پرسش و پاسخ روحیه برای کنکور

سلام با توجه به سوالی که پرسیدید ازم بله پیش اومده توی برخی تصمیم گیری ها دچار ترس از پشیمانی شدم که البته ربطی به درس و هدف نداشته توی ابعاد دیگر زندگیم بوده و حتی شده توی ارتباطم با دوستام یه همچین اتفاقی افتاده برام که موقعی که باهاشون ارتباط داشتم پشیمون بودم از ارتباطم و زمانی هم که ارتباطم و قطع میکردم باز پشیمون میشدم چرا این کار رو کردم. این موضوع یه کم گیجم گرده و دارم رنج میبرم ازش حتی چندین بار دوستام که هی هربار ارتباط میگرفتم باهاشون و بعد دوباره قطع رابطه میکردم بهم گفتن دیگه اعتمادی به تو نیست تو معلوم نیس چته هی میای هی میری تو حتی قادر نیستی درست تصمیم بگیری و پاش بمونی. دقیقا همینجوری شدم. حتی الان من با اینکه عاشق هدفمم و دارم براش تلاش میکنم گاها پیش میاد با خودم میگم حالا اگه نرسیدی شاید بریم فلان رشته ولی بعد میگم تو هدفمند بودی نباید هدفت و فراموش کنی. یه کم گیج شدم نمیدونم چیکار کنم و چطور این موضوع رو حلش کنم. راهنماییم کنید ممنون میشم.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. ما با هیچ رفتار بالغانه‌ای به دنیا نمی‌آییم و هر نوع رفتاری را که در دوران بعد از دو سال اول زندگی خود انجام می‌دهیم را در این دنیا آموخته‌ایم. بنابراین، «ترس از پشیمان شدن از تصمیم‌ها» که به عنوان یک رفتار انجام می‌دهید را یک جایی در همین دنیا، بر اثر خاطرات و اتفاقاتی که برای‌تان رخ داده، یاد گرفته‌اید. حالا این سؤال پیش می‌آید که خاطرات و اتفاقاتی که باعث شده، از نتیجه تصمیم‌های خود بترسید و دایما نگران این باشید که نکند پشیمان شوم، چیست؟
هر خاطره ریز و درشتی می‌تواند باعث شکل‌گیری «ترس از پشیمان شدن از تصمیم‌ها» شده باشد. با مشخص کردن این اتفاقات و خاطرات، می‌توانید پرونده‌شان را ببندید. بعد از آنکه از خاطرات مؤثر در ایجاد این ترس، آگاه شدید و پرونده اثرگذاری آن‌ها را برای خود بستید (توضیحات برگزاری دادگاه خاطره را در دوره خاطره‌شناسی داده‌ام)، وقت آن است که یک فرمول برای تصمیم‌گیری خود پیدا کنید و از این پس، بر اساس آن فرمول دست به تصمیم‌گیری بزنید.
برای آنکه یک ذهنیت در مورد نحوه ساختن یک فرمول برای تصمیم‌گیری‌های خود داشته باشید، فرمول تصمیم‌گیری خودم برای خرید یک کتاب توضیح می‌دهم. البته موضوعی که بابتش تصمیم‌گیری می‌کنید نیز تا حدودی روی جزییات فرمول تصمیم‌گیری اثر‌گذار است ولی به طور کلی می‌توانید یک فرمول داشته باشید. من اگر قرار باشد، برای خرید یک کتاب تصمیم‌گیری کنم، اینطوری فکر می‌کنم:
۱. آیا من وقت برای خواندن یک کتاب تازه دارم؟ اگر جوابم نه است، آن را نمی‌خرم ولی اگر بله است به گام دوم می‌روم.
۲. آیا من به مطالب درون آن کتاب نیاز دارم؟ اگر جوابم نه است، خب کتاب را نمی‌خرم ولی اگر بله است به گام سوم می‌روم.
۳. بررسی صفحاتی از کتاب را انجام می‌دهم و مطمئن می‌شوم که آنچه در ذهنم نسبت به کتاب شکل گرفته، دقیقاً با آنچه در این چند صفحه از کتاب خواندم، مطابقت داشته باشد. اگر مطابق نباشد، کتاب را نمی‌خرم ولی اگر مطابق باشد به گام چهارم می‌روم.
۴. آن کتاب را می‌خرم ولی به این موضوع هم حواسم هست که در دنیای نسبی زندگی می‌کنم. یعنی هر چیزی در این دنیا، ضعف و قوت‌های خاص خودش را دارد و هیچگاه کامل و بی‌عیب نیست. پس اگر چند عیب در آن دیدم، دلزده نمی‌شوم و می‌دانم که طبیعی است و به خواندن کتاب ادامه می‌دهم. با این طرز تفکر، به دلیل وجود چند اشتباه درون کتاب، احساس پشیمانی نخواهم کرد و می‌دانم که قرار نیست انتظار کاملی از هرچیزی داشته باشم. با این حال، گام پنجم را هم به طور کلی برای همه تصمیم‌های خودم در نظر دارم.
