پرسش و پاسخ روحیه برای کنکور

سلام من تو ذهنم پر از ایده هاست و هر بار این ایده ها خودشون رو نشون میدن ولی من نتونستم از هیچکدومشون درآمد خاصی کسب کنم یعنی ممکنه ۳ ماه رو یه ایده باشم بعد ببینم خیلی کارساز نیست یا براش تلاشی نکنم و ایده ام رو کارم رو تغییر بدم مشکل من اینه که یک کاریو انتخاب نمیکنم و همون رو ادامه بدم و سعی کنم تو اون کار متخصص بشم و این اذیت کنندست.
چون گاهی اوقات فکر میکنم طی چند سال هیچ کاری انجام ندادم و احساس خود کم بینی سراغم میاد من بارها دیگران رو راهنمایی کردم ولی تو کار خودم موندم‌ من چطور میتونم بین علایقم یکی رو انتخاب کنم؟سنم ۲۴ شده و من هر بار یه کاری انجام دادم و رفتم سراغ کاری دیگه
لطف می کنید تو این مسیر کمکم کنید؟ خیلی حرف ها دارم ولی نمیدونم برای راهنمایی شما کدوم یکی از حرفهام مفیده تا بگم.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. توضیحات شما برای آنکه بتوان یک نظر قطعی داد، کافی نیست. در صورت تمایل، لطفا لیستی از افکار و مکالمه‌های درونی خود را در لحظه‌ای که یک کار را قصد دارید رها کنید و روی کار بعدی بروید، برایم بنویسید. این گفت و گوها شامل دو بخش هستند: الف) گفت و گوهای مربوط به ترک کردن کار فعلی، ب) گفت و گوهای مربوط به شروع ایده بعدی. هر دوی این‌ها به طور جداگانه دارای اهمیت هستند. گفت و گوهای درونی شما در این تغییر، کلید قفل مسئله‌ای است که مطرح کرده اید. بر اساس آن مکالمه‌های درونی می‌توان متوجه شد که دقیقا چرا تغییر مسیر می‌دهید. موفق‌ترین باشید.

سلام ببخشید،از نظر شما کارما واقعا درسته؟یعنی هرکاری کنیم بهمون برمیگرده؟

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. تفسیرهای مختلفی از «کارما» وجود دارد و برای همین، ابتدا ممنون می‌شوم به طور دقیق مشخص کنید که منظورتان از «کارما» چیست و یکی دو مثال هم بزنید تا روی همان ذهنیت و برداشت شما بتوانم توضیحاتی ارایه دهم.
در پرانتز بگویم، علت برداشت‌های مختلف از واژگانی مثل «کارما» این است که طرفدارانی که معتقد به آن بوده اند، کم کم با مثال‌های نقض رو به رو شده‌اند و هر بار تعریف خودشان را با یک تفسیر تازه ارایه کرده‌اند و اینطور می‌شود که چندین و چند برداشت مختلف از این واژه درست می‌شود.
شبیه این اتفاق را برای «قانون جذب» هم داریم. در آنجا هم هر بار تفسیر تازه‌ای برایش می‌آید چون با تعریف قبلی، عده زیادی نتیجه نگرفته‌اند و خلاصه هر بار مجبورند این واژه را صیقل دهند تا شاید به تعریف همه جانبه‌تری برسد. از این رو هست که هر بار صحبت از «قانون جذب» می‌شود، هر فردی یک برداشت شخصی از آن دارد و عبارت «قانون جذب که این را نمی‌گوید بلکه می‌گوید…» را بارها شنیده ایم.
در مورد «کارما» هم همینطور است. هر بار برداشت تازه‌ای به آن افزوده می‌شود. این‌ها را توضیح دادم تا دلیل اینکه از شما خواهش کردم تا ذهنیت خود را از «کارما» بیان کنید را بدانید و در صورت تمایل، ذهنیت خود را با ذکر چند مثال توضیح دهید تا در مورد برداشت خودتان صحبت کنیم. موفق‌ترین باشید.

سلام روز بخیر شما همیشه میگید مغز دوست داره ما آدم ها رو تو میانه نگه داره چون اینجوری انرژی کمتری مصرف می‌کنه، من الان دقیقا تو همین وضعیتم. پیشینه درسی قوی ای داشتم ولی سه سال کنکور شرکت کردم و درسی براش نخوندم از طرفی به رشته های سطح پایین تر رضایت ندادم و دانشگاه نرفتم.
