پرسش و پاسخ روحیه برای کنکور

سلام وقت بخیر من الان ۲۵سال سن دارم دچار افسردگی بسیار شدیدی شده ام و روز و شب هم فقط و فقط تو کنج خونه میگذره بعضی وقت ها میتونم گریه کنم یکم اروم میشم ولی خیلی وقت ها هم فقط بغض دارم و نمیتونم گریه کنم انگار از عالم و ادم به خاطر حالم شاکیم این افسردگی و از هم پاشیدگی روحیه ی من به خاطر اینکه بیش از حد احساس حقارت و بی ارزش میکنم دائم خودمو سرزش میکنم.
از خودم و وجود خودم بیزارم متنفرم یه چیز هایی یه اتفاق هایی برام پیش اومد که تو زندگیم باعث شد شخصیتم بیش از حد ممکن حساس بشه که این حساسیت بیش از حد روی وجود خودم بیشتر از همه متمرکز شد و تاثیر گذاشت حساسیت هایی که باعث شد من به ظااهر خودم به صدام به راه رفتنم به همه چیم گیر بدم و خودمو سرزنش کنم.
دچار حسی شدم که ازظااهر خودم متنفر باشم و خودمو لایق هیچ چیزی هیچ هدفی تو زندگی نبینم چون از نظر خودم اون قیافه ای که مد نظرمه و واسه ازدواج و کار کردن و زندگی و این چیز هارو من ندارم و با این قیافه خودمو بی ارزش تر از اون چیزی میبینم خودمو لایق هیچی نمیدونم خودمو از هر کسی کوچیک تر و حقیرتر میبینم.
مثلا اگه کسیو میبینم که ظااهر خوبی داره من حس حقارت بهم دست میدن یا کسیو که تو رانندگی مهارت دارعه هم همون طور یه کسیو تو شغل مقام و جایگاه خوب مببینم بازم اون حس بهم دست میده کسی که خیلی خوب حرف میزنه.
متاسفانه تنها چیزی که شاید حس حقارت برام درست نکردن چیز های بی جان بوده ان کل زندگی من شده احساس حقارت و بی ارزش دونستن خودم با خودم میگم من با این ظااهر کی حاظره همسر من بشه من با این ظااهر چجوری میتونم تو جامعه باشم و شغل پیدا کنم و درس بخونم و تو جامعه نقش داشته باشم این معظلی ترین مشکل روحیه ام اگه بخوام ترسیمش کنم مث مادره بقیه ی چیز هایی پدید اومدن احساس میکنم از همین متولد شدن.
من حتی نتونستم یه گواهینامه ی ساده رو هم بگیرم و قبول شم بعد سه بار رد شدن ولش کردم چون احساس بی ارزشی و حقارت خیلی زیادی میکنم همیشه از هر کاری ترس و دلهره ی شدیدی دارم وهمبن باعث میشه نتونم تو هیچ کاری موفق شوم من یکی از چیز هایی که بازم شاید حاصل همون بی لیاقت دونستن خودم بود اونم اینکه من احساس میکنم وقتی میخوام با کسی حرف بزنم مثلا سلام و احوال پرسی و اینا دیکه بعدش نمیدونم چی بگم استرس شدیدی بهم دست میده احساس میکنم مغزم خالی از هر گونه اتفاق و جمله بندیه و دیگه من بیشتر از این نمیتونم حرف بزنم.
من حتی یه مدت تو یه پیام رسان تو یه گروهی بودم اون ها رو میدیدم که ساعت ها میتونستن چت کنن اونم در حد مثلا چند خط تو ویسکال حرف میزدن ومن نه تو چت کردن نه تو ویسکال نمیتونستم حرف بزنم بازم اون حس حقارته که من چرا نمیتونم این کار و کنم به من دست میداد که بعدش کلا از شدت حس بدی که بهم دست داد پیام رسان و کلا حذف کردم.
با خودم میگفتم کاش میتونستم مثل بقیه حرف بزنم ولی هیی نشد که نشد الان من واقعا تو این سن هیچی برام معنی نداره متاسفانه دنیایی سیاه و بدون هیچ نقطه امیدی رو تصور میکنم خودمو تو باتلاقی میبینم که کم کم داره خفه ام میکنه.
واقعااااا دیگه خودم از جون خودم سیر شدم نمیدونم واقعا چی کار کنم فقط من یه سری اتفاق از دوره ی راهنمایی برام افتاد گفتم که نگم متن پیامم از این بیشتر طولانی نشه که اذیت بشید ممنون ازتون.
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. ممنونم بابت توضیحات کاملی که برایم نوشتید و بسیار از شما سپاسگزارم.
