پرسش و پاسخ روحیه برای کنکور

سلام آقای جدیدی من چند روز پیش رفته بودم دکتر پوست الان دو ساله میرم و هربار منو میبینه میگه غزال باز پشت کنکور موندی دختر جون میگم پشت کنکور نمون پسر منو ندیدی شش سال موند آخرشم کلا دانشگاه رو بیخیال شد نمیگی نیازت مالی هست بیا برو خیاط شو بیا برو آرایشگر شو پول تو اوناست چرا میخوای نصف عمرتو بزاری و معلوم نیست اصلا قبول بشی یا نشی بخصوص الان که بیشتر پسرها رو برمیدارن میگه غزال با اینهمه استرس و اضطراب که تو داری نه تنها هیچی نمیشی بلکه عمرتم میره درس خوندن تو پزشکی سخته کار نیست زجر میکشی کل زندگیت به فنا میره.
همین الانشم کلی ازهم سن هات عقب افتادی آقای جدیدی چیکار کنم وقتی میرم مطبشون این حرفها رو نشنوم من سه سال هست پشت کنکورم هرسال سره جلسه کنکور اونقدر شدید استرس و اضطراب میگیرم مغزم قفل میشه کل زندگیم عجین شده با استرس کل زندگیم شده دلهره آشوب که ای وای هر سال وضع بدتر میشه و بالاخره میگن دیدی حرف ما راست بود من علم رو دوست دارم من استرس اضطراب وسواس همه ی اینا ژنتیکی رسیده سال اول دبستان تو امتحان خودشو نشون داد و از اون به بعد بد وبدتر شدم.
الان چند وقتیه ک خیلی از مشکلاتمو فهمیدم و دارم درکناره درس خوندن حلش میکنم اما بازم ناراحت میشم که اینهمه افکار بد ب مغزم میاد جلوشونو میگیرم اما بازم از یه طریق حالمو بد میکنه مشکلمم در درس خوندن وسواس هست مثلا تا الان چهار بار پنج فصل اول زیست دهم و یازدهم رو خوندم اما جرات نمیکنم برم فصل های دیگه میگم اگه اینا و یاد نگرفته باشم چی یا بزار هی مرور کنم مرورم یه روزمو کاملا میبره تست هم خیلی کم میزنم وحشت دارم ازتست زدن و از کتابای پرحجمم.
وقتیم چند تا تست درس میزنم تا چند روز خوشحالم میگم قبول میشم بلدم درحالی که وضعم اسفناک هست انگار مغزم راه های کلک زدن و فریبم رو فول شده دکمه رو فشار میده و من خود ب خود پرت میشم تو دنیای رویاها بنظرم خیلی ذهن شلوغی دارم ب طوری که گاهی چندین مدت از درس فاصله میگیرم موقع هایی ک بادوستم حرف میزنم میرم بیرون یا یک فیلم تخیلی میبینم یا یه آهنگ گوش میدم. ممکنه تا چند روز سرخوش باشم و درس نخونم اینا منو بیچاره کرده اصلا نمیدونم چیکار کنم انگار تو برزخم که به هر طرف نگاه میکنم فقط گند زدن ب زندگیم رو با کارهای بچگونم مثل رویا پردازی های بدون عمل و… میبینم سرجمع سی روز مثله آدم درس نمیخونم من دیگه واقعا نمیدونم چیکارکنم از یه طرف نمیخونم از یه طرفم دست نمیکشم میشه بگید مشکلات من چی هستن؟

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. در پیام شما چند نکته وجود دارد که با شماره گذاری در خصوص آن‌ها، صحبت می‌کنم: 1- یکی از اشتباهاتی که مغز ما به لحاظ شناختی انجام می‌دهد این است که فکر می‌کند اگر کسی به یک یا چند پیروزی برسد، آنگاه حرف‌هایش درست است و بایستی تحت تأثیر او قرار گرفت. برای همین هم هست که جملات انگیزشی (البته بنده چنین عبارتی را قبول ندارم و بعداً در دوره انگیزه در خصوصش صحبت می‌کنم ولی چون مرسوم است به کار می‌برم)، با نام انسان‌های پیروز نوشته می‌شود.