۵. همه ما انسان‌ها در انتخاب‌ها و تصمیم‌های خود، با وجود تمام بررسی‌ها باز هم اشتباه خواهیم کرد. بنابراین قرار نیست یک دید صد در صدی به خودم داشته باشم. همین که در اکثر تصمیم‌گیری‌ها، خوب عمل می‌کنم و گهگاه تصمیم‌های نادرستی می‌گیریم یعنی من فرد قوی در تصمیم‌گیری هستم. افکار کمال‌گرایانه و بزرگ نخواهم داشت و می‌پذیرم که همیشه خطا هست. عدد ذهنی خودم اینطوری شکل گرفته که اگر از هر ده تصمیم، سه خطا داشته باشم و هفت تصمیم درست بگیرم، حسابی از خودم راضی خواهم بود. چون تجربه زندگی شخصی خودم نشان داده که این عدد، برای من طبیعی است و اتفاق می‌افتد. شاید این عدد برای شما هم یک شاخص ارایه کند که درگیر کمال گرایی و در نظر گرفتن خطای صفر نشوید.
با تمام این توضیحات می‌خواستم به این نکته اشاره کنم که من پشیمانی را به عنوان یک واقعیت طبیعی در تصمیم‌گیری پذیرفته‌ام و احساس منفی نسبت به آن ندارم و خودخوری نمی‌کنم. پذیرفته‌ام که گاهی اشتباه می‌کنم و خطا پیش می‌آید و لازم نیست که از پشیمان شدن برای تصمیم‌های بعدی، بترسم.
در ضمن توضیح بدهم که این گام‌ها، اینطور نیست که به صورت نوشته شده جلوی من باشد و هر بار بخواهم تصمیم بگیرم، دقیقاً از روی دفترم نگاه کنم که هر گام چه می‌گفت. بلکه به صورت طبیعی، این ذهنیت را برای خودم ساخته‌ام ولی چون شما فضای ذهنی مرا نمی‌دیدید، تلاش کردم در قالب جملات، فرمول تصمیم‌گیری خودم را توضیح دهم.
شما نیز در دفعات اول نیاز است که مدل تصمیم‌گیری را به صورت آگاهانه جلو ببرید ولی بعد از مدتی، مدل فکری‌تان خواهد شد و به صورت طبیعی، آن را اجرا می‌کنید. در ضمن یادآوری می‌کنم که حتماً پرونده خاطرات را ببندید تا مطمئن شوید آن خاطرات باعث شکل‌گیری ذهنیت کمالگرایی یا ایجاد ترس‌های دیگر نشده باشد و در صورتی که چنین عوارضی داشتند حتماً باید برطرف شوند تا بتوانید بدون ترس از پشیمانی، تصمیم بگیرید. موفق‌ترین باشید.

سلام ببخشید من یه مشکلی دارم که نمیدونم چطور رفعش کنم. راستش حس میکنم مووودی هستم تو درس خوندن اول تصمیم گرفتم خودم پیش برم و برنامه ریزی کنم اما بعد گفتم نه ممکنه نتونم پس با مشاور پیش برم. حالام که مشاور دارم میگم نه خودم میخوندم بهتر بود خودم بهتر میتونم پیش برم. و حالام میدونم اگه نخوام با مشاور پیش برم بعد باز پشیمون میشم و میخوام بگم واااای کاش با اون پیش رفته بودم الان خودم نمیتونم درست برنامه بریزم. اصلا کلافه شدم… چطور ذهنیتم و درست کنم؟!!!

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. شما چون مشاور دارید بهتر است که مسائل فکری و نگرشی خود را با ایشان در میان بگذارید زیرا شناخت دقیق‌تری از شرایط روحی و فکری شما دارند و می‌توانند کمک مؤثرتری داشته باشند. با این حال چون زحمت کشیدید و سؤالتان را از من پرسیدید، حتماً پاسخ می‌دهم:
وقتی از بیرون به وضعیتی که توضیح داده‌اید نگاه می‌کنم، متوجه این نکته می‌شوم که «ترس از پشیمان شدن»، پُر رنگ‌ترین عاملی است که در متن شما به چشم می‌آید اما نیاز به بررسی بیشتر دارد. در واقع، با این پیام و این میزان از توضیحات، به نظرم، ریشه را بایستی در ضعف‌ها، ترس‌ها و نگرانی‌های تصمیم‌گیری جست و جو کنیم.