زندگی شما شبیه یک گلوله برفی است. روزی روزگاری این گلوله برفی در نوک قله آرامش، بی آنکه مشکلی داشته باشد مشغول زندگی بود. مسیر بازی و رشد خودش را طی می‌کرد و اوج می‌گرفت اما این گلوله برفی که تنها نبود.
خواهی نخواهی، سر و کله گلوله برفی‌های دیگر پیدا شد و هر کدام، تنه‌ای به گلوله برفی زدند و کم کم گلوله برفی از جای خودش تکان خورد و به مسیری افتاد که نتیجه طبیعی آن، گوشه گیری، کم صحبتی، تنفر از ظاهر و سایری مواردی شد که در متن برایم به خوبی نوشته‌اید.
هدفم از شبیه سازی با گلوله برفی چه بود؟ قصدم آن بود که بگویم شما سفید و بدون قضاوت، نسبت به خودتان مشغول زندگی بودید و این برخوردهای مختلف با محیط اطراف بود که شما را به این زاویه دید رسانیده که نسبت به خویش احساسات منفی داشته باشید.
با این توضیحات، برای خروج از این تله فکری، بایستی سطر به سطر زندگی‌تان بررسی شود و خاطرات مختلف دوران کودکی، نوجوانی و جوانی تا به امروز را مرور کنید و سر نخ‌های مختلف را کنار هم بگذاریم و ببینیم که:
1- کدام خاطرات این زاویه دید را برای شما ساخته‌اند؟
2- کدام خاطرات آن زاویه دید را تقویت کرده‌اند؟
3- خودتان چطور در نقش تقویت کننده برای این زاویه دید تبدیل شدید؟
از بین سه سؤال بالا، فقط سومی را کمی در متن شما می‌توان دریافت. به طور مثال:
الف) فرار از جمع و گوشه‌نشینی حتی از گروهی در مجازی
ب) عدم تمایل برای شروع صحبت با دیگران
پ) مقایسه با دیگران
ت) ترک کردن یک مسیر با چند شکست مانند ماجرای گواهینامه
ث) سد شروع را نشکستن و منتظر ماندن
ج) خود انتقادی
اگر بخواهید فرایند ارتقا را شروع کنید ابتدا بایستی پرونده خاطرات را ببندید. در متن هم اشاره می‌کنید که خاطراتی وجود دارند که این‌طور شده‌اید به ویژه در راهنمایی. اگر خاطرات زندگی خود را از روزی که به یاد دارید تا به امروز مورد بررسی قرار گیرد، قطعاً از به هم وصل شدن نقاط مشترک این خاطرات، پاسخ دو سؤال بالا بیرون می‌آید و فرایند برون‌رفت شما از این زاویه دید آغاز خواهد شد.
در صورت تمایل می‌توانید خاطرات خود را به صورت شخصی برایم در پیام‌رسان‌های داخلی مثل ایتا و بله و یا در صورت حل شدن مشکل اینترنت در تلگرام یا ایمیل بفرستید تا راه‌حل‌های دقیق‌تر را بعد از مطالعه خاطرات زندگی‌تان برای حل شدن این احساساتی که با آن دست و پنجه نرم می‌کنید را به صورت خصوصی برای شما ارسال کنم.
ذکر این نکته مهم است که مغزتان در حال بزرگنمایی آنچه احساس می‌کنید نیز هست ولی با بیان خاطرات و قرار گرفتن در مسیر شناخت آنچه بر شما گذشته، به زودی درخواهید یافت که می‌توانید با اجرای راه‌حل‌های بیان شده به خوبی از این احساسات فاصله گرفته و با تحمل هزینه‌های موفقیت که برای همه ما انسان‌ها وجود دارد به اهداف خویش برسید.
این را همیشه به خاطر داشته باشید که مغزتان دوست ندارد از این شرایط خارج شوید و شما دقیقاً باید در اوج ناامیدی و بی‌انگیزگی، بررسی خاطرات را شروع نمایید. این مهم‌ترین نکته‌ای بود که بایستی در نظر داشته باشید.
به بیان دیگر، منتظر روزی نباشید که حالتان خوب باشد و بخواهید خروج از این تله فکری را شروع کنید بلکه بایستی در اوج حال بد و حس ناامیدی، بیان خاطرات را شروع کنید تا کم کم به سمت برون‌رفت از این احساسات که توسط مغزتان بزرگنمایی نیز می‌شود، گام بردارید. موفق‌ترین باشید.

سلام آیا این موقع از سال خسته شدن طبیعیه؟
من بعد چند سال از مهر امسال شروع کردم به خوندن و الان که به این موقع از سال رسیدم واقعا دیگه کشش ادامه دادن ندارم. می‌دونم زمان کمیه برای خسته شدن ولی من سه ساله که پشت کنکورم و با اینکه درسی نخوندم ولی فکر و ذهنم درگیر کنکور بوده. نه تفریح داشتم نه ورزش کردم و نه سرکار رفتم.