مثلاً می گویند، نیوتن و انیشتین و… این حرف را زده‌اند تا تاثیری روی ما بگذارند. چون مغز ما به انسان‌های پیروز علاقه نشان می‌دهد. با این توضیحات، شما نبایستی فکر کنید که چون یک پزشک، این حرف‌ها را به شما می زند پس او راست می‌گوید چون پزشک است. این خطای ذهنی را اگر مرتکب شوید، کل مسیر زندگی‌تان، تغییر می‌کند. بایستی بگویم که متاسفانه این خطای ذهنی بین ما ایرانی‌ها به دلیل فرهنگ مشورت پذیری که داریم، خیلی رخ می‌دهد، مثلاً برخی از عبارت‌های پزشک محترمتان را با هم تحلیل کنیم؟
الف) چون پسر من شش سال پشت کنکور ماند و چیزی نشد، پس تو هم چیزی نمی‌شوی. به نظر شما این استدلال درست است؟ چون یکی نتوانسته یا نخواسته، پس بقیه هم نمی‌توانند؟ من نمی‌گویم شما پشت کنکور بمانید یا نمانید. چون این زندگی شماست و بایستی خودتان برای آینده تصمیم بگیرید و هزینه‌های روحی و روانی آن را بپذیرید. این شما هستید که تصمیم می‌گیرید، با زندگی خود چه کنید. هر تصمیمی که بگیرید بایستی به سختی‌هایش پایبند باشید. بنابراین هیچ کسی از بیرون از زندگی شما، نمی‌تواند درک درستی از آنچه که به دنبالش هستید، داشته باشد. انتخاب هدف و مسیر زندگی، یک فرایند انفرادی است. می دانم سخت به نظر می‌رسد که قرار است فقط خودتان به آن فکر کنید و تصمیم بگیرید ولی متاسفانه در این موضوع نه می‌شود مشورت داد نه می‌شود مشورت کرد.
چون ما انسان‌ها بسیار اهل انجام زندگی موازی هستیم. اگر شما پشت کنکور بمانید آنگاه ممکن است بگویید کاش پشت کنکور نمی‌ماندم و راه دیگری را انتخاب می‌کردم و اگر هم راه دیگری را انتخاب کنید، آنگاه شاید بگویید ای کاش همان سال‌ها، پشت کنکور می‌ماندم تا قبول شوم. این زندگی موازی، موضوعی است که برای همه ما روی می‌دهد ولی برای کسانی که تصمیم گیری را بر اساس نظر دیگران انجام می‌دهند، خیلی بیشتر اتفاق می افتد. با این توضیحات، بایستی بگویم، این شما هستید که تصمیم می‌گیرید با زندگی‌تان چه کنید و هر تصمیمی که بگیرید، خودتان پای تمام سختی‌هایش بمانید و زندگی موازی را انجام ندهید. شاید دیده باشید که برخی‌ها می گویند: اگر اینقدر فلانی نگفته بود من این راه را نمی‌رفتم و کار دیگری می‌کردم. همه این اشتباهات من تقصیر اوست که راه را اشتباهی نشانم داد. این جمله تکراری را کسانی می گویند که خودشان تصمیم گیری برای زندگی نکرده‌اند. برای همین است که اصرار دارم خودتان تصمیم بگیرید با زندگی‌تان چه کنید. یک سؤال هم دارم، آیا اگر به خود این پزشک محترم هم بگوییم که دیگر به مطب نیا و برو سر فلان شغل، چونکه یک پزشک پوست را می‌شناسم که در زندگی‌اش هیچ چیزی نشده، او واقعاً دیگر مطب نمی‌آمد؟
ب) برو خیاط و آرایشگر شو چون پول در این شغل‌هاست. مگر ما انسان‌ها نباید بر اساس نیازهایمان زندگی کنیم؟ همانطور که می دانید بنده نه می گویم رشته پزشکی، تنها انتخاب است و نه می گویم همه باید پزشک شوند. اتفاقاً سبک فکری بنده این است که اگر شغل A نیاز شخص B را پاسخ می‌دهد پس این شغل، بهترین انتخاب برای آن شخص است. برای همین است که همیشه تاکید می‌کنم، به نیازهایتان توجه کنید. الان فرض کنیم شما به شغل C بروید. اگر نیازهایتان برطرف شود، بهترین انتخاب را کرده‌اید و اگر نشود، آنگاه ناراضی خواهید بود. این مهم نیست که مردم در مورد شغل C چطور فکر می‌کنند، آن را خوب یا معمولی می‌دانند، بلکه باید فقط روی نیازهای خودتان تمرکز کنید. آنچه بنده با آن مشکل دارم این است که چرا یکی که بیرون از زندگی ماست و نیازهای ما را نمی‌داند، می‌گوید فلان رشته بد است و آن یکی خوب؟ آنچه بنده از آن صحبت می‌کنم فقط یک جمله است: هرکسی بایستی نیازهای خودش را ملاک قرار بدهد. از نظر من، کسی که شیرینی فروش می‌شود ولی از روی نیازهایش در آن شغل است، به مراتب موفق‌تر از دانشجوی پزشکی است که نمی‌داند چرا در این رشته آمده و یا بهتر بگویم بر اساس جو، وارد آن شده است.
