پرسش و پاسخ روحیه برای کنکور

سلام از زمان فارغ التحصیلی من تا الان که پشت کنکورم 4 ساله می گذره و همش اینطوریم که اول این ماه چند روز می خونم ول می کنم دوباره اول ماه بعدی چن روز میخونم ول می کنم و همش انگار توی باتلاق فصل های اول کتاب ها گیر کردم و همش تا میام بخونم همونجا گیر می کنم و میمونم دوباره رها می کنم تا سری بعدی. به دی و بهمن که میرسم با خودم میگم امسالم که قبول نمیشی ولش می کنم تا تابستون و به امید یه شروع بهتر نه دلم میاد ول کنم برم دانشگاه یه رشته عادی بخونم نه دلم میاد بمونم پشت کنکور و درست حسابی بخونم اصلا نمیدونم چم شده اینم بگم که تا سال یازدهم همه چیزم عالی بود و از شروع دوازدهم کار رو خراب کردم میشه راهنماییم کنید حداقل به یه سمتی برم؟
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. در مورد پیام شما بایستی چند نکته را توضیح دهم که با شماره‌گذاری درباره‌شان خواهم نوشت:
1- در توضیحات خود فرموده‌اید که تا سال یازدهم، عالی بوده‌اید و از شروع دوازدهم، اوضاع تغییر کرده است. ما به این نقاط، نقطه عطف می‌گوییم. همان‌طور که در ریاضی، نقطه عطف به معنای نقطه‌ای است که جهت تقعر نمودار در قبل و بعد از آن تغییر می‌کند، در زندگی هم نقطه عطف به معنای همین است که سبک و سیاق و روال زندگی‌مان از این رو به آن رو می‌شود.
چرا این را توضیح دادم؟ چون شروع سال دوازدهم، نقطه عطف زندگی شماست چرا که در آن، روال زندگی تحصیلی‌تان تغییر کرده است. این نقطه اهمیت دارد زیرا با بررسی شرایط روحی و جسمی آن، می‌توانیم علت رفتارهای حال حاضر شما را بیرون بکشیم.
بنابراین سؤالی که روی میز می‌آید این است که در آن شروع سال دوازدهم و حتی از چند ماه قبل‌تر از آن، چه اخبار، اطلاعات، اتفاقات و ماجراهایی در ارتباط با کنکور یا هر موضوع دیگری در زندگی شما رخ داده که مدل زندگی تحصیلی‌تان را تغییر داده است؟
مثلاً آیا ماجرایی درباره کنکور و موفقیت در آن شنیده‌اید؟ شوک روحی به شما وارد شده؟ سر کلاس مدرسه، معلم‌ها صحبتی درباره کنکور کرده‌اند که ذهنیت شما را به هم ریخته؟ نتیجه‌ای در آزمون آزمایشی یا حتی تست‌های منزل گرفتید که باعث به هم خوردن انتظارات شما شده؟ برنامه‌تان را برای مدتی مثلاً یک هفته یا بیشتر اجرا نکردید و همین موجب ایجاد حس عقب افتادن شده؟ در رقابت با کسی بوده‌اید و او بهتر از شما نتیجه گرفته و احساس بازندگی داشتید و یا موارد دیگر؟
اولین مأموریت شما تحلیل و بررسی آن نقطه عطف است. تا زمانی که مشخص نشود در آن دوره چه روی داده، نمی‌توان ریشه بخش زیادی از مشکلات امروز شما را تشخص داد و حل نمود اما به محض مشخص کردن حال و هوای روحی آن دوره، آنگاه معلوم می‌شود که چالش‌های این روزهای شما از کجا آب می‌خورد و با آگاهی از آن وضع، می‌توان وضعیت را بهبود داد.
2- علاوه بر بررسی مورد شماره یک که توضیح دادم، حالا باید به این هم فکر کنید که آیا همه دلیل رها کردن‌های شما، فقط به نقطه عطف بر می‌گردد یا دلایل دیگری هم دارد؟
مثلاً ممکن است که