پرسش و پاسخ روحیه برای کنکور

سلام من چندسال کنکور دادم ورتبه هام بین 4000 تا 6000 میشد اوایلش درس نمیخوندم ولی پارسال خوب خوندم و به دلیل بیماری که قبل کنکور گرفتم با حال داغون سر جلسه حاضر شدم و نتیجش شد رتبه 5500. حالا امسال که دارم میخونم دایما با این تفکر از سوی مغزم مورد حمله قرار میگیرم که اگه امسال هم دقیقا همونجوری مریض بشی چی؟ منم جوابش رو میدم که من نمیتونم بدلیل احتمال مریض شدن از درس خوندن دست بکشم ک!!
ولی با اینکه جواب منطقی به مغزم دارم میدم بازهم دایما پالس ترس و نگرانی میفرسته طوریکه اگ پرش ذهنی نزنم باید بشینم خاطره اسفبار روز کنکورمو که با چه وضعیتی تا اخر جلسه نشستم و با سوالا دست و پنجه نرم کردم رو یاداوری کنم و حالم خراب بشه!!در حالیکه من باید به خودم افتخار کنم که دراون شرایطم تااخرش موندم!
ازتون یه راه حل میخوام که بتونم این تنش رو تموم کنم و سوال دومم اینکه من کلا ادم استرسی نیستم ولی سرجلسه کنکور تا حالا چندباری شده که اگه به چند سوال پشت سرهم نتونم جواب بدم ضربان قلبم میره بالا و سرم داغ میشه درحالیکه همون سوال رو تو خونه توی کمتر از یک دقیقه یا حتی همون سر ازمون در دور دوم که سوالا رو میخونم جواب میدم که فک میکنم همین اتفاقا یعنی استرس گرفتن درسته؟و ایا این طبیعیه یا من استرسی هستم وباید درمانش کنم؟