پ) پزشکی سخت و زجر آور است پس این رشته را نخوان. سوال دارم: اگر کاری با وجود اینکه مسیر شماست و نیازهای شما را پاسخ می‌دهد، سخت باشد نباید انجامش دهیم؟
ت) از هم سن‌ها عقب افتادی. زندگی مسابقه نیست که شما بر قطاری سواری شوید و در هر سن، در ایستگاهی مشخص، قرار داده باشید. برای توضیحات بیشتر می توانید مطلب سن و سال را در منوی بالای سایت در بخش خط فکری موفقیت بخوانید. در آنجا مدل ایستگاه و قطار را بیشتر توضیح داده‌ام.
ث) اگر پزشکی اینقدر بد است چرا خود ایشان مشغول همین شغل هستند؟ احتمالاً ایشان بگویند: خب من یک مسیری را آمده‌ام و اشتباه کرده‌ام ولی راه بازگشت نیست. اگر این استدلال را مطرح کنند که در پاسخ باید بگوییم که شما زندگی را یک جاده یکطرفه می دانید و اگر اشتباه کردید تا انتها پیش می‌روید تا کاملاً در آن فرو بروید. چطور با چنین نگاهی که به زندگی دارید، از دیگران می‌خواهید که برای هدفشان تلاش نکنند؟ آیا ما انسان‌ها اگر فهمیدیم یک مسیر اشتباه است، باید تا آخر ادامه‌اش بدهیم؟ مجدد تاکید می‌کنم. بنده به هیچ وجه در مورد خوبی و بدی رشته یا شغلی صحبت نمی‌کنم. از نظر بنده یک شغل وقتی برای من خوب است که نیازهایم را رفع کند و وقتی بد است که پاسخی به نیازهای من ندهد. بنابراین برداشت نشود که بنده می‌خواهم بگویم مثلاً پزشکی خوب است و فلان رشته یا شغل نه.
این موضوعات را توضیح دادم که به این یک جمله آگاه شوید: پزشک بودن مساوی با درست بودن همه صحبت ها نیست. در نتیجه روی این تمرکز نکنید که چون فلانی پزشک است پس هرچه می‌گوید درست است. از امروز می‌آموزیم که اسم و رسم، شغل، میزان تحصیلات و حتی شهرت افراد، دلیلی بر درستی حرف‌های آن‌ها نیست و ما با استفاده از متر بلندمدت و در نظر گرفتن نیازهایمان بایستی درستی یا نادرستی آن حرف‌ها را درک کنیم.
2- شما بایستی بر اساس نیازهایتان زندگی کنید. اینکه پشت کنکور بمانید یا به دانشگاه بروید و حتی اینکه درس بخوانید یا نخوانید را نه من نه پزشک نه همسایه و نه خانواده تعیین نمی‌کنند بلکه این شما هستید که با نیازهایتان به دنیای پیش رو، شکل می‌دهید.
3- بیایید فرض کنیم که شما کلاً کنکور را کنار بگذارید. آیا نمی‌خواهید مشکل «وسواس» را حل کنید؟ مگر قرار نیست در آینده در نقش همسر و حتی یک مادر ظاهر شوید؟ آیا قرار است با این وسواس به زندگی‌تان ادامه دهید؟ شاید بگویید که وسواس فقط در درس خواندن است ولی ما می دانیم که رفتارها می‌توانند به بخش‌های مختلف زندگی وارد شوند. پس شما موظف هستید، مشکلات خود را حل کنید. چه کنکوری باشید چه نباشید. موفق‌ترین باشید.

سلام. حس می‌کنم درس خوندن باعث شده پرخاشگر بشم. انگار مغزم ازم شاکیه که درس می‌خونم و اونو روی بقیه خالی می‌کنه. چه کنم؟

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. توضیحات شما کافی نیست. در صورت تمایل، لطفاً مثال‌هایی بزنید تا به صورت دقیق بتوانم درک کنم دقیقاً چه در درون و بیرون شما می‌گذرد. هرچقدر بیشتر و بهتر توضیح دهید، درک عمیق‌تری هم در بنده شکل می‌گیرد تا بتوانم خدمت شما باشم. بنابراین مثال‌ها و توضیحات بیشتر، لازم است تا شرایط شما را آنالیز کنم. موفق‌ترین باشید.

سلام. آقای جدیدی شما گفتید ما هزینه رشد کردن پیشرفت کردن و …با عمرمون میپردازیم. خب برای منی که انگار خیلی کند داارم بزرگ میشم قبول دارید یه جاهایی سخته؟ احساس کم ارزشی بهم دست میده و ممکنه خودم رو سرزنش کنم یا نه حتی بگم خوشبحال بقیه ادم های هم سن من که اینقدر خوب بلدن بزرگ بشن.