نمیتونم تو رشته ای تحصیل کنم که نمیخوامش اما اونقدر کم کاری کردم که میترسم سال بعد هم بمونم و باز همین چرخه باطل رو ادامه بدم. من می‌دونم چه اشتباهاتی داشتم ولی میترسم بازم تکرارشون کنم، راستش دیگه خودمم خودمو باور ندارم به خاطر همینم از خانوادم انتظار ندارم بهم اعتماد کنن. حتی خجالت میکشم این موضوعو باهاشون در میان بذارم که سال بعد هم میمونم.
به نظر شما من چجوری باید از این حالت بیرون بیام. نمی‌خوام انقدر بین زمین و آسمون معلق باشم. وقتی می‌خوام به رشته های پایین تر رضایت بدم و یکی از همونا رو بخونم مغزم مقاومت می‌کنه وقتی هم میمونم پشت کنکور و می‌خوام پیوسته درس بخونم بازم مغزم در برابر درس خوندن مقاومت می‌کنه. اصلا اختیاری از خودم ندارم و مغزم هر جا که بخواد منو می‌بره! به خدا از این وضعیت خسته شدم.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. جواب مستقیم پرسش شما «پرداخت هزینه‌های روحی و به عقب نینداختن درد عملگرایی» است ولی این عبارت نیاز به توضیح دارد که به صورت شماره گذاری، به تشریح آن می‌پردازم:
۱- وقتی در حالت وسط هستید، یعنی نه برای هدفی که نیازهای‌تان را پاسخ می‌دهد، عملگرایی می‌کنید و نه برای دست یافتن به یک شغل که در سطح رفاه عادی، اقدامی می‌کنید و به عبارت دیگر، از نظر ذهنی تمایل به موفقیت دارید ولی از نظر عملی حتی از ساده‌ترین شغل ها، نیز کمتر عملگرایی می‌کنید، بایستی بدانید که مطلوب‌ترین وضعیت برای مغز است. زیرا وقتی رویای موفقیت دارید و عملگرایی نزدیک به هیچ دارید، کمترین انرژی مصرف می‌شود. بنابراین مغز، این وضعیت مطلوب را تحت هر شرایطی سعی می‌کند که حفظ کند.
۲- وقتی مغز قرار باشد خود را در وضعیتی حفظ کند آنگاه در مقابل هر تغییری برای خروج از آن وضعیت، خیلی سفت و محکم می‌ایستد. ایستادگی مغز هم با تولید انواعی از احساسات و تفکرات تکراری است. آنقدر چرخه احساسی و تفکری را تکرار می‌کند تا انرژی خودکنترلی را از دست بدهید، عصبانی شوید، احساس خودکم بینی کنید و دست از تغییر بردارید. اینجاست که اگر می‌خواهید از وضعیت وسط ماندن خارج شوید آنگاه باید حاضر باشید که هزینه‌های روحی و ذهنی این تغییر را بپردازید.
۳- وقتی صحبت از هزینه‌های روحی و ذهنی می‌شود یعنی بایستی تحت هر شرایط حسی و تفکری، آن برنامه‌ای که مشخص کرده‌اید را اجرا کنید. انواعی از احساسات و تفکرات تکرار شونده به شما حمله می‌کند. نگرانی‌های مختلف به سراغ شما می‌آید. ذهن‌تان آشوبناک می‌شود و بی‌قراری و تمایل به بلند شدن از پشت میز مطالعه به اوج خودش می‌رسد و در این شرایط مجبورید که درس بخوانید. این موضوع اصلا ساده نیست و ما انسان‌ها متاسفانه تمایل داریم که در یک فضای ذهنی آرام و بی‌دغدغه درس بخوانیم که همین ذهنیت اشتباه باعث می‌شود که تعداد زیادی از روزهای سال را درس نخوانیم. شما مجبورید در یک محیط منفی و نامطلوب، فشار بیاورید و حتی با وجود افکاری مثل «بی کیفیت بودن مطالعه»، «عمیقی نبودن درس خواندن»، «زوری بودن مطالعه» و… باز هم درس بخوانید تا از دوره نهفتگی خارج شوید.