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. در مورد سؤال اولتان بایستی اینطور بگویم که از نظر مغز ما، خاطرات تکرار می‌شوند و برای همین، مغز وقتی در موقعیت مشابه باشد، دایما یاد آوری می‌کند که قبلاً در این شرایط، فلان خاطره روی داده است و آگاه باش و خودت را برایش آماده کن.
به طور مثال اگر در یک خیابان، کیف شما را دزدیده باشند، مغزتان با نزدیک شدن به آن خیابان، یادآوری می‌کند که قبلاً کیف شما در این خیابان دزدیده شده و باید مواظبت بیشتری کنی، در حالیکه ما می دانیم که دزد می‌تواند در هر خیابانی باشد ولی مغز ما برایش فقط همان خیابان مهم است چون قبلاً خاطره در آن روی داده است.
حالا در مورد شما هم همینطور است. مغز می‌گوید پارسال کنکور دادی و حالت بد بود پس طبق قاعده «تکرار خاطرات» امسال هم سر جلسه کنکور قرار است حال تو بد باشد. در واقع مغز این اشتباه شناختی را انجام می‌دهد و چنین برداشت می‌کند که خاطرات تکرار می‌شوند در حالیکه امروزه می دانیم، خاطرات به صورت خود به خودی تکرار نمی‌شوند. البته مغز ما در طول زندگی بشر با همین قاعده «تکرار خاطرات» جان گونه انسان را نجات داده است.
مثلاً انسان نخستین وقتی در مسیری یک حیوان درنده را مشاهده می‌کرد، بار بعدی که به همان مسیر باز می‌گشت حتی اگر هیچ اثری از حیوان درنده وجود نداشت، مغزش به او یادآور می‌شد که قبلاً اینجا حیوان درنده دیدی، مراقب باشد چون خاطرات دوباره تکرار می‌شوند و انسان نخستین هم آن مسیر را طی نمی‌کرد و جانش سالم می‌ماند.
اما این قاعده برای زندگی فعلی ما یک خطای شناختی بزرگ به حساب می‌آید و اصلاً قرار نیست خاطره‌ای تکرار شود و ما در دوره انسان نخستین نیستیم. برای همین است که در دوره «مغزشناسی» به این نکته تاکید کردم که ما در پیچ تکاملی هستیم و موقع بروز رسانی خیلی از قوانین مغزی فرا رسیده ولی این تکامل بسیار کُند رخ می‌دهد و ما مجبوریم با آگاهی، به صورت انفرادی این تغییر را ایجاد کنیم. برای همین مغز شما وظیفه‌اش را انجام می‌دهد و می‌گوید خاطرات تکرار می‌شوند و شما با یادآوری اینکه «قاعده تکرار خاطرات» برای انسان امروزی کاربرد ندارد بایستی به درس خواندن ادامه دهید.
دقت کردید چه گفتم؟ باید به روند خود ادامه دهید تا بازخورد منفی به مغزتان ارسال کنید و به او بفهمانید من درس را می‌خوانم و از پشت میزم بلند نمی‌شوم. بعد از اینکه با وجود این فکرها درس خواندن را ادامه دهید و از دوره نهفتگی تغییرات عبور کنید آنگاه مغز از این قاعده دست می‌کشد ولی با روش دیگری بازهم می‌خواهد درس خواندن و صرف انرژی شود که باز در آن قائله جدید بایستی حکم دیگری برایش صادر کنید. در ضمن فراموش نکنید که ممکن است برای شوک دادن پس از مدتی که این فکر کاملاً از بین رفت، دوباره آن را برگرداند و به شما شوک بدهد.
در نتیجه اگر فکر بد حالی جلسه کنکور برای مدتی رفت و دوباره برگشت شوکه نشوید چون این روشی است که مغز آموخته تا شوک بدهد و فرد را وارد بحران کرده و مانع از مصرف شدن انرژی شود. اگر برگشت بدون اینکه بازخورد مثبتی به او بدهید به روندتان ادامه دهید.
در مورد سؤال دومی که پرسیده‌اید، این‌ها مربوط به هنر آزمون دادن می‌شود. تعداد با سوادها نسبت به تعداد ظرفیت رشته‌های پرطرفدار بسیار بیشتر است به طوری که حدوداً برای هر صندلی رشته خوب 3 فرد باسواد وجود دارد. برای همین طراح کنکور وظیفه دارد تا با بازی‌های روانی کاری کند تا تعداد زیادی از باسوادها از فرایند پاسخ صحیح دادن به تست‌های کنکور جا بمانند و این مساوی شدن باسوادها و ظرفیت‌ها رخ دهد.
دقیقاً طبق جملاتی که شما فرمودید، بسیاری وقتی در خانه آزمون می‌دهند یا وقتی کمی وقت آزمون را بیشتر می‌کنند به راحتی نتیجه می‌گیرند و حتی من به این نتیجه رسیده‌ام که اگر کنکور شبیه امتحانات مدرسه و با همان سؤالات برگزار می‌شود بسیاری از افراد درصدهای به مراتب بالا کسب می‌کردند و تعداد زیادی از افراد با سواد می‌توانستند جزء رتبه‌های برتر باشند.
این موضوعی است که افراد با سواد مثل شما به زیبایی در فرایند تست زنی خودشان تجربه می‌کنند که به هم ریختن سرجلسه یا افتادن در دام‌هایی که طراح کنکور به عمد و به منظور از کار انداختن افراد با سواد طراحی کرده، درصدشان خراب می‌شود. در واقع چنین فکر نکنید که اگر کسی رتبه 20000 یا 30000 می‌آورد حتماً فردی است که درس نخوانده است.
اتفاقاً تعداد زیادی از این افراد، با سواد هستند آنقدر که به راحتی مباحث را تدریس می‌کنند و تست‌های مناسبی را هم حل می‌کنند اما به دلیل ضعف در هنر آزمون دادن، از کار می افتند. بنابراین با ارتقای این مهارت، قطعاً شما هم می‌توانید در زمان کنکور و با وجود چاله‌های روانی طراح کنکور، سوادتان را به تست درست تبدیل کنید. موفق‌ترین باشید.