مثلا در روابط اجتماعی فکر میکنم اونقدر ضعیفم که انگار یه ادم ۱۲ ساله خجالتی ام تا ۲۳ ساله و بخاطرش تو محیط کار خیلی اذیت میشم با اینکه من خیلی اهل مطالعه در مورد مغز و رفتار ها و … هستم و اینکه من خیلی خیلی ترسو هستم و هر چقدر فکر میکنم نمیتونم دلیلی برای این ترس هام پیدا کنم. چطوری دلیلشو پیدا کنم تا بتونم برطرفشون کنم؟ سپاس

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. ما انسان‌هایی که دغدغه بهتر شدن زندگی‌مان را داریم، وقتی خودمان را با دیگران مقایسه می‌کنیم، هدفمان این است که به خودزنی و ترور شخصیت خویش برسیم و با خودمان بگوییم که بد هستیم و لیاقت نداریم. چون این مقایسه برای آن است که جلوی تحرک ما را بگیرد.
در نتیجه همه انسان‌هایی مثل شما که به نوعی دغدغه ساختن زندگی‌شان را دارند بایستی آگاه باشند که در هر مقایسه‌ای قطعاً بازنده خواهند شد و دست به سرزنش خویش می‌زنند، چون مغز به این شیوه می‌خواهد شما را از فعالیتی که برای بهتر کردن زندگی‌تان دارید، بازدارد. با این توضیحات، شما حتی اگر همه کارهای دنیا را هم کرده بودید و باز می‌خواستید در شرایط بهتری باشید، مجدداً در مقایسه‌ها بازنده می‌شدید چون موضوع مقایسه‌ها، اصلاً به این بر نمی‌گردد که شما موفق هستید یا نه؟
بلکه مقایسه‌ها برای تمامی افراد دنیا که به فکر بهتر کردن زندگی‌شان هستند، با این هدف طراحی می‌شود که تحقیر شوند و دست از مصرف انرژی بردارند. البته نوع‌های دیگری از مقایسه هم وجود دارند که آن‌ها ارتباطی با مدل زندگی شما پیدا نمی‌کند و برایتان روی نخواهد داد برای همین به انواع دیگر مقایسه نمی‌پردازم.
بنابراین، این جمله‌ها به شما توضیح می‌دهد که چرا در مقایسه‌هایتان تحقیر شده‌اید و این ارتباطی با موفق شدن یا نشدنتان ندارد. اما در مورد بخش دوم پرسشتان، بایستی بگویم از نظر بنده «ترس مساوی با نگرانی است». بنابراین شما می‌توانید از خود بپرسید که: من نگران چه موضوعاتی هستم؟ مثلاً وقتی می گویید خجالتی هستید. بایستی بپرسید که در ارتباط با دیگران، نگران چه موضوعاتی هستم؟
مثلاً شاید نگران این هستید که آن‌ها بپرسند چه خبر؟ چکار می‌کنی؟ مدرک دانشگاهی داری؟ و شما مجبور باشید بگویید نه ندارم و همین برایتان نگرانی تولید می‌کند. پس فقط کافی است از خودتان بپرسید که نگرانی‌های من چیستند؟ در ضمن دوره «ترس شناسی» و «خاطره شناسی» هم به شما کمک می‌کند تا بهتر به ریشه نگرانی‌هایتان دست پیدا کنید، پس آن‌ها را هم مطالعه کنید. موفق‌ترین باشید.

سلام آقای جدیدی به نظر خانواده من کسی که دو سال درس نخونده و کنکور قبول نشده ادم نیست و سزاوار مرگه، اونا فکر نمیکنن که اگه کسی قبول نشده حتما مشکلاتی داشته چه درسی چه روحی. من امسال قبول نمیشم ولی اونا هر روز منو تهدید میکنن که اگه قبول نشی فلان میکنیم بهمان میکنیم. دو سال بیشتر کنکور دادنو قبول ندارن و هر روز منو با دیگران مقایسه میکنن. منو با یکی مقایسه میکنن که 15 سال پیش کنکور داده.
مادرم هر روز بهم غر میزنه که کافیه کنکورتو بدی از اون به بعد باید کار کنی، من هیچوقت از کار کردن فراری نبودم و همیشه تو کارای خونه به مادرم کمک میکردم به جز این دو سال اخیر اونم خودش اجازه نمیداد و همش بهم میگفت تو فقط درس بخون کار نمیخوام ازت. من چون همیشه درسم خوب بود بابام هرجا میرفت از من تعریف میکرد که دخترم پزشکی قبول میشه و چون دو ساله من هیچی قبول نشدم ازم شاکیه!