به همین منظور، در صورت تمایل، لطفاً به این سؤال پاسخ دهید که آیا شما در کل زندگی خود، هر جا که پای تصمیم‌گیری و انتخاب در میان باشد، دچار «ترس از پشیمان شدن» می‌شوید یا فقط برای درس خواندن این وضعیت وجود دارد و در بقیه وضعیت‌ها این‌طور نیست؟ اگر در جنبه‌های مختلف زندگی خود، این نگرانی از تصمیم‌گیری را دارید، خواهش می‌کنم پاسخ تا حد ممکن کامل و جامع با ذکر چند خاطره بدهید تا بتوانم به درک درست‌تری از شرایط شما برسم و اگر فقط و فقط در درس خواندن این‌طور هستید، لطفاً به این سؤال پاسخ دهید که چه مقدار معتقد هستید که این درگیری ذهنی که دارید و اسمش را مودی بودن گذاشته‌اید، می‌تواند یک روش برای عقب انداختن درد درس خواندن است؟ موفق‌ترین باشید.

سلام من دارم از چند پنانسیلی بودن میمیرم.کلی کار ها انجام دادم و رها کردم..حسرت اینو میخورم که چرا نمیتوتم مثل خیلی ها یه کاریو ادامه بدم و براش تلاش کنم و به جایی برسم .مغزم از فکر کردن زیاد درد میگیره .بین چند تا کار موندم و به همشون هم کم و بیش علاقه دارم فقط نمیتونم انتخاب کنم .همش سختی هاشون رو نسبت به هم میسنجم.ماه هاست که دیگه اصلا کاری نکردم و حتی فکری هم نکردم اما الان که باید هر چه زودتر تصمیمی بگیرم دوباره شروع شده.یعنی میشه یه روزی من دیگه اینطور نباشم؟اینقدر از این شاخه به اون شاخه نپرم؟فقط برای یک چیز تلاش کنم ؟هر راه درمانی وجود داشته باشه می پذیدم..گاهی با خودم میگم با این همه ایده و کار کاش راهی وجود داشت که ایده هام رو بفروشم وقتیکه خودم هیچ وقت عملیشون نمیکنم.عذر میخوام اگر پرحرفی کردم همه جا میگردم تا مشکلم حل شه و من به نتیجه برسم.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. آخرین شاخه به شاخه‌ای که شدید را در نظر بگیرید. از خودتان بپرسید، برای چه آن را رها کردم و به شاخه جدید رفتم؟ گفتگوهای درونی‌ام چه بود؟ از چه چیزی دلسرد شدم و به چه چیزی امیدوار بودم که این رفتار را بروز دادم؟ با بررسی این مکالمه ها، به خوبی می‌توانید چسب رفتاری را بیرون بکشید و بدانید که از کدام طرز تفکر، ضربه می‌خورید.
این بررسی را روی شاخه به شاخه شدن‌های دیگر هم انجام دهید تا به درک عمیق‌تری از شرایط درونی خود در لحظه تغییر برسید و بتوانید بهتر به شرایط احاطه پیدا کنید. شرط عبور شما از این رفتار، پیدا کردن سرنخ‌های لازم در گفت و گوهای درونی شماست. موفق‌ترین باشید.

سلام روز بخیر. من امسال واسه سومین بار کنکور دادم و هیچی نخوندم، رتبم ۴۰۰۰۰ شد. تا سال یازدهم همه چی اوکی بود، معدلم، ترازم و… بدون اینکه کسی بهم بگه یا فشاری به خودم بیارم درسمو میخوندم ولی از سال دوازدهم یهو کلی مشکل ریخت رو سرم! مقایسه شدنم توسط بقیه، ناامیدی، کم شدن تراز و خیلی چیزای دیگه که باعث شد از درس خوندن فراری بشم.
من نمی‌دونستم باید باهاشون روبه‌رو بشم و حلشون کنم به خاطر همین رو آوردم به خواب و خیال پردازی و فیلم. کنکور اولو دادم و خرابش کردم و بعدش تصمیم گرفتم تغییر کنم و درس بخونم اما خیلی سخت بود! همون چیزایی هم که بلد بودم یادم رفته بود و من عملا پایم صفر بود، حدود یک ماه هر جوری بود خودمو کشوندم جلو و درس خوندم ولی نتیجه نمیگرفتم! برنامه آزمون جلو بود و من عقب افتادم و اینجوری شد که بازم بیخیال شدم و نخوندم.
سال گذشته هم به همین منوال گذشت. الان خانوادم از دستم ناراحت و عصبانین، هرچند من تا حدی بهشون حق میدم چون اونا هیچی واسه من کم نذاشتن ولی الان اونا منو به شکل یه موجود بی مصرف خنگ میبینن که نتونسته بعد سه سال یه رتبه خوب بیاره، خبر ندارن این سال ها چیکار کردم و چی بهم گذشته.
اصرار دارن برم یه رشته بدون کنکور، میگن توانایی ذهن تو در همین حده، ولی من نمی‌خوام بپذیرم! درسته خیلی اشتباه داشتم ولی خودم می‌دونم که توانایی ذهن من این نیست! من وقتی تصور میکنم یه رشته دیگه رو بخونم و یه شغل دیگه داشته باشم عصبی میشم، گریم میگیره.