سلام راستش من یه مشکلی دارم یعنی حمله ذهنی هنگام مطالعه یا وقتی تستیو غلط حل می‌کنم بیشتر نمود پیدا می کنه خود خوری می‌کنم به قیافم گیر میدم در صورتی که اصلاً ربطی ندارن بهم خود خوریام اینطوریه که خودمو خیلی زشت می‌بینم و میگم درس که نخوندم هیچ دارم زشتم میشم و در این صورت اصلاً هیچکاری دوس ندارم انجام بدم.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. چرا گمان می‌کنید که این دو موضوع به هم ارتباطی ندارد؟ به این جملات توجه کنید: شما وقتی تستی را غلط می‌زنید احساس شکست، کمبود اعتماد به نفس (بهترش این است بگوییم عزت نفس) و نا امیدی می‌کنید ولی این مقدار بسیار خفیف است و حالا مغز به دنبال راهی است که این مقدار خفیف را تقویت کند. حالا چطور می‌تواند این کار را انجام دهد؟
برای شما روی زیبایی مانور می‌دهد چون نقطه ضعف شما این است و برای شخص دیگری روی موضوع دیگری قطعاً تمرکز می‌کند. حالا وقتی تست را غلط می‌زنید مثلاً یک واحد احساس بد دارید ولی وقتی در همان لحظه زشت بودن هم اضافه شود آنگاه شما چند برابر احساس بد می‌کنید و از آنجایی که هر بار با تست اشتباه این حس بد ظاهر می‌شود آنگاه در دراز مدت تمایل شما برای اینکه تست بزنید کم می‌شود.
این همان خواسته‌ای است که مغز دارد تا کاری کند که احساس منفی با درس خواندن پیوند زده شود. بنابراین بسیار طبیعی است که شما وقتی تستی را غلط می‌زنید احساس زشتی هم کنید تا مغز به آنچه هدف گذاری کرده برسد. حالا راه حل چیست؟ همین که شما الان آگاه شدید و این پیوند سازی مغز را شناختید دیگر برایتان خنثی می‌شود و بلافاصله می گویید: من آگاه شدم که می‌خواهی تست غلط زدن من را به زشتی گره بزنی و احساس کمبود اعتماد به نفس را در من زنده کنی ولی من فقط تست غلط زده‌ام و اجازه نمی‌دهم این موارد را با هم ترکیب کنی و نکته مهم این است که تحت هر شرایطی بلافاصله پس از تست غلط زدن، به تست زدن خود ادامه دهید و اجازه ندهید تحت هیچ شرایطی از پشت میز بلند شوید. چون اگر بلند شوید و درس را رها کنید به مغز این پیغام را مخابره می‌کنید که گره زدن زشتی به غلط شدن تست روی من اثر می‌گذارد. موفق‌ترین باشید.

سلام یه پیامی با این تیتر بود که حالم خوب نیست. راستش آقای جدیدی مشکل من هم بود و من هم دقیقا همین شرایط رو از شاید چند ماه پیش پیدا کردم درحالیکه دو سه ماه اول فوق العاده ثبات و پیوستگی داشتم و به نسبت پارسال پیشرفت چشمگیری داشتم، روزی ۷ ۸ ساعت مطالعه مداوم می کردم در حالیکه سال قبل (امسال سال دوم کنکورم هست) یک روز می خوندم و دو روز نه!… اما یکباره یک پشتیبان دقیقا زمانیکه نیازمند تشویق بودم و به سرعت، یک نمودار صعودی پیشرفت رو طی می کردم، بهم هر شب می گفت وااای چقدر ساعت مطالعت پایینه چقدررر تستت کمه و…
از همونموقع افت کردم،ساعت مطالعم اومد پایین، عقب موندم، استرس می گرفتم، بعضا ساعت الکی به پشتیبان میدادم و هر هفته می گفتم دیگه عالی می خونم و بدون عقب افتادگی پیش میرم. اما این اتفاق نه تنها نمی افتاد بلکه بدتر هم میشد و من از ترس هربار ساعت مطالعه اضافی میدادم و در روز ۴ ۵ ساعت فقط می خوندم
انگار دیگه قرار نبود ساعت مطالعم بالا بیاد. این موضوع برای خودم خیلی سنگین تموم شده. چون فقط خودمم که از ساعتهای دروغین (متوسط مطالعه من در روز ۴ ۵ ساعته اما ۹ ساعت برنامه تحویل میدم) خبر دارم و هر روز احساس گناه می کنم و حتی نمی تونم درست با خانوادم حرف بزنم.
این حس منفی ای که انگار ذهنم بهم میگه نمیشه و وقتی با اینکه با محاسبه دقیق، رسیدن به همه دروس و جمع بندیشون شدنیه، می پرسم چرا نمیشه؟ تنها یک جواب می گیرم! اینکه می ترسم امسال نشه! و اگه نشه من سرمایه های زیادی دادم و دیگه تحمل رتبه بد و قبول نشدن توی رشته دلخواهم رو ندارم. این ترس و این حس گناه داره نابودم می کنه و نمی دونم واقعا باید چیکار کنم که هم جایگاهم رو بپذیرم و هم اینکه قبول کنم هر کاری کردم، گذشته پس باید یجوری جبرانش کنم.