پدر و مادر من از کسی که درس نخونه متنفرن اونا حتی راجع به زندگی پسر عمه م هم نظر میدن و معتقدن چون درس نمیخونه واسه استخدامی پس بی عرضه س. طرز تفکر خانواده من با شما خیلی متفاوته، شما معتقدید هدف شخصیه ولی اونا میخواستن منو به زور وادار به درس خوندن کنن که بعدا تو فامیل کم نیارن، آقای جدیدی به خدا من خیلی درس خون بودم ولی کاری باهام کردن که از هرچی کتاب و درسه فراریم و حتی بعضی شبا کابوس بعد کنکورمو میبینم. همش به کسایی که خانواده شون کاری به درس خوندن یا نخوندنشون ندارن غبطه میخورم.
تا چند سال پیش که کنکوری نشده بودم اگه به کسی میرسیدن که بچشون کنکور قبول نشده بود میگفتن اشکالی نداره بابا اذیتش نکنید ولی الان خودشون منو هر روز شکنجه روحی میکنن. میگن چون برات امکانات فراهم کردیم پس وظیفته قبول شی. اقای جدیدی چه اشکالی داره که ادم اشتباه کنه؟ چه اشکالی داره شکست بخوره؟ دو سال اشتباه کردم و شکست خوردم ولی مگه قراره تا ابد اینجوری باشه؟ من تک به تک اشتباهاتمو تو این دو سال نوشتم قرار نیست دیگه اونا رو تکرار کنم ولی اینا قبول نمیکنن مگه زندگی زندگی من نیست مگه عمر من نیست که قراره پشت کنکور صرف بشه پس اینا چرا انقدر مخالفن و منو اذیت میکنن حالا اگه من چند سال دیرتر برم دانشگاه چه اشکالی داره مگه دنیا به اخر میرسه؟
همه فکر میکنن چون امکانات دارم پس خیلی خوشبحالمه ولی من حاضر بودم تو خانواده فقیری به دنیا میومدم و چند سال کار میکردم برای خرج کنکورم ولی خانوادم اذیتم نمیکردن، من ناشکری نمیکنم ولی به خدا هر روز گریه میکنم از دستشون تا میام درس بخونم یاد حرفاشون میافتم. روزی دو تا سه وعده من تحقیر و توهین میشنوم دیگه مثل وعده های غذاییم شده. انگاری یادشون رفته من همون ادمی هستم که تا دو سال پیش به خاطر معدلش تشویقش میکردن!!

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. شما که اینقدر زیبا و روشن، طرز تفکر خود و خانواده را توضیح داده‌اید، چرا همین پیام را برای پدر و مادرتان نمی‌فرستید؟ اگر آن‌ها در پیام رسان یا شبکه اجتماعی خاصی عضو هستند همین متنی را که زحمت کشیده‌اید و برای بنده فرستاده‌اید را بدون هیچ تغییری برای پدر و مادرتان بفرستید. اگر هم عضو جایی نیستند، همین پیام را در یک برگه بنویسید و به آن‌ها هدیه بدهید.
بنده معتقدم گاهی پدر و مادرها متوجه نیستند که رفتارهایشان در درون مغز فرزندشان چطور تفسیر می‌شود. اگر این حرف‌ها را به صورت نوشتاری دریافت کنند من مطمئنم در رفتارشان طوری تجدید نظر می‌کنند که خودتان هم شوکه شوید. تاکید می‌کنم این حرف‌ها نباید در قالب صحبت بیان شود.
چون وقتی صحبت می‌کنید، شخص رو به رو فقط می‌خواهد جواب شما را بدهد. در واقع در صحبت‌های این مدلی، معمولاً به حرف طرف مقابل گوش داده نمی‌شود و هرکسی سعی می‌کند در کلام، کم نیاورد ولی وقتی همین صحبت‌ها را به صورت نوشتاری به آن‌ها بدهید همه چیز متفاوت می‌شود. بنابراین شما هیچ کار اضافه‌ای لازم نیست کنید چون زیبا و حرفه‌ای و مبتنی بر علم، رفتار خانواده و طرز تفکر خود را تحلیل کرده‌اید و فقط کافی است که خانواده، متوجه ترجمه رفتارهایش روی شما شود. موفق‌ترین باشید.

سلام آقای جدیدی درس منو افسرده کرده الان شش سال هست پشتم دریغ از یک نتیجه خوب که من تصمیم گرفتم فعلا درس نخونم و چند ماهی رو به خودم اختصاص بدم چون از لحاظ روحی بهم ریختم و لرزش دستها و پاهام حتی در حالت عادی هم دیده میشه وقتی نظرات رو میخوندم انگار من بجای خیلیاشون بودم مشکل من کمال گرایی بیش از اندازه هست که هیچوقت شروع نکردم یایک عملگرایی خوب که سعی دارم کم کم اقدام کنم برای حل مشکلات میشه راهنماییم کنید که بهتره چه کارهایی انجام بدم یا چه چیزهایی انجام بدم؟
شما فرض کنید یک بیسواد که درس خوندن براش سخته و تمام این شش سال همش خوابیده یا همیشه افکارش منفیه اعم از اینکه اگه در کنکور قبول نشم زندگیم نابود میشه و… هست. مشکل دومم اینه تو این بین به دوستم خیلی وابسته شده بودم بطوری که تو هر تصمیمی ک میگرفت خودمو مسئول میدونستم میگفتم فلان تصمیمت اشتباهه فلان کارو کن در کل زندگی خودمو ول کرده بودم چسبیده بودم به اون و مشکلاتش از یه جایی به بعد ضربه خوردم هر روز ارزشم کاسته شد و هر روز حالم بدتر شد.