یک هفته س کار من شده گریه کردن، خودمم دیگه حالم از این شخصیت سست و بی اراده م به هم میخوره. هیچ اعتماد به نفسی برام نمونده و خودمو از مردم قایم میکنم که مبادا از کنکور بپرسن. به نظر شما این منی که الان براتون توصیف کردم می‌تونه به یه من قوی تبدیل بشه؟
یا بهتره بیخیال قوی بودن بشه و بره یه رشته بدون کنکور بخونه؟ مسخرس ولی حتم دارم یه ترم بیشتر تو اون رشته هم دووم نمیارم و انصراف میدم. پدر و مادر من سنشون بالاست ‌‌و هر دو مشکل قلبی دارن میترسم سال بعد هم برسه و من همین آدم باشم و اونا خدایی نکرده از دستم سکته کنن. ببخشید که خیلی طولانی شد ولی کسی رو ندارم که بی طرفانه راهنماییم کنه.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. پشت کنکور ماندن و حتی خواندن برای اولین بار در کنکور، قوانین خاص خودش را دارد که آن‌ها را برای شما می‌نویسم و وقتی کسی می‌خواهد برای کنکور بخواند (چه اولین بارش باشد، چه چندمین بارش باشد)، بایستی از این قوانین اطلاع داشته باشد:
1- مطمئن باشد که هدفش را درست انتخاب کرده و آنچه نیازهایش را پاسخ می‌دهد، قطعاً از راه کنکور و ورود به رشته مورد نظرش می‌گذرد. این‌طور نباشد که دائماً بخواهد به هدفش شک کند یا در اثر صحبت‌های دیگران، نظرش را برگرداند و وسط راه که با سختی‌ها مواجه شد، به فکر تغییر هدفش باشد. یک بار هدف‌گذاری و یک عمر عمل‌گرایی، قانون شماره یک است.
2- بداند که هیچ فرمول و قانون علمی وجود ندارد که برای او، تاریخ قبولی در کنکور را تعیین کرده باشد. هیچ کسی نمی‌داند چه موقع قبول می‌شود. یک سال، دو سال، سه سال و یا بیشتر. بنابراین او باید به این جمله فکر کند که «من وقتی در کنکور قبول می‌شوم که سوادم به رشته و دانشگاه مورد نظرم برسد و اینکه چقدر طول می‌کشد تا سوادم به آن حد برسد، مشخص نیست و بایستی فقط با عمل‌گرایی و اجرای برنامه، به آن برسم».
درک می‌کنم که پذیرش این مورد چقدر سخت و با تمام آموخته‌هایی که در گوشمان کرده‌اند و می‌گویند، تو فقط باید بخواهی و هر کاری همان‌قدر طول می‌کشد که تو برایش تعیین کنی و یا باید حرف انگیزشی و مثبت بزنی که بله من در همان قدم اول به هدفم می‌رسم و سایر موارد مشابه. با همه این آموخته‌ها، با تمام این معنا بخش‌هایی که در ذهنمان کرده‌اند، مجبوریم علمی به ماجرا نگاه کنیم و یک بار برای همیشه تکلیف خودمان را روشن کنیم.
3- بتواند دراز مدت را دیده و شرایط را بر مبنای آن بالا ببرد. فرایند کنکور اینطور نیست که یک کار کوتاه مدت باشد و قطعاً سختی اصلی کنکور در این است که مجبوریم برای موفقیت در آن، یک بازه بلندمدت را مشغول درس خواندن باشیم.
خود این موضوع، فشارها و سختی‌هایی را به وجود می‌آورد که برای عبور از آن، نیاز است که بتوانیم آگاهی کامل از سختی‌های راه، برای یک بازه طولانی مدت داشته باشیم تا وسط راه، کم نیاورده و جا نزنیم.
به خوبی بدانیم که قرار است چه مسیری با چه زبری‌هایی را تحمل کنیم و با رفتارهای هیجانی کوتاه مدت، نمی‌توان نتیجه گرفت و حتماً نیاز است که درس خواندن را در یک فرایند بلند مدت، تکرار کنیم.
4- یک شروع نامنظم، شلخته، بی‌کیفیت و درهم داشته باشد، نه اینکه از روز اول به دنبال یک برنامه کامل، بی‌نظیر، جامع و حرفه‌ای باشد. یک شروع طبیعی، از بی‌نظمی، بی‌حوصلگی، خستگی‌های زیاد، فرارهای طولانی شروع می‌شود و با فشار به نظم مورد نظر می‌رسد.
5- مغز ما درس خواندن را یک فعالیت پرمصرف و بی‌فایده می‌داند. درنتیجه آن را پَس می‌زند و با انواعی از احساسات مثبت و منفی و تفکرات تکراری به شما حمله می‌کند. نگرانی‌های مختلف را می‌سازد. ذهنتان شلوغ می‌کند، بی‌قراری و تمایل به بلند شدن از پشت میز مطالعه را به اوج می‌رساند و شما یک فرمول بیشتر ندارید که آن هم درس خواندن در همین بمباران‌هاست.