۴- دوره نهفتگی برای هر تغییر وجود دارد. این همان دوره‌ای است که مغز در برابر تغییر مقاومت می‌کند و حداکثر فشار خودش را می‌آورد تا جلوی تغییرات را بگیرد و هر بار امید دارد که شاید خسته شوید، انرژی خودکنترلی را از دست دهید و تغییرات را رها کنید. اینکه دوره نهفتگی چقدر طول می‌کشد، معلوم نیست ولی این نشانه پایان این دوره، «کمتر شدن فشارهای روحی و ذهنی» است ولی یادتان باشد که هیچگاه فشار به صفر نمی‌رسد و تا ابد هم درس بخوانید بازهم فشارها هستند چون مغز به درس خواندن عادت نمی‌کند و مخالف مصرف انرژی برای آن است و همیشه دنبال برگرداندن رفتار قبلی است.
۵- برگشت رفتار در خصوص تمام رفتارهایی که مغز از آن‌ها برای کنترل شما بهره می‌برده، وجود دارد. یعنی تمام رفتارهای مورد تایید مغز حیوانی که به خوبی می‌توانسته شما را از کار بیندازد، حتی با وجود سختی‌هایی که در مراحل قبلی کشیده‌اید و دوره نهفتگی را هم طی کرده اید، باز هم بر می‌گردد. هدف مغز از برگرداندن این رفتارها، ایجاد «شوک و احساس خودکم بینی» است و مثلا در هنگام برگرداندن رفتار وسط ماندن به شما اینطور می‌گوید: «تو توهم تغییر زده ای، چیزی را عوض نکرده ای. تو لیاقت نداری که پشت سر هم درس بخوانی و فقط توانستی چند روز اینکار را کنی. با چند روز خواندن که قبول نمی‌شوی. تو جَو گیر شده بودی و هیجانی داشتی درس می‌خواندی و دوباره همان آدم قبلی شدی و هیچوقت از این وضعیت خارج نمی‌شوی. برنامه‌ات را پاره کن چون تمام نظم تو به هم خورده و روند مطالعاتی‌ات قطع شده است». اگر آگاه نباشید، با این نوع صحبت‌های درونی به راحتی از عملگرایی خارج می‌شوید درحالیکه برگشت رفتار کاملا طبیعی است.
۶- «برگشت رفتار، طبیعی است»، به این معناست که هر رفتاری را بخواهیم تغییر بدهیم، باز هم بر می‌گردد تا به ما شوک بدهد و وارد بحران شویم ولی اگر از بالا به ماجرا نگاه کنیم، راه دیگری هم در هنگام برگشت رفتار، وجود دارد. فرض کنید که شما برنامه‌ای را شروع می‌کنید و شش روزی را درس می‌خوانید و روز هفتم همه چیز خراب می‌شود. در این لحظه دو گزینه جلوی شماست: الف) وارد بازی خود کم بینی مغز که در مرحله پنج توضیح دادم بشوید، ب) از همین جا که نظم به هم ریخته، دوباره ساختن را شروع کنید و ادامه دهید. اگر راه (الف) انتخاب شود، نتیجه‌اش دوری از عملگرایی و اگر راه (ب) انتخاب شود آنگاه پس از هر به هم ریختگی، نظم بعدی را شروع می‌کنید و این چرخه همینطور برای شما تکرار می‌شود.
۷- این که چرخه به هم ریختگی برنامه هر چند روز یک بار تکرار می‌شود، موضوع بسیار مهمی است. ذهنیت اکثر ما این است که یک بار برای همیشه یک نظم را ایجاد کنیم و تا روز آخر با همان نظم، درس بخوانیم و هیچ گسستگی و به هم ریختگی ایجاد نشود در حالیکه این اتفاق در واقعیت رخ نخواهد داد و ما بارها دچار به هم ریختگی در اجرای برنامه می‌شویم. دفعات اول که تازه از دوره نهفتگی خارج شده اید، ممکن است هر دو الی سه روز، دچار به هم ریختگی شوید و اگر از همانجا که نظم به هم ریخته است، نظم بعدی را شروع کنید و ادامه دهید، کم کم به شرایطی می‌رسید که هر هفت الی هشت روز، دچار گسست می‌شوید و باز اگر نظم بعدی را از همانجا که خراب شده، اجرا کنید، آنگاه به مراحلی می‌روید که فاصله به هم ریختگی‌ها از هم دیگر بیشتر و بیشتر می‌شود و هر بار دوام بیشتری در نظم خود دارید ولی یادتان باشد هیچگاه به مرحله‌ای نمی‌رسید که اصلا نظم‌تان به هم نخورد حتی اگر تا ابد هم درس بخوانید باز هم نظم شما به هم خواهد خورد فقط تعدادش کمتر می‌شود.