این دوستی رو یه سال پیش به پایان رسوندم درحالی ک من برای بقیه دوستام اینطور نبودم و نیستم این دوستم چرا آزارم میداد با کارهاش حرفهاش حالا همه چی تموم شده اما فکرش از سرم بیرون نمیره همیشه رویاپردازی میکنم که من بالاخره قبول میشم اون پشیمون میشه از حرفهاش بهم پیام میده منو ببخش یا حس میکنم روزی تشویق میشم و اون حسرت میخوره.
آقای جدیدی من با این افکار گند زدم ب زندگیم بارها ب همه ی دوستام گفتم استوری ها و هیچی ازش نشونم ندید اما نشون میدن ازش حرف میزنن یا … من دوباره تمام اون خود کنترلی هام رو از دست میدم دوباره ساعت ها غرق در رویاپردازی میشم ک اون حسرت منو میخوره براش مهمم یه روزی حتما همو میبینیم من باید اثبات کنم شادم یا الان دربارم چه فکری میکنه میگه اونهمه هارت و پورت کرد بازم قبول نشد.
بگید چطور با هر بار ب ذهنم اومدن درو به روش وانکنم خستم بخدا از این افکار از 24 سال زندگی ک با دستای خودمم شش سالش رو نابود کردم این افکار که به ذهنم میاد از خودم مایوس میشم میگم ادمهای تحصیل کرده ادمهایی که افکارشون رو کنترل کردند مدیریت کردند دارن پیشرفت میکنن اونوقت من شش سال با تموم وجود گند زدم ب زندگیم و هنوز درگیره افکار پوچ و بیهودم راجب کسی که یک سالی میشه ندیدمش کاش بهمون تومدرسه یاد میدادن نحوه ی زندگی کردن رو…

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. در پیام شما چندین نکته وجود دارد که به ترتیب توضیح می‌دهم:
1- درس و کنکور هرگز نمی‌تواند کسی را افسرده کند زیرا افسردگی یعنی انسان، یک یا چند امتیاز را از خود یا دیگری می‌خواهد و چون راه حل عملی برای کسب آن امتیازها ندارد، خود را به حالتی می زند که به آن افسردگی می گویند. بنابراین درس چطور می‌خواهد کسی را افسرده کند؟ آنچه یک انسان را می‌تواند افسرده کند امتیازاتی است که در ذهن دارد. مثلاً پدری به فرزندش می‌گوید که باید سرکار بروی ولی چون فرزند نمی‌خواهد سر کاری برود که متناسب با مدرک دانشگاهی‌اش نیست، پس با افسرده شدن، شرایطی را به وجود می‌آورد که پدرش دیگر می‌ترسد به او بگوید سرکار برو.
با این توضیحات به این نتیجه می‌رسیم که اگر شما واقعاً افسرده باشید (چون اکثر افراد این کلمه را به کار می‌برند در حالیکه اصلاً افسردگی ندارند)، بایستی بتوانید یک یا چند خواسته و امتیاز را مطرح کنید که این امتیازات را یا از خودتان یا از دیگری انتظار دارید و چون روش مسالمت آمیز و کاربردی برایش ندارید به صورت کاملاً ناخودآگاه تصمیم گرفته‌اید افسرده شوید. در نتیجه با بیرون کشیدن این امتیازها و پیدا کردن روش‌های عملی می‌توانید از این حالت خارج شوید.
2- شما اگر نیازهای زندگی‌تان به گونه‌ای است که باید حتماً کنکور بدهید و وارد یک رشته خاص شوید و سپس در آن تحصیل کنید و به جایگاه شغلی برسید که بتوانید نیازها را پاسخ دهید، پس کنار گذاشتن درس اشتباه است و دقیقاً همان خواسته مغز حیوانی است که طوری صحنه سازی کند تا باور کنید اوضاع خطرناک است و عامل همه بدبختی‌ها درس و کنکور است و بایستی مدتی آن را کنار بگذاری تا همه چیز درست شود. تاکید می‌کنم، اگر نیاز زندگی شما درس خواندن در یک رشته خاص است بنابراین هیچ توجیهی ندارد که درس خواندن را کنار بگذارید بلکه بایستی به طور موازی با درس خواندن به فکر ارتقای روحیه و افکارتان باشید.