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. به این جمله بنده توجه بفرمایید: «وقتی یک انسان، هدفی انتخاب می کند و برنامه ای برای رسیدن به آن تنظیم می کنم، قبل از هر چیزی باید دو موضوع را بپذیرد: 1- موفقیت همراه با هزینه است (منظور از هزینه، پول خرج کردن نیست بلکه به معنای هزینه های فکری، روحی و جسمی است)، 2- موفقیت تاریخ ندارد».
اگر شما یک انسان هدفمند باشید و این پیش فرض را بپذیرید آنگاه به نسبت بقیه کنکوری ها در سطح بالاتری از عملکرد، ظاهر خواهید شد و در نهایت، این شما هستید که به هدف می رسید. اجازه بدهید این دو موضوع را کمی باز کنم. وقتی گفته می شود که موفقیت هزینه دارد به این معناست که یک فرد موفق با چالش هایی رو به رو می شود که موظف است، آن ها را به عنوان دردهای مسیر رسیدن به هدفش بپذیرد.
مسخره شدن، تنهایی، درک نشدن توسط بقیه، نصیحت های اشتباه شنیدن، تحمل صفت هایی مثل کم هوش و بی سواد و مشابه آن، مواجه با قضاوت های نادرست و بی پایه مثل اینکه تنبل و از زیر کار در رو هستی، استرس، بار روانی سنگین که بایستی انفرادی به دوش کشیده شود، جو سنگین رقابت برای دست یابی به هدفی مشترک، فشار کاری و درس ها، توصیه به رفتن دانشگاه و نشستن بر سر کلاسی که هیچ ربطی به نیازهای شما ندارد ولی تحت فشار افکار اطرافیان قرار می گیرید و… به عنوان بخشی از هزینه هایی است که یک فرد برای موفقیت در کنکور می پردازد.
بنابراین وقتی فردی با این آگاهی که قرار است در راه رسیدن به موفقیت، انواع هزینه های روحی، فکری و جسمی را بپردازد، با خودش توافقی منطقی می کند که برای رسیدن به هدف که برطرف کننده نیازهایم است، مجبورم این هزینه ها را بپردازم، آنگاه به نسبت بقیه افرادی که چنین دیدی ندارند، ثبات بیشتری نشان می دهد و بسیار روان تر درس می خواند چون این فشارها را از قبل با آگاهی پذیرفته است.
اما وقتی گفته می شود موفقیت تاریخ ندارد به این معناست که هیچ فرمولی وجود ندارد که ما تعیین کنیم، چه موقع به هدف می رسیم. متاسفانه اکثر کنکوری ها به هدفشان دید یک ساله دارند و فلسفه فکری از تیرماه تا تیرماه در ذهن کنکوری ها شکل گرفته است و این در حالی است که اگر یک فرد هدفی را انتخاب می کند و قرار است با آن هدف به نیازهایش پاسخ دهد، بایستی بداند که علم، هیچ فرمول و روشی برای تشخیص این ندارد که من انسان، چه هنگامی به هدفم می رسم.
این را می دانم که همه ما دوست داریم در کمترین زمان به هدف برسم و حتی برخی می گویند اگر بگوییم باید همین امسال قبول شویم خیلی فشار زمانی می آوریم و بهتر درس می خوانیم؛ اما واقعیت را بایستی بپذیریم و بدانیم هیچ فرمولی برای تعیین زمان قبولی و موفقیت وجود ندارد.
آن هنگام که من به عنوان یک انسان هدفمند به این آگاهی برسم که سال مشخصی برای رسیدن به هدف وجود ندارد دو واکنش نشان می دهم: الف) هدفم را رها می کنم که در این صورت معلوم می شود که هدفمند نبوده ام و فقط ظاهر هدفمندی به خودم گرفته بودم و این برایم عالی است که بفهمم هدفمند نیستم چون به سراغ هدفی می روم که طاقت قبول کردن آن دو پیش فرض را داشته باشم، ب) برای هدفم بهتر و پیگیرانه درس می خوانم که در این صورت یکی از بزرگترین فشارهای روحی را برای خودم حل کرده ام و با پذیرش اینکه موفقیت تاریخ ندارد، خیلی بهتر از بقیه درس می خوانم.
هیچ دقت کرده اید که جمعی از کنکوری ها در دی ماه، برخی دیگر در فروردین و جماعتی دیگر در خرداد، ریزش می کنند و نا امید از کنکور شده و رها می کنند؟ یکی از دلایلش همین است که برای موفقیت تاریخ در نظر می گیرند و در حالیکه اگر همین فرد، علمی زندگی می کرد و روند مطالعه خودش را ادامه می داد و پیگیرانه درس می خواند، الان می توانست به هدفش رسیده باشد ولی او با غیر علمی زندگی کردن، خودش را متوقف می کند.
بنابراین با وجود دردناک بودن این دو پیش فرض، هر یک از ما انسان های هدفمند، لازم است که به درون خود برویم و یک بار برای همیشه تکلیف مان را با این دو پیش فرض روشن کنیم. شما وقتی از نظر باور به موفقیت اصلاح شوید آنگاه حاضرید برای ارتقای شرایط برنامه ای تان هم تلاش کنید.
البته در این پیام نکات دیگری نیز وجود دارد که در روزهای بعدی پاسخم را تکمیل می کنم. موفق ترین باشید.