می‌دانم که باورها و معنا بخش‌هایی که از کودکی برایمان ساخته‌اند به ما می‌گوید که در یک فضای آرام و بی‌دغدغه باید درس بخوانیم و در اثر همین آموخته‌های اشتباه است که تعداد زیادی از روزهای سال را از دست می‌دهیم و همیشه دنبال یک شرایط ایده آل و خوب برای درس خواندن می‌گردیم و با کوچک‌ترین عامل برهم زننده، میز مطالعه را ترک می‌کنیم. شما مجبورید در یک محیط منفی و نامطلوب، فشار بیاورید و حتی با وجود افکاری مثل «بی‌کیفیت بودن مطالعه»، «عمقی نبودن درس خواندن»، «زوری بودن مطالعه» و… باز هم درس بخوانید و در هنگام درس خواندن دنبال راضی کردن احساسات خود نباشید.
6- بارها و بارها نظم برنامه بر هم خواهد خورد. اکثر ما دوست داریم یک برنامه را بدون خراب کردن روزها، تا آخر اجرا کنیم و هر بار که برنامه خراب می‌شود، آن را پاره می‌کنیم و یک برنامه دیگر می چینیم و معمولاً این وسط به خودمان می گوییم که برنامه بعدی را از شنبه هفته بعد شروع می‌کنم.
دوباره چند روزی می‌خوانیم و نظم به هم می‌خورد و دوباره همان روند قبلی را دنبال می‌کنیم و در نهایت باور می‌کنیم که بی‌اراده هستیم، پشتکار نداریم، ضعیفیم و احساس خودکم‌بینی پیدا می‌کنیم. درحالی‌که بر هم خوردن نظم در اجرای برنامه کاملاً طبیعی است. اوایل که شروع می‌کنید، هر دو سه روز یک بار نظم به هم می‌خورد و رفته‌رفته اگر فشار بیاورید و طاقت داشته باشید، این بر هم خوردن با فاصله‌های هر شش هفت روز تکرار می‌شود همین‌طور که جلو برویم کار به جایی می‌رسد که فاصله بازم بیشتر می‌شود ولی هرگز به جایی نمی‌رسد که اصلاً بر هم نخورد.
یعنی هر چند سال هم درس بخوانیم باز هم نظم برنامه به می‌ریزد. همیشه وقتی نظم برنامه به هم می‌ریزد، دو گزینه جلوی ما قرار دارد و همه چیز به این بستگی دارد که کدام را انتخاب می‌کنیم؟ گزینه اول می‌گوید خودت را تحقیر و سرزنش کن، احساس خودکم‌بینی و بی‌ارادگی داشته باش و میز مطالعه را ترک کن و به این فکر کن که تو لایق هیچ‌چیزی در دنیا نیستی. گزینه دوم که البته انتخابش سخت‌تر است، می‌گوید که از همین‌جا نظم بعدی را بسازیم. هرچقدر هم نرسیدیم بخوانیم، در روز جبرانی، جبران می‌کنیم. من نمی‌گذارم این شکاف بیشتر بشود. دنبال رکورد زدن در روزهای بی‌وقفه درس خواندن نیستم. هر جا نظمم خراب شد، نظم بعدی را می‌سازم.
7- بپذیرد که درس خواندن دردناک است و دردش را با هیچ روشی مثل «قانون جذب»، «فایل‌های سابلیمینال»، «جملات مثبت تأکیدی»، «یوگا»، «کمک به دیگران»، «خیرخواهی»، «بخشندگی»، «گروه دوستانه تشکیل دادن برای گزارش و درس»، «دسته‌جمعی خواندن»، «رفتن به کتابخانه و پانسیون مطالعاتی»، «کلیپ انگیزشی»، «موسیقی انگیزشی»، «جملات انگیزشی»، «دیدن کلیپ طنز»، «خواندن پست‌های شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها»، «چَت کردن با دوستان»، «درد دل کردن با بقیه»، «اعتیاد به رمان، بازی، فیلم و سریال»، «رؤیاپردازی»، «مسافرت رفتن»، «تفریح کردن»، «باشگاه رفتن»، «دوست و رفیق پیدا کردن» و هر راه حل دیگری که به ذهنتان می‌رسد، کم نخواهد شد.
درس خواندن تبدیل به عادت نمی‌شود چون ارتباط به بقا ندارد و مغز حیوانی آن را پس می‌زند و همیشه برایش دردناک است. این درد را نمی‌شود کم کرد، نمی‌شود عقب انداخت، نمی‌شود فراموشش کرد. این درد تا همیشه با درس همراه است. اگر دندانتان درد کند، همان موقع به دندانپزشک مراجعه می‌کنید. برای درس خواندن هم همین است. وقتی دردناک است، دردش را همان موقع تحمل کنید.
8- پایه درسی و شرایط تحصیلی خود را بپذیرد. برخی‌ها هستند که نیاز دارند مدتی را صرف پایه سازی کرده و حتی ریاضی را از سال‌های مقدماتی‌تر شروع کنند ولی بدون در نظر گرفتن پایه درسی و نیازهای آموزشی تمایل دارند که از روز اول وارد کنکور آزمایشی شده و سطح بالا کار کنند.