اصلا نفهمیدم این سه سال چجوری گذشت همش با امروز و فردا کردن و تنبلی هدر دادم عمرم رو ، خیلی پشیمونم همش با خودم میگم باید امسال دیگه تموم کنم این بازی رو ولی بازم کم میزارم، احساس میکنم دارم تو باتلاقی که خودم درست کردم بیشتر غرق میشم و کاری هم برای بیرون اومدن ازش نمیکنم.
امسال شروع خوبی داشتم برخلاف سال‌های قبل که با pdf می‌خوندم رفتم چند تا کتاب گرفتم و آزمون هم ثبت نام کردم. فکر کردم با این کارا دیگه قبول میشم ولی نتیجه آزمون هام چیز دیگه ای می‌گفت. ولی بازم ناامید نشدم و ادامه دادم ولی یک هفته ای میشه که دیگه ول کردم.
حجم زیاد مطالب، پایه ضعیفم، سختی درس ها زمان کم و کند بودنم همش تو ذهنم آلارم میدن که تو نمیتونی از پس این درسا بربیای‌. وقتی میرم کتابخونه یا سر جلسه آزمون و بقیه رو میبینم با خودم میگم مگه من چه فرقی با بقیه دارم که نمیتونم قبول بشم. دیگه تحمل کردن اتاقم برام غیر ممکن شده این که باید هرروز صبح بیدار بشم و بشینم پشت میز باعث عذابمه.
همش با خودم میگم کاشکی فقط یکبار ادامه میدادم و تا آخرش میرفتم و پرونده کنکور رو تو زندگیم میبستم و وارد یه دوره تازه ای میشدم. ببخشید طولانی شد. خیلی ممنون میشم راهنماییم کنید.
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. تمام مواردی که بایستی درباره پیامتان توضیح دهم شامل موارد زیر می‌باشد:
1- آنچه درباره خستگی برایم نوشته‌اید، مربوط به خستگی‌های غیر جسمی می‌باشد. خستگی غیر جسمی، ملاک اندازه گیری ندارد و کاملاً وابسته به ادراک شماست. یعنی چه؟ با مثال شفاف خواهم کرد:
الف) همین الان کتابی را حتی غیر درسی انتخاب کنید و مشغول مطالعه آن به صورت عادی شوید و هر چند خطی که مطالعه کردید، نگاهی به ساعت بیندازید. بعد از چند دقیقه احساس می‌کنید که زمان جلو نمی‌رود و انگار خیلی کند شده است و فشار بیشتری احساس کرده و زودتر خسته می‌شوید.
همه می دانیم که گردش عقربه‌های ساعت ثابت است ولی اگر موقع درس خواندن، دائماً به ساعت نگاه کنیم، ادراک ما اینطور است که زمان کندتر و خسته کننده تر می‌گذرد.
ب) سر کلاس معلمی که از او متنفرید، زمان و خستگی را بیشتر می‌چشید و گمان می‌کنید که همه چیز متوقف شده و گیر افتاده‌اید. برعکس در کلاس معلمی که حس مثبتی به او دارید همه چیز خیلی زود می‌گذرد و متوجه گذشت زمان نمی‌شوید.
پ) هنگامی که نسبت به کاری بی‌علاقه‌ایم، بخش‌هایی از مغز به‌ویژه قشر پیش‌پیشانی، بیشتر فعال می‌شوند تا تمرکز را حفظ کنند. همین فعالیت اضافی باعث احساس تلاش ذهنی و در نتیجه خستگی ادراکی می‌شود.
ت) وقتی خاطره‌ای از شکست را مرور می‌کنیم، مغز همان مسیرهای عصبی را فعال می‌کند که در هنگام وقوع آن رویداد فعال بوده‌اند. در واقع ذهن دوباره تجربه را بازسازی می‌کند یعنی همان حس شرم، پشیمانی یا درد عاطفی را تکرار می‌کند، بدون اینکه خروجی تازه‌ای حاصل شود. این چرخه‌ی تفکر تکراری یا نشخوار ذهنی مثل نرم‌افزاری است که بی‌وقفه در پس‌زمینه‌ی پردازشگر ذهن اجرا می‌شود و انرژی را می‌سوزاند و احساس خستگی می‌کنید.
ث) مرور مکرر شکست‌ها و اشتباهات، تضاد میان «آنچه هست» و «آنچه می‌خواستیم باشد» را فعال می‌کند. این تضاد، انرژی ذهنی زیادی مصرف می‌کند و مغز سعی دارد پیوسته دو تصویر ناسازگار را آشتی دهد و به همین دلیل ذهن احساس سنگینی و کندی پیدا می‌کند و شما خسته می‌شوید.