سلام من دختری 20 ساله هستم ………

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. بسیار بسیار معذرت می خواهم که پیام شما را به طور کامل نمایش ندادم زیرا در سایت کلبه مشاوره از همه سنین، مخاطب وجود دارد و پیام شما به گونه ای بود که ممکن است برای افراد سنین پایین مناسب نباشد برای همین ضمن عذر خواهی مجدد، خواهش می کنم به بنده ایمیل بزنید تا به صورت خصوصی به شما پاسخ دهم. با عرض پوزش فراوان، امیدوارم بنده را ببخشید و بدانید که وظیفه ماست به پسران و دختران کم سن تر طبق قوانین و حقوق کودکان، کمک کنیم که در کلبه مشاوره احساس راحتی کنند و پیامی که برای آنان زود است را نخوانند. موفق ترین باشید.

سلام من ۲۵ سالمه و داوطلب کنکور تجربی هستم و هدفم رشته پزشکی هست من کنکور ثبت نام کردم اما به دلایلی تا الان موفق نشدم درس بخونم اما از امروز شروع کردم به خوندن و برای مطالعه هم کتاب های سری میکروطلایی گاج رو تهیه کردم الان من وقتی به طور واقع بینانه به هدفم نگاه میکنم به این نتیجه میرسم که من سال های زیادی از درس دور بودم و طبیعتا برای رسیدن به هدفم لازمه که زمانی رو اختصاص بدم تا بتونم درس ها رو کامل یاد بگیرم و برای کنکور آماده بشم برای این هدفم هم یه بازه ۳ تا ۴ ساله رو در نظر گرفتم که حتما به هدفم برسم و براش تلاش کنم.
البته اینم نمی گم که میخوام ۴ سال دیگه قبول بشم نه، منظورم اینه که این چند سال رو برای هدفم در نظر گرفتم چون واقعا برام باارزشه و نمیخوام که از دستش بدم و هر چه قدر زمان لازم باشه بهش اختصاص میدم تا بهش برم و تمام تلاشم رو هم میکنم الان مسئله ای که باعث نگرانی من شده اینه که منابعی که من تهیه کردم مخصوص کنکور ۱۴۰۰ هست و مثل اینکه قراره کنکور ۱۴۰۱ منابع درسی یه سری تغییرات داشته باشن حالا اگه این تغییراتی که گفته میشه روی کتاب های درسی اعمال بشه من دیگه نمیتونم از این منابعی که دارم برای کنکور ۱۴۰۱ استفاده کنم و باید دوباره کل منابع رو دوباره تهیه کنم؟ لطفا منو راهنمایی کنید ممنون

رضا جدیدی پاسخ داد:

سلام وقت بخیر و نیکی. آفرین بر نوع هدفمندی شما و بنده واقعا از متن این پیام که سرشار از آگاهی هست، بی حد تحت تاثیر قرار گرفتم. در مورد سوال تان بایستی بگویم تغییرات کتاب های درسی آنقدر زیاد نیست که بخواهید کتاب جدید تهیه کنید و اکثر تغییرات در حد کلمه یا حذف و اضافه چند جمله هستند بنابراین با همان کتاب قبلی می توانید تست بزنید فقط بایستی سعی کنید از این تغییرات آگاه شوید که البته سال قبل فقط برای زیست دوازدهم یک فایل PDF از سوی دفتر تالیف کتب درسی ارایه شد و بقیه تغییرات را نگفتند. بنابراین کتاب تست تان را نگاه دارید ولی برای درس های حساس به متن مثل زیست، شیمی و دینی با وجود اینکه تغییرات در حد کلمه و جمله و نهایتا چند عکس هستند، اما توصیه می کنم کتاب درسی را برای این سه درس مطابق با سال کنکورتان تهیه کنید تا با متن جدید آشنا شوید.
بنده تلاش می کنم لیست تغییرات را خودم در بیاورم و بگذارم ولی از همین حالا اعلام می کنم که چون با نرم افزار این لیست تغییرات را استخراج می کنم قطعا نمی توانم بگویم که نرم افزار توانسته همه تغییرات را کشف کند ولی بازهم سعی می کنم به مرور در مطلبی جداگانه لیست تغییرات را بگذارم در حد چک کردن نرم افزار. اما توصیه بهتر همان خرید کتاب درسی برای آن سه درس حساس است. موفق ترین باشید.