در نهایت چون پایه سازی نکرده‌اند از آزمون‌ها عقب می‌افتند، پیشرفت تحصیلی نمی‌کنند و خوراک فکری را برای مغز حیوانی فراهم می‌کنند که جلوی آن‌ها را بگیرد. بنابراین حتماً متناسب با پایه درسی، شرایط تحصیلی و میزان تسلطی که دارید برنامه‌ریزی کنید و اگر نیاز است، حتماً پایه سازی کنید.
9- یادگیری یک مهارت است. وقتی صحبت از مهارت می‌شود یعنی قرار است یک فرایند زمان‌بر را شروع کنیم و هر بار وضعیت را ارتقا دهیم. در مسیر این ارتقا، گاهی ممکن است بدتر و گاهی بهتر شویم. نیاز است که تمرین‌ها، مرورها، تست‌ها و رفع اشکال‌های گوناگونی را تجربه کنیم تا در نهایت به تسلط برسیم.
هر مهارت نیاز به شبکه‌سازی سیناپسی و تغییرات مغزی برای شکل‌گیری، تقویت و باز تولید آن دارد. بنابراین در مسیر یادگیری، نیاز است یادمان بماند که قرار است یک مهارت را بیاموزیم و این مهارت نیاز به زمان، تمرین، مرور و رفع اشکال دارد تا به تسلط تبدیل شود. از اینکه نیاز به تست‌ها و تمرین‌های بیشتر باشد، ناراحت نباشد و بداند که نیاز به زمان گذاشتن دارد تا مطالب برایش جا بیفتد.
او حتی از اشتباه حل کردن بعد از کلی تست نباید به هم بریزد و لازم است که شهامت مواجه شدن با مشکلات درسی‌اش را داشته باشد و هر بار این سؤال را پاسخ دهد که «چرا اشتباه می‌زنم؟ آیا هنوز مشکلات قبلی باعث اشتباه زدنم می‌شود یا در آن‌ها پیشرفت کرده‌ام و مشکلات دیگری باعث اشتباه شدن تست‌هایم می‌شود؟»
10- هزینه‌های روحی و ذهنی موفقیت را بپردازد. در مطلب مقدمه سایت کلبه مشاوره، لیستی از این هزینه را نوشته‌ام که برای خواندن می‌توانید از منوی بالای سایت، بر روی مقدمه کلیک کرده و آن را بخوانید. هر موفقیتی چه در کنکور و چه غیر آن، نیاز به پرداخت آن هزینه‌ها دارد و بایستی آماده پرداختش باشید.
11- رفتارها و کارهای مؤثر انجام دهد. یعنی وقتی هدف بالا کشیدن سواد و درصدهای کنکور است، بایستی مجموعه‌ای از رفتارها و کارهایی را انجام دهد که به افزایش درصد کمک کند. مثلاً حضور بلندمدت در شبکه اجتماعی، دنبال کردن صفحات عمومی و سایر رفتارهای از این دست، کمکی به ارتقای درصد شما نمی‌کند و جزء رفتارهای مؤثر به حساب نمی‌آید. از آنطرف تلاش برای اینکه زمان‌های بیشتری را پشت میز بنشینید و استراحت‌های مدیریت شده‌ای داشته باشید و یا سعی کنید فاصله بین بیداری تا شروع اولین درس را کوتاه کنید، جزء رفتارهای مؤثر به حساب می‌آید زیرا این زمان‌ها را مشغول مرور، تست زنی و رفع اشکال خواهید شد و درصدتان رشد می‌کند.
12- در این مسیر لازم است که شناخت مغز را بر اساس شخصیت و آموخته‌های ذهنی خودش تکمیل کند تا از رفتارهای آسیب زننده به فرایند مطالعه مثل «کمال‌گرایی»، «وسواس»، «چند پتانسیلی بودن»، «ترس از شکست»، «نگرانی از قضاوت شدن»، «استرس» و… آگاه شود و جلوی آن‌ها را بگیرد.
حالا که دید وسیعی از موضوع به دست آوردید، می‌توانید یک تصمیم درست و منطقی برای زندگی خود بگیرید. این قوانین به شما کمک می‌کند که از احساسات دور شده و صورت مسئله زندگی خود را واقعی ببینید و علمی تصمیم بگیرید که دقیقا با زندگی خویش چه باید کنید. موفق‌ترین باشید.

سلام وقتی میخوام تو رشته ای که درس خوندم (حسابداری) کار کنم و ادامه تحصیل بدم بعد یه مدتی با خودم میگم این کار اصلا به روحیات من نمیخوره و خیلی خشکه و من نیاز دارم به کاری که مورد علاقم باشه با اشتیاق کار کنم. بعضی وقت ها هم میگم کار سختیه و دقت زیاد میخواد و از اشتباه کردن میترسم چون فکر می کنم آدم بی دقتی هستم و از وارد بازار کار شدن میترسم با اینکه سابقه کار دارم ولی چون تو کارم چند بار اشتباه داشتم دیگه از کار کردن تو این رشته میترسم.