تمام این مثال‌ها را بیان کردم تا بگویم، شما با «درگیری ذهنی بلندمدت درباره سه سال پشت کنکور ماندن»، «نشخوار ذهنی و احساس گیر افتادن در کنکور یا انتخاب شغل آینده»، «وضعیت زمانِ خسته‌کننده و ادراک کندی به دلیل اینکه تفریح را برای خود لازم می‌دانستید و احساس می‌کنید از آن جا مانده‌اید»، «خودگوییِ منفی و مقایسه‌ی فرساینده درباره افراد کتابخانه یا شرکت کنندگان کنکور آزمایشی» و «مقایسه خودتان با حالتی که دوست داشتید باشید»، خستگی ادراکی می‌سازید و چنین خستگی را احساس می‌کنید.
بنابراین وقتی از من می‌پرسید که آیا خستگی در این موقع از سال طبیعی است یا خیر در جواب بایستی بگویم که خستگی‌های غیر جسمی به ماه سال ارتباطی ندارند بلکه به ادراک شما درباره زندگی‌تان مرتبط هستند. تا زمانی که از صبح تا شب این همه فرایند خسته کننده که در پاراگراف قبلی گفتم را تکرار می‌کنید، قطعاً خستگی ادراکی را لمس خواهید کرد.
برای خروج از این وضعیت خواهش می‌کنم اولاً طبق دوره «خاطره شناسی»، پرونده خاطرات گذشته را ببنیدید تا نیاز به مرور آن‌ها نباشد سپس طبق دوره «افکار مزاحم، منفی و تکرار شونده» و همچنین دوره «کلک‌های مشترک مغز»، خودتان را از زیر فشارهای ناشی از برداشت‌های نادرست رها کنید. تمامی این دوره‌ها به صورت رایگان در منوی بالای سایت قابل دست یابی است. هر کجا هم سوالی پیش آمد در همانجا از من بپرسید تا کمکتان کنم.
2- دقت کرده‌اید که بعضی از درها را وقتی باز و بسته می‌کنیم، صدای جیر جیر می‌دهند؟ به آن‌ها روغن می‌زنیم تا لولاها روان‌تر و با اصطکاک کمتری در درون هم بچرخند و صدای جیر جیر ندهند. چرا این مثال را زدم؟
برای حرکت روان در کنکور، نیاز به روغنی به نام «پایه سازی» داریم. فرض کنید یک دانش آموز در مخرج مشترک گیری یا اتحادهای ریاضی پایه ضعیفی دارد و به یک باره، ریاضی دهم را شروع می‌کند.
قطعاً او در یادگیری و بعداً در تست‌ها دچار مشکل می‌شود به این صورت که دائماً برایش سؤال است که آن عدد دو چه شد؟ چطوری توان از بین رفت و سایر سؤالات از این دست. بنابراین زودتر خسته می‌شود و جا می زند.
بنابراین اگر تصمیم دارید برای کنکور درس بخوانید، لطفاً به سراغ درس‌های ریاضی و علوم ابتدایی و متوسطه اول بروید و صفحه به صفحه بررسی کنید و تمام مطالبی که به خوبی آموزش ندیده‌اید را رفع اشکال کنید و سپس به سراغ خود کنکور بیایید تا هم اشتیاق بیشتری در یادگیری داشته باشید و هم سرعت و درک بهتری در هنگام حل تست‌ها به نمایش بگذارید و در نهایت کندی و خستگی کمتری را احساس خواهید کرد موفق‌ترین باشید.

سلام آقای جدیدی من کاربر قدیمی هستم که حدود ۲ سال پیش خیلی سوالات در مورد مطالعه و کنکور از شما پرسیدم معمولاً سوالات عمیق ذهنی مطرح میکردم و خیلی مشکلات و ضعف های مطالعه ام را از شما با توجه به مطالبی که در مورد مغز گذاشتین می‌پرسیدم (این موارد را گفتم که شاید یه شناختی از من که قبلا داشتین برایتون بازاوری بشه)
من اگه بخوام خیلی کلی از اول مسیرم را بگم برا مطالعه کنکور تجربی به مشکل خوردم (مشکلات روانی و ذهنی) و این عاملی شد که برم خودشناسی را پیش بگیرم و روش کارم این جور بود که ذهن و عملکرد مغز خودم را که قبلش بی توجه بودم و اصلا در موردش فکر نمیکردم را زیر ذره بین بردم و ویژگی های احساسات و منطق مغزی و ….. را در خودم کشف کردم و بعد با سایت شما آشنا شدم و خیلی از مواردی را که قبلا با تجربه در خودم کشف کرده بودم را دلیل علمی اش را پیدا کردم.