یعنی همزمان که درس خواندن را حتی بی کیفیت و زوری انجام می‌دهید، بایستی درمان و تغییر شخصیت را هم شروع کنید. مثلاً شما الان اشاره به «کمال گرایی» کرده‌اید. آیا کنار گذاشتن درس این مشکل را حل می‌کند؟ مسلم است که خیر. وقتی متوجه شده‌اید که این طرز تفکر را دارید بایستی به دنبال حل این مسئله بروید و قطعاً با رفع مشکل «کمال گرایی»، اوضاع برای شما در شرایط قدرتمندانه‌تری دنبال می‌شود و بعدش می‌توانید روی مشکلات بعدی هم کار کرده و هر بار یکی از آن‌ها را حل کنید تا شرایط برای عملگرایی فراهم شود. از نظر بنده یکی از اشتباهات تفکری بعضی از کنکوری‌ها این است که می‌خواهند اول بروند همه مشکلات روحی و طرز تفکری را حل کنند و بعدش درس خواندن را شروع کنند.
مثلاً شخصی که «وسواس مطالعه» دارد، تصورش بر این است که درس خواندن را کنار بگذارم و بروم وسواس را حل کنم و بعد می‌آیم و با آرامش درس می‌خوانم. این طرز تفکر باعث می‌شود همیشه در مشکلات باقی بمانید چون خواسته مغز حیوانی همین است. در حالیکه بایستی به طور موازی با درس خواندن، مشکلات را هم پیش ببرید حتی اگر درس خواندن ناقص بی کیفیت بی ارزش را داشته باشید.
3- در مورد روابط بین انسان‌ها مثل روابط دوستی بایستی یک دوره کامل صحبت کنیم ولی اگر بخواهم به صورت چکیده به این موضوع اشاره کنم بایستی بگوید روابط ما انسان‌ها در دو دسته قرار می‌گیرد: الف) رابط همزیستی، ب) رابطه انگلی. خواهش می‌کنم از نظر علمی به این اصطلاحات فکر کنید و خدای نکرده برداشت توهین نکنید چون اینجا داریم صحبت علمی می‌کنیم. رابطه (الف) به این معنا است که دو انسان در یک سطح قرار دارند و نوع ارتباط آن‌ها برد-برد است. یعنی اگر نفر اول، امتیازاتی برای نفر دوم دارد، نفر دوم هم به همان اندازه برای نفر اول مفید است.
در حالی که در رابطه (ب)، یکی از افراد نقش میزبان را بازی می‌کند و فقط امتیاز می‌دهد و نفر دیگر فقط امتیاز می‌گیرد و هیچ سودی برای نفر اول ندارد یا سودش بسیار ناچیز است. همه ما انسان‌ها بایستی سعی کنیم روابط زندگی‌مان را از نوع (الف) بسازیم و همزمان با اینکه سودی برای بقیه داریم، آن‌ها هم به همان اندازه برای ما سود داشته باشند. این سود هم منظورمان پول نیست بلکه منظورمان فوایدی است که انسان‌ها برای هم دارند. اما متاسفانه روابط از نوع (ب) در بین ما انسان‌ها زیاد دیده می‌شود. مهم‌ترین ضرر این رابطه این است که فرد میزبان عادت می‌کند مفید باشد و فرد روبه رو کاملاً تمایل دارد که سود ببرد.
این عادت کردن‌ها به نوعی است که حتی وقتی رابطه به هم می‌ریزد، فرد میزبان باز هم حسرت و انتظار می‌کشد، دلش می‌خواهد امتیاز بدهد، به فکر فرد رو به رو است، خودش را مسئول او می‌داند و همیشه می‌خواهد میزبانی را ادامه دهد. فرد رو به رویی هم که در نقش انگل است، به دلیل اینکه فقط سودجویی کرده، هیچ تعهد و وابستگی به میزبان ندارد و خیلی سریع از این میزبان به میزبان دیگری نقل مکان می‌کند. در واقع برای فرد انگل، همه چیز تا وقتی ارزش دارد که فرد میزبان به خوبی امتیاز بدهد و سود داشته باشد. وقتی به هر دلیلی، این خاصیت فرد میزبان از دست برود، آنگاه فرد انگل بدون هیچ فکر و خیالی، به سرعت میزبان خودش را تغییر می‌دهد. فرد انگل وابستگی ندارد چون همیشه دنبال سود است و هرکسی سود بهتری بدهد به همان می‌چسبد. حالا به مجموعه رفتارهای خودتان نگاه کنید.