۸- اگر بلافاصله بعد از به هم خوردن هر نظم، به سراغ ایجاد نظم بعدی برویم آنگاه در طول یک سال تحصیلی، ۲۰ الی ۳۰ روز را می‌توانیم پیدا کنیم که کمتر درس خوانده‌ایم ولی بقیه روزهای سال را به اندازه برنامه جلو برده‌ایم و این مهم‌ترین دستاورد ساختن هر نظم، بلافاصله بعد از تخریب نظم قبلی است. اینجا یک مثال از رژیم غذایی می‌زنم تا بهتر موضوع جا بیفتد. فرض کنید من قرار است مقدار غذایی را که می‌خورم، مدیریت کنم تا به اندازه غذا بخورم. حدود ۱۵ روز در کنترل رفتار موفق هستم ولی در وعده ناهار روز شانزدهم، زیاد غذا می‌خورم حالا دو گزینه پیش روی من است: الف) خود تحقیری و احساس خودکم بینی کردن، ب) اصلاح رفتارم از همانجا و ساختن مدیریت بعدی برای رژیم غذایی. اگر راه (الف) را بروم در نهایت سر وزن نمی‌آیم ولی اگر راه (ب) را بروم آنگاه در طول یک سال که ۱۰۹۵ وعده غذایی است، نهایتا ۵۰ وعده را زیاد خورده‌ام و چون بلافاصله اقدام به جبران کرده ام، به سر وزن می‌رسم. این موضوع درباره برنامه درسی هم هست. هر بار که نظم به هم خورد، از همانجا نظم بعدی را بسازیم.
۹- نکته مهم برای اینکه بتوانیم پس از خراب شدن هر نظم، بلافاصله، نظم بعدی را بسازیم این است که «درد عملگرایی» را به عقب نیندازیم. درس خواندن برای مغز ما یک فعالیت دردناک است و تلاش می‌کند که آن را هر طور شده از بین ببرد و اگر شرایط از بین بردنش را ندارد، حداقل تلاش می‌کند که آن را به فردا، پس فردا، هفته بعد یا ماه بعدی، موکول کند. اما این یک خطای مغزی است زیرا با عقب انداختن درس ها، دردشان کمتر نمی‌شود و حتی می‌توانم اثبات کنم که بیشتر هم می‌شود. مغز به این فکر می‌کند که الان از شر درد درس خواندن خلاص شود و به قول معروف تا فردا شاید هزار اتفاق بیفتد و باز هم بتواند زمینه نخواندن را فراهم کند و جلوی شکل گیری عملگرایی را بگیرد اما اگر من و شما به رسیدن به هدف‌مان برای پاسخ به نیازهایمان، محتاجیم، پس مجبوریم که درد عملگرایی را عقب نیندازیم و به این موضوع آگاه باشیم که با درس نخواندن امروز و موکول کردن برنامه به فردا و روزهای بعدی، درد درس‌ها کمک که نمی‌شود هیچ، بلکه اضافه هم می‌شود. اگر قبول کنید که درد را همان موقع تحمل کنید، آنگاه پس از تخریب شدن هر نظم، بلافاصله نظم بعدی را آغاز می‌کنید چون حاضر نیستید که درد را عقب بیندازید. موفق‌ترین باشید.

سلام یه سوال داشتم من بعد سالها فهمیدم هدفم چیه ولی متاسفانه در یک خانواده ای زندگی میکنم که از لحاظ مالی داغون هستیم پدر و مادر مریضی دارم خلاصه بگم مشکلاتی مانند فقر مریضی دعواهای خانوادگی و خیلی مشکلات دیگه. آیا این جور مشکلاتی یا حتی مرگ اعضای خانواده میتونه جلوی یک فرد هدفمند رو بگیره خودتون درک میکنید زندگی در همچین شرایطی چقدر سخته من بعضی وقتا همه چیز رو تمام شده میدونم از دست این همه مشکلات چطور میشه ادم تو همچین محیطی شخصیت سازی کنه و درس بخونه و به هدف رسید بخدا قسم خیلی سخته فشار روحی و حشتناکی داره.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. مشکلاتی که با آن رو به رو هستیم در دو دسته کلی جا می‌گیرند: ۱- مشکلاتی که همزمان و به طور موازی با درس خواندن می‌توان آن‌ها را حل کرد مثل رفتارهای نادرست، طرز تفکرهای اشتباه، نگرانی ها، ترس‌ها و سایر موارد از این دست. اگر مشکلات از این جنس باشند، آنگاه باید درس خواندن را شروع کند و هر روز بخشی از مشکلات را برطرف کرد و جلو رفت.