حتی همین دو سال وقفه بین پرسش و پاسخ بین من و شما افتاد، خب یه برنامه ای ایجاد شده به اسم چت جی پی تی، که دیگه خودتون هم آگاهی نسبت بهش دارین، بعضی مواقع میرم اون آگاهی های تجربی را که خودم از ذهنم و مغزم درک کردم را که ازش میپرسم، اسم علمی آن مطلب روان شناسی را بهم میگه و وقتی میفهمم من خودم چیزی را کشف کردم که پایه علمی داره و مثلا در مقطع دکترا روان شناسی در دانشگاه تدریس میشه من خودم در وجودم متوجه شدم شگفت زده میشم.
یکی از پروفایل های شما در تلگرام نوشته بودید، البته خود جمله را دقیق یادم نیست: بهتره کلا دنبال شناخت روان و ذهن و مغز شناسی نروید و مثل انسان های عادی در زندگی پیش بروید و اگه در کاری به مشکل خوردید، بروید از کسی یا خودتون برا حل اون مشکل دنبال راه حل بگردید و تا به مشکل نخورده اید خودتان نروید دنبال شناخت مغز و….، چون در اکثر افراد و مواقع باعث میشه درگیری ذهنی و مشکلات روانی بیشتر هم بشه.
من حقیقتا خلاف این جمله شما پیش رفتم با نیت اینکه میخوام زندگی بهتر و رشد بهتر و بازده بالاتر داشته باشم سعی کردم در مورد ذهن و مغز و احساسات و …. اطلاعات به دست آورم، به خودم اومدم دیدم درست میگید نه تنها مشکلاتم درست رفع نشد بلکه زیاد تر هم شد.
تجربه من این را میگه که علم مغز شناسی و نوروساینس و…. کلا تمام مطالب و موضوعاتش مرتبط به هم هست و من انسان اگه در قسمتی از علم روانشناسی یا نوروساینس آگاهی به دست بیاورم و بخوام در خودم تغییر ایجاد کنم چون کل مطالب نوروساینس و روان شناختی و روان شناسی را بلد نیستم این تغییر باعث میشه یکی از رفتارهایم بهتر بشه ولی کلی از رفتار های دیگه ام به هم بریزه و بد بشه، یعنی به نظرم کسی میتونه بگه این علم باعث شکوفایی یا رشد می‌تونه بشه که کل مطالب روانشناسی و نوروساینس و روان شناختی را بلد باشه چون مطالب و موضوعات این علوم به هم خیلی شدید مرتبط هست درسته؟
یه سوال دیگه هم داشتم به نظر شما چقدر میشه در مورد این علوم از هوش مصنوعی به خصوص چت جی پی تی آگاهی به دست آورد و نه تنها آگاهی باشه بلکه بخواهیم در رفتار هم تغییر ایجاد کنیم؟ ممنونم
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. ممنونم که برایم توضیحات کاملی نوشتید و شرح جامعی از آنچه اتفاق افتاده بود را بیان کردید. اینطوری بهتر می‌توانم به شما پاسخ بدهم. درباره دو سوالی که مطرح فرمودید به ترتیب پرسش‌ها این پاسخ‌ها را تقدیم می‌کنم:
1. اگر شما می‌خواهید در مسیری پیشرفت کنید اینطور نیست که ابتدا بروید هرچه درباره انواع و اقسام مشکلات روحی هست را بخوانید، در مورد هر موضوعی که مرتبط با موفقیت است، آگاهی بدست آورید و بعد به سراغ عملگرایی بروید. اتفاقا اگر این مسیر را بروید دچار مسیر بی‌پایانی خواهید شد و هیچگاه مرحله عملگرایی اتفاق نمی‌افتد.
مسیر درست به این صورت است که بر اساس نیازهای خودتان، هدفی را انتخاب می‌کنید و سپس برایش عملگرایی را شروع می‌کنید. همینطور که جلو می‌روید کم کم مشکلاتی به صورت مانع یا سرعت گیر، بر سر راه‌تان ظاهر می‌شود و آنگاه متناسب با آن مشکلات، راه حل ارائه می‌دهید و عملگرایی را ادامه می‌دهید و در قدم بعدی باز هم با مشکل بعدی رو به رو می‌شوید و راه حل می‌دهید و جلو می‌روید و کمی بعد با مشکل دیگری مواجه شده و مجدداً راه حل داده و عبور می‌کنید و همینطور مسیر را ادامه می‌دهید و هر بار مشکلی ایجاد شد، حلش می‌کنید و در نهایت به موفقیت می‌رسید.