شما دقیقاً همان میزبانی هستید که یک رابطه یک طرفه را شکل داده بودید و فقط در حال سود رساندن به طرف مقابل بوده‌اید. برای همین شما هنوز هم در فکر آن هستید ولی او در حال زندگی شخصی خودش است. شما گمان می‌کنید او یک روز بر می‌گردد تا دوباره برایش میزبان باشید در حالیکه اگر هم برگردد باز می‌خواهد انگل باشد ولی ما الان گفتیم که باید فقط روابط همزیستی تشکیل دهیم و با کسی که قبلاً انگلی بوده نمی‌شود رابطه همزیستی را سر و شکل داد.
پس شما بهتر است به جای آنکه روی این فرد تمرکز کنید به این اهمیت دهید که از همین الان هر نوع رابطه از جنس (ب) که هم اکنون در زندگی‌تان است را تعطیل کنید و فقط روابط از جنس (الف) بسازید حتی اگر به قیمت از دست دادن همه انگل‌هایی که چهره دوست و رفیق دارند تمام شود. شما برای میزبان بودن به دنیا نیامده اید پس لطفاً به خاطر عادت‌های گذشته تن به ذلت آینده ندهید یعنی نگویید یک عمر اینطوری بوده‌ام پس نمی‌شود یک دفعه همه چیز را بر هم زد. همین که شما از حالت میزبانی بیرون بیایید روی درس خواندن و عملگرایی تان اثر مثبت می‌گذارد.
4- برای انتقام و اثبات خود زندگی کردن نتیجه‌اش توقف است. حتی کسی که می‌خواهد خودش را به خودش اثبات کند پس از مدتی به رکود می‌رسد. دلیلش هم روشن است چون دو حالت دارد: الف) می‌توانید انتقام بگیرید و اثبات کنید که در این صورت بعد از انتقام دیگر هیچ دلیلی وجود ندارد که بخواهید به زندگی ادامه دهید و همه چیز بی روح و خشک می‌شود، ب) نمی‌توانید انتقام بگیرید و چیزی را اثبات کنید که در این صورت آنقدر رؤیاپردازی می‌کنید که از نظر روحی سیر می‌شوید و تمایل به عملگرایی را از دست می‌دهید. مثلاً با شخصی کار می‌کردم که در ابتدا خیلی خوب جلو می‌رفتیم ولی چند روزی دیدم روی درس فیزیک افت می‌کند. وقتی بررسی کردم که چرا در حال افت کردن است به این هسته فکری‌اش رسیدم: «فیزیک یعنی حرکت شناسی و اگر حرکت شناسی را بلد باشم دیگر همه چیز حل است».
این ریشه فکری باعث شده بود بعد از یادگیری حرکت شناسی دیگر تمایلی برای خواندن فیزیک نداشته باشد. در واقع وقتی می‌خواهید به خودتان یا دیگری چیزی را اثبات کنید شما از همان ابتدا بازنده هستید. شما فرض کنید دوستتان الان آمد از شما عذر خواهی کرد و گفت که شما عالی هستید. این شخص چون انگلی بوده بلافاصله از همین عذرخواهی فرصتی برای برقراری رابطه انگلی می‌سازد تا دوباره امتیاز بدهید و میزبان خوبی برایش باشید. شما در این دنیا برای رقابت و دماغ کسی را به خاک مالیدن و اثبات توانایی و قدرت نمایی، مشغول زندگی نیستید. شما یک مشت نیاز شخصی دارید که بایستی برایش هدف گذاری و برنامه ریزی کنید و با سختی و فشار زیاد این مسیر را طی کنید و نیازهای شخصی‌تان را برآورده کنید. خواه دیگران به شما تبریک بگویند یا خواه دیگران شما را ذلیل بدانند.
5- یک سوالی همیشه در ذهن من است و آن هم اینکه، ما هزینه بزرگ شدن، رشد کردن، یاد گرفتن، تجربه کردن و زمین خوردن را چطور باید پرداخت کنیم؟ بالاخره من یک انسان هستم، حق دارم بزرگ شوم، زمین بخورم، رشد کنم و پیروزی و شکست را تجربه کنم. چطور باید هزینه‌اش را بپردازم؟ این را از این جهت می‌پرسم که بدانم چرا اینقدر با دید نامناسب به 6 سال گذشته نگاه می‌کنید؟ شما هزینه رشد کردن، بزرگ شدن، تربیت شدن، آگاهی و انسان بودن را با عمرتان پرداخت کرده‌اید. مگر راه دیگری هم داریم برای این هزینه؟
مگر می‌شود من عمرم را ندهم ولی چیزهایی یاد بگیرم؟ بنابراین عمرتان را داده‌اید که یاد بگیرید و این یک معامله برد-برد با روزگار است. می دانم که اندیشه‌های فرهنگی به ما فشار می‌آورد و می‌گوید بدو بدو دیر شده و باید به فلان مقصد برسی ولی انسانیت خود را فراموش نکنید و بدانید عمر می‌دهید تا بیاموزید. موفق‌ترین باشید.