۲- مشکلاتی که نیاز به اجرای یک پروژه حجیم از نظر زمانی دارند که مجبوریم وقت بیشتری را برایشان بگذاریم تا سبک‌تر شوند و بعد درس خواندن را شروع کنیم. مثلا فشار مالی و قرض و بدهی به حدی رسیده باشد که نیاز دارد تا هر روز، زمان زیادی را برای کار کردن بگذاریم و نمی‌شود با یک مدت زمان کم به درآمدی رسید که چرخ زندگی بچرخد و مجبوریم تقریبا دو شیفت و کامل کار کنیم تا درآمد به حل مشکلات برسد، پس در چنین شرایطی مجبوریم چند وقتی را صرف کار کنیم تا فشارهای مالی جمع‌تر شوند و بعد درس خواندن را به شکل حرفه‌ای آغاز کنیم.
تاکید می‌کنم که دسته دوم مشکلات به حدی بزرگ هستند که نیاز است که وقت زیادی برای برطرف کردنش بگذاریم ولی اگر مثلا کار کردن با زمان محدود مشکل را حل کند آنگاه باز هم می‌شود کنار کار کردن، درس هم خواند. بنابراین اگر مشکلات شما به حدی است که مجبورید زمان زیادی برای کار کردن بگذارید، لطفا ابتدا چند مدتی را پرفشار کار کنید تا از نظر اقتصادی آزادی عمل پیدا کنید و بعد پروژه درسی را شروع کنید.
قطعا با سبک‌تر شدن مشکلات، شما هم دغدغه کمتری دارید و با پشتوانه بهتری می‌توانید درس بخوانید. موفق‌ترین باشید.

سلام وقتتون بخیر.من۲۴ سالمه چهار سال پشت کنکور بودم و بعدش ب اجبار خانوادم مجبور شدم ی رشته پیراپزشکی(پردیس) رو انتخاب کنم اما چون هیچ علاقه ای بهش نداشتم… بدون اطلاع خانوادم انصراف دادم ودوباره شروع کردم ب درس خوندنولی خوب فقط مامانم میدونه.
توی شرایط بشدت وحشتناک،پر از استرس ،باور کنید در حدی ک شرایطم بهم اجازه می‌داد درس خوندنم…دوساله دارم کنکور میدم ولی رتبم خیلی خوب نمیشه…الان خیلی نگران اینم ک حتی نتونم با رتبم همون رشته ای رو ک ازش انصراف دادمو بیارم…از ی طرف نگران واکنش پدرم هستم واطرافیان.. از ی طرف دغدغه آینده واز ی طرف این احساس پوچی ک بخاطر وضعیتم بهم القا شده…همه اینا ی طرف تصور اینکه بعد از ۶ سال بخوام قید پزشکیو بزنم ی طرف…. میشه خواهش کنم منو راهنمایی کنید

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. برای شرایط شما، بهتر است که یکی یکی مشکلات حل شوند. اولین موضوعی که لازم است تکلیف خود را با آن روشن کنید، موضوع کتمان انصراف از دانشگاه است. ما انسان‌ها بایستی همیشه هزینه و فایده هر تصمیمی را در نظر بگیریم. برای همین سوال روشن من از شما این است: هزینه ها، فشارها و دغدغه‌هایی که گفتن این موضوع به پدرتان دارد، چیست و از سوی دیگر، فایده‌های این گفتن چه چیزهایی می‌تواند باشد؟ اگر این لیست هزینه و فایده را مشخص کنید، آنگاه می‌توانیم بهتر تصمیم بگیریم که چه باید کنید. در واقع منظورم از این سوال این است که چرا بایستی پدر شما از این موضوع بی‌خبر باشد تا اینطور تحت فشار قرار بگیرید؟ چه افکار نگران کننده و چه ترس‌هایی باعث شده که این موضوع را از پدر خود مخفی نگاه دارید؟ این اولین مسئله‌ای است که بایستی حل شود. موفق‌ترین باشید.