شما قرار نیست و اصلا وقت نمی‌کنید که تمام علوم مرتبط با مغز را بیاموزید و بعد بخواهید برای موفقیت تلاش کنید و در ضمن شاید هیچگاه نیازتان هم نباشد. به طور مثال، وقتی عملگرایی را شروع کردید و جلو رفتید آنگاه متوجه شدید که در مسیر موفقیت شما فقط کمالگرایی و وسواس به عنوان دست‌انداز حضور دارند و فقط کافی است درباره همین دو کلیدواژه راه حل بدهید و دیگر چه نیازی است درباره ده‌ها موضوع دیگر اطلاعات جمع آوری کرده باشید؟
2. درباره چت جی بی‌تی و کلا دنیای هوش مصنوعی بایستی یک مطلب جامع و کامل روی کلبه مشاوره قرار دهم چون خیلی‌ها فکر می‌کنند که هوش مصنوعی جای شغل‌ها را می‌گیرد و این دیدگاه دقیقی نیست و بایستی بدانیم که هوش مصنوعی فقط یک دستیار است و قرار نیست مسیر دیگری را طی کند. شما می‌توانید مثلا برای آگاهی از کلیدواژه مشکلتان از آن کمک بگیرید ولی برای اینکه راه حل بدهید خیلی قابل اتکا نیست و بایستی دنبال تخصصی‌تر نگاه کردن به موضوع باشید. موفق‌ترین باشید.

سلام من این روزا دارم دیوونه میشم، خودم کم بدبختی دارم تا یک کلمه هم حرف میزنم همه خانواده انگشت اتهامشونو سمتم میگیرن. من از همون اول ابتدایی عاشق درس خوندن و مدرسه رفتن بودم، بدون اینکه کسی بهم بگه درسامو می‌خوندم و همیشه شاگرد اول بودم هیچوقتم نشد به خاطر نمره کم یا حتی مورد انضباطی خانوادمو بخوان که بیان مدرسه.
سر همین قضایا انتظار خانوادم ازم خیلی بالا رفت طوری که هرچی بزرگتر میشدم بیشتر فشار مقایسه هاشونو احساس میکردم. سر آزمون های ورودی مدارس خاص یا تراز آزمون آزمایشی به شدت مقایسه میشدم.
همین مقایسه شدنا باعث میشد حس کنم از فلان دوستم کمترم و هیچوقت هم قرار نیست بهش برسم، انقدر این روند ادامه داشت که یهو به خودم اومدم دیدم درس خوندن رو کنار گذاشتم! اونم درست تو سال کنکورم. خانواده فهمید که من درس نمی‌خونم اما به جای اینکه بیان با من صحبت کنن و بپرسن چرا درس نمیخونی؟ شدت مقایسه هاشونو بیشتر کردن، هر روز که از مدرسه برمیگشتم دعوا داشتیم.
خیلی روزا رو با قهر و گریه از سر میز غذا بلند میشدم و میرفتم تو اتاق. لج میکردم و حتی واسه امتحانات مدرسم نمیخوندم، ۳ نمره معدلم پایین اومد اما باز یکیشون نپرسید دردت چیه؟ درد من فقط و فقط استرسی بود که از سمت خانوادم بهم می‌رسید، استرسی که منشأش مقایسه های بیخود و بی جهت خانوادم بود خودتون که بهتر میدونید مقایسه که میاد وسط پشتش سرزنش و تحقیره.
بچه که بودم مقایسه ها رو درک نمی‌کردم یا شایدم می‌فهمیدم ولی اهمیت نمیدادم اما هرچی به کنکور نزدیک تر شدم مقایسه ها بیشتر و بیشتر شدن و من روز به روز حساس تر. خانوادم با لحن دستوری بهم میگفتن باید درس بخونی، بهم میگفتن تو بی عرضه ای و فقط بلدی کتاب بخری اما اونا رو نمی‌خونی.
خواهرم از پسر همسایه می‌گفت که همسن من بود و تو آزمون ها نفر اول شهر میشد، بابام از بچه دوستاش می‌گفت که دکتر شده بودن، مامانم بعد هر آزمون کانال آموزشگاه رو چک میکرد ببینه کدوم دوستم ترازش از من بالاتر شده که تا ۲ هفته بعد اونو تو سرم بکوبه. شاید اگر خانواده منم مثل خانواده رفیقم باهام کار نداشتن و بدون مقایسه و فشار میذاشتن درس بخونم الان خیلی اوضاعم بهتر بود.
وضعیت درسی من از رفیقم بهتر بود ولی برد با اون بود چون خانوادش اذیتش نمیکردن. بچه اول بود و خانوادش اطلاع چندانی از کنکور و شرایطش نداشتن سر همین اونو به حال خودش گذاشتن اما منی که بچه آخر بودم و خانوادم کنکور و روندشو خوب میدونستن تو کوچیک ترین چیزامم دخالت میکردن و بهم استرس میدادن.