از طرفی به کار های هنری و قنادی و اشپزی علاقه دارم و چند ساله که به طور خیلی محدود تو این حوزه هم کار میکنم ولی نتونستم تصمیم درست بگیرم و فقط برای یکی از این شغل ها تلاش کنم. مثلا دوباره تو ذهنم میگم خب این شغل نیاز به تبلیغات زیاد داره باید سرمایه و کلی تجهیزات داشته باشم.
یعنی الان چند ساله که کار قنادی انجام میدم ولی پیشرفتی نداشتم و در حد دو سه تاسفارش در ماه موندم. از طرفی هم فکر میکنم این کار هم سخته و ممکنه اگر بخوام تخصصی ادامه بدم نتونم. چند سالی هست که فکر میکنم ثابت موندم و انگاری خودم رو سپردم دست روزگار. انگاری میترسم از تصمیم گرفتن و انتخاب کردن. خودم فکر میکنم ریشه همه ی افکارم از ترسه که نمیتونم عملگرا باشم. اینطور بگم میترسم از اینکه خودم برای خودم تصمیمی بگیرم و فقط یه شغلی انتخاب کنم و در اون متخصص بشم.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. در پیام شما نکاتی وجود دارد که به ترتیب شماره‌گذاری به آن‌ها اشاره می‌کنم:
1- برای انتخاب شغل، دو نگاه کلی وجود دارد که یکی بسیار پرطرفدار است و تقریبا از سنین کم آن را شنیده‌ایم و یکی بسیار کم طرفدار است و به ندرت اتفاق افتاده که آن را بشنویم. این دو دیدگاه عبارت است از: الف) انتخاب شغل بر حسب علایق، روحیات، شخصیت و استعدادها، ب) انتخاب شغل بر اساس نیاز.
آنچه در متن خودتان به آن اشاره کرده اید، به نظر می‌رسد که مدل فکری شما هم روی دیدگاه (الف) می‌چرخد زیرا عبارت‌هایی مثل «روحیات من»، «خیلی خشکه»، «مورد علاقم» و «اشتیاق» در نوشته شما وجود دارد. دیدگاه (الف) خوراک فکری مناسبی برای مغز ما فراهم می‌کند زیرا بسیاری از فاکتورهای موثر بر انتخاب شغل بر اساس این دیدگاه، از احساسات سرچشمه می‌گیرد. مثلا وقتی برای کار کردن دنبال علایق و اشتیاق باشیم، یعنی دنبال حس خوب از انجام کار می‌گردیم و اینجاست که فضا برای بازی مغز فراهم است و می‌تواند شما را متوقف کند.
دیدگاه (ب)، یعنی انتخاب شغل بر اساس نیاز، دریچه ورود احساسات را می‌بندد و به این می‌اندیشد که من بر اساس امکانات، شرایط زندگی، محیطی که در آن هستم و آنچه در نظر دارم، چه شغلی را باید انتخاب کنم که با تداوم، عملگرایی و پرداخت هزینه‌های روحی و ذهنی آن، به نیازهای مورد نظرم پاسخ دهم. طرفدار دیدگاه (ب)، به کار به چشم یک علاقه، یک تفریح، یک لذت، یک حس شور و شوق، یک بازی و سایر کلیدواژه‌های از این دست نگاه نمی‌کند بلکه کار را وسیله‌ای برای پاسخ به نیازهای خود می‌داند و به خوبی درک کرده که کار کردن برای انسان دردناک است ولی برای رفع نیازهای زندگی، مجبور است که این درد را پذیرش کرده و انجامش دهد.
فردی که معنا بخش‌هایش او را متقاعد کرده‌اند که از دیدگاه (ب) پیروی کند، به این نتیجه رسیده که مغز ما کار کردن را دوست ندارد و از نظرش، کار کردن یعنی اتلاف انرژی برای هیچ. مغز ما می‌گوید وقتی اکسیژن، آب، غذا، دمای مناسب و محیط امن وجود دارد، چه نیاز است که کار کنیم؟ بنابراین کار کردن یک فرایند زوری است که برای اجرا شدنش بایستی فشار آورد و هیچگاه به انجامش عادت نمی‌کنیم و برای ما لذت بخش هم نخواهد بود.
کسی که سبک فکری اش، بر اساس دیدگاه (ب) تنظیم شده به این نظر رسیده که با مدل «یتیم- بدهکار» زندگی کند. یعنی نه کسی را دارد که از او در مسیر پاسخ دادن به نیازهایش حمایت کنید (یتیم) و نه آنقدر دست و بالش باز است و فشاری از زندگی ندارد که بتواند بی‌تفاوت به تماشای روزهای از دست رفته، بنشیند (بدهکار). او به خودش، بدهکار است چون نیازهایی دارد که پاسخ‌شان را مجبور است بدهد و برای پرداخت این بدهکاری، هیچ حامی ندارد چون از قبل پذیرفته که یتیم باشد. این مدل فکری به او آموخته که زجر، سختی، درد، رو به رو شدن با مشکل و سختی‌های یک شغل را به تعویق نیندازد، چون مجبور است به هر قیمتی که شده، بدهکاری‌اش را صاف کند.