خیلی سخت گذشت اما تموم شد، نتیجه اونی نشد که حقم بود ولی تموم شد. کلی با خودم کلنجار رفتم که کنکورو از ذهنم پاک کنم و از اول شروع کنم اما انگار نمیشه. بعد چندبار کنکور دادن یه دانشگاه داغون قبول شدم و رفتم واسه ثبت نام، دانشگاهو که دیدم پشیمون شدم اما پدرم گفت همینه که هست باید بری.
دوستم که با من قبول شده بود گفت من میرم آزاد اینجا خیلی بده، اون رفت آزاد اما پدرم نذاشت منم برم آزاد گفت من دوسال پیش بهت گفتم برو آزاد خودت نرفتی گفتی باز کنکور میدم الانم مجبوری همینو بری من پولی ندارم بهت بدم واسه دانشگاه آزاد. درحالی که داشت، اصلا هزینه آزاد واسش چیزی نبود! اما نداد.
خیلی ناراحت شدم ولی چیزی نگفتم با خودم گفتم ۴ ساله دیگه! تموم میشه می‌ره تا آخر عمر که قرار نیست ادامه داشته باشه. اما منی که ورودی مهر اون دانشگاه بودم. و انداختن بهمن! میگفتن تعداد کمه به حد نصاب نرسیده می‌ندازیمتون با بهمنی ها. عین اب خوردن یک ترم عقب افتادم باز گفتم اشکالی نداره، بهمن رسید و من با کلی امید و آرزو رفتم دانشگاه، یا خودم گفتم هرچی شده رو بذار پشت سر و یه شروع دوباره داشته باش.
ولی همون اول کاری خورد تو ذوقم، استاد های اون دانشگاه داغون بودن. یا درس نمی‌دادن یا همه رو اشتباه میگفتن، سطح علمی داغون بود (همه درسا رو از روی یوتیوب فیلم می‌دیدم و خودم می‌خوندم) از این بدتر وضعیت خوابگاهش بود. فضا کم، جمعیت زیاد، آدم هایی اونجان که درکی از حریم شخصی ندارن.
من واقعا اونجا عذاب میکشم و از همه بدتر حتی نمیتونم ترم تابستونی بردارم که زودتر تموم بشه ولی اگر آزاد میرفتم تابستون می‌تونستم دروس تخصصی هم بردارم. امروز از دست مامان بابام گله کردم که اگر منو میفرستادید آزاد شرایطم خیلی بهتر می‌بود تا الان ولی اونا به شدت منو محکوم کردن و بهم گفتن حق نداری اعتراض کنی، آدمی که رتبه کنکورش خوب نبوده و فقط همینجا قبول شده حقش همینه.
همه بچه های فامیل ما همین رتبه منم نیاوردن و مستقیم رفتن آزاد حتی نمی‌تونید تصور کنید پدر و مادرهاشون چه جوری بهشون افتخار میکنن! اما من انگار دشمن پدر و مادرمم که اینجوری باهام تا میکنن.
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. ممنونم که یک پیام جامع و کامل برایم فرستادید و اینطور می‌توانم با تسلط بیشتری به شما نکاتی را ارائه دهم که به ترتیب شماره‌گذاری عبارت است از:
۱- چرا پدر و مادرتان از ابزار مقایسه برای انگیزه دادن به شما استفاده می‌کردند؟ دو جواب به ذهن من می‌رسد: اول آنکه ممکن است همین شرایط برای خودشان رخ داده و چنین فکر می‌کنند که چون خودشان مقایسه شده‌اند پس بایستی بچه‌ها را هم مقایسه کنند، دوم آنکه امکان دارد یکی به آن‌ها گفته که فلانی بخاطر مقایسه و ایجاد حسادت توانسته موفق شود و آنان هم چنین فکر کرده‌اند که با مقایسه می‌شود فرزند را موفق کرد و سوم آنکه بعید نیست که در کودکی با مقایسه شدن، بیشتر درس می‌خواندید و آن‌ها این روش را موثر دیده‌اند و با خودشان گفته‌اند که باز هم مقایسه کنیم.
می‌دانید چرا برایم مهم است که بدانیم علت مقایسه کردن آنان چیست؟ چون آنگاه یاد می‌گیریم که چطور رفتار کنیم تا آنان دست از این ابزار برداشته و حداقل موجب آرامش شما در ادامه زندگی شوند.