اینجاست که بایستی تصمیم بگیرید که همچنان دنبال راضی کردن احساسات خود در هنگام کار کردن باشید یا آنکه بر حسب نیازهای خود کار کنید؟ این موضوعی است که انتخابش با خود شماست.
۲- شما زندگی موازی را به راه می‌اندازید و برای همین، در هر راهی، وقتی به نیمه می‌رسید، رهایش می‌کنید. منظور از زندگی موازی چیست؟ هرگاه انسان بین دو یا چند راهی قرار بگیرد، مجبور است یکی را انتخاب کند. وقتی این راه برگزید و در آن مشغول زندگی شد، با سختی ها، رنج‌ها و دردهایش مواجه می‌شود و هر روز مجبور است آن فشارها را تحمل کرده و کارش را جلو ببرد. از همین جاست که یک خطای مغزی در ذهنش شکل می‌گیرد که از این قرار است: «اگر آن یکی راه را انتخاب می‌کردی، کار ساده‌تری داشتی و می‌توانستی موفق‌تر باشی. زجر و دردهایی که الان تحمل می‌کنی، اصلا منطقی نیست. این راه، آخر و عاقبتی ندارد و ادامه دادنش فقط باعث دور شدن از زندگی عادی می‌شود».
شخص با این خطای مغزی، نسبت به راهی که انتخاب کرده، دلزده می‌شود و تصمیم می‌گیرد که روی مسیر بعدی تغییر جهت بدهد. به محض ورود به مسیر بعدی، باز هم با با سختی ها، رنج‌ها و دردهای این مسیر مواجه می‌شود و هر روز مجبور است آن فشارها را تحمل کرده و کارش را جلو ببرد و در اینجا، مجدد فضای شک و تردید فراهم می‌شود که «نکند من اشتباه می‌کنم و هدفم را درست انتخاب نکرده ام. این چه زجر و دردی است که در این مسیر هم وجود دارد. حتما علاقه‌های خودم را درس نشناختم و قطعا این راه‌ها با توانایی‌های من جور نیست که اینطوری اذیت می‌شوم».
شک و تردید شروع می‌شود و افکار به سمت ترس از اشتباه کردن، ترس از شکست خوردن، ترس از پیشرفت نکردن، ترس از انتخاب نادرست، ترس از سختی‌ها و زجرها و سایر موارد مشابه، می‌رود و شخص به وضعیت وسط بازی کشیده می‌شود. وضعیت وسط بازی، آن وضعیتی است که افکار و اندیشه‌های موفقیت را پیدا می‌کنید و دایما دنبال ساختن یک زندگی سطح بالا می‌باشید که آرامش بدست آورید و به نیازهای خویش پاسخ دهید ولی در عمل، به اندازه یک شغل معمولی هم زحمت نمی‌کشید. این وسط بودن، بهترین حالت برای مغز حیوانی است زیرا کمترین انرژی مصرف می‌شود.
برای خروج از این وضعیت، فقط بایستی دست به انتخاب بزنید و ملاک انتخاب هم، طبق نکته اول، راهی است که نیاز شما را پاسخ دهد. وقتی آن راه را انتخاب کردید، بایستی هزینه‌های روحی، روانی و ذهنی و سختی‌های مسیر را بپذیرید و اینطور نباشد که دوباره زندگی موازی به راه بیندازید. با درک کامل از تمام سختی ها، به آن راه پایبند باشید تا بتوانید به نیازهای خود پاسخ دهید. به دنبال راضی کردن احساسات خود در کار کردن نباشید چون کار کردن، رفتار مورد نظر مغز نیست و در نتیجه احساسات شما را خراب می‌کند تا جلوی اجرای آن را بگیرد. بنابراین در هنگام کار کردن فقط به مطالب گفته شده در نکته اول توجه کنید و نیازهای خود را پاسخ دهید.
تا زمانی که به دنبال راضی کردن علاقه‌ها و احساسات خویش باشید، دلزدگی، فرار از کار، بی‌قراری، شک کردن به هدف، انواع ترس‌های قبل، حین و بعد انجام کار، وسط بازی و ساختن زندگی موازی را تجربه خواهید کرد و اگر یک بار هدفی متناسب با نیازهای خود انتخاب کنید و به فکر پاسخ دادن به نیازها باشید و سختی ها، شکست ها، دردهای عملگرایی و فشارهای روحی آن را پذیرا باشید، آنگاه به سرانجام خواهید رسید. در ضمن از منوی بالای سایت می‌توانید مطلب «ترس شناسی» را نیز مطالعه نمایید. موفق‌ترین باشید.