۲- مقایسه کردن هیچ گاه باعث موفق کسی نمی‌شود و همانطور که به درستی اشاره کردید، مقایسه کردن موجب حس حقارت، استرس، ترس و سایر موارد از این دست می‌شود و شاید در سنین کم آن هم برای مدت کوتاهی نتیجه بدهد ولی استفاده از آن در هر سنی کلا اشتباه است و در نهایت باعث کمتر خواندن و فشار می‌شود. بنابراین شما کاملا حق داشتید.
۳- یکی از فرایندهایی که هر دانش آموزی بایستی طی کند آن است که به مرور زمان و با بزرگتر شدنش، از سختی شرایط درس خواندن و اینکه فشارهای دارد صحبت کند. یعنی در اوج موفقیت و نمرات بالا، از این صحبت کند که فشارهایی را تحمل می‌کند و موفقیت آسان نیست. چون وقتی در اوج صحبت از سختی می‌کنید، ذهنیت اطرافیان را آماده می‌کنید که بپذیرند سختی‌هایی در این راه وجود دارد و نیاز به همدلی است.
این زرنگی یک کنکوری است که از سال‌های قبل و در اوج موفقیت، ذهنیت بقیه را طوری جهت بدهد که توقعات را از روی او بردارند و مسیر موفقیت را واقعی ببینند و دست از تخیل و رویاپردازی بردارند و به سمت درست هدایت شوند.
۴- همانطور که در صحبت‌هایتان به درستی اشاره کرده اید، شما نیاز داشته‌اید که شنونده‌ای پای صحبت شما بنشیند و مشکل را ریشه‌یابی کند و نه اینکه فشار مقایسه را بیشتر کند. فرمول خانواده شما مقایسه کردن است و بایستی مواجه‌سازی بدون پاسخ را بیاموزید. به زودی دوره «افکار مزاحم، تکرار شونده و آزار دهنده» را پایان می‌دهم و در آنجا در خصوص مواجه‌سازی بدون پاسخ صحبت خواهم کرد که می‌توانید آن را بخوانید و بیاموزید.
۵- سه مدل تربیتی برای تربیت فرزند وجود دارد: الف) آزاد، ب) کنترلی، پ) ترکیبی از آزاد و کنترلی. شیوه (الف) به این صورت که فرزند را به حال خودش می‌گذارند و کاری به هیچ بخش از برنامه ندارند و مدل (ب) نیز به صورت دخالت زیاد در همه امور است اما بهترین الگو یعنی (پ) بدین صورت است که در بخش‌هایی آزاد و در بخش‌هایی نظارت وجود دارد و اینطوری ضمن آنکه آزادی عمل در فرزند وجود دارد اما احساس تنهایی هم ندارد و هر جا نیاز باشد از خانواده کمک می‌گیرد.
مدل تربیتی خانواده شما (ب) بوده و سعی می‌کردند با مقایسه، شما را کنترل کنند و در مسیری که خودشان آن را درست می‌دانسته‌اند قرار دهند در حالی که باعث رنجش شما شده و بیشتر تحت فشار و استرس قرار می‌گرفتید و نتیجه‌ای نمی‌داده است. از طرفی خانواده رفیق‌تان چون مدل آزاد یا شایدم ترکیبی از آزاد و کنترلی را داشته اند، نتیجه بهتری نسبت به شما گرفته است.
۶- من متوجه کیفیت پایین برخی از اساتید دانشگاه هستم اما حتی در بهترین دانشگاه‌ها هم اگر باشید، باز هم درس خواندن در دانشگاه کاملا فرایندی شخصی و فردی است. یعنی شما بایستی به صورت خودخوان مشغول یادگیری شوید و مثل همین حرکتی که شما زده‌اید با دیدن فیلم و حتی کمک گرفتن از هوش مصنوعی به سمت تسلط بروید. این را به شما تبریک می‌گویم که بدین صورت خود را بالا کشانده اید.
۷- در حال حاضر خود شما نیز در حال مقایسه دانشگاه‌تان با آزاد هستید و دائما در این مقایسه نسبت به شرایطی که دارید دست به تحقیر می‌زنید. درست است که ترم تابستانی ندارید ولی چرا کار کردن یا افزایش مهارت‌های مرتبط با رشته دانشگاه را انجام نمی‌دهید؟ اگر انتخاب واحد تابستانی در دسترس نیست چرا مقایسه کردن را انتخاب می‌کنید و بهتر نیست دنبال این باشید که این خلاء را چطور بایستی پر کرد؟ موفق‌ترین باشید.

سلام وقت بخیر. این آزمون رو چجوری دریافت کنم؟ داخل سایت قرار دادین؟ چیزی مربوط بهش پیدا نکردم.
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. لطفاً به ایمیل انتهای سایت پیام بدهید تا متن را برای شما ارسال نمایم. موفق‌ترین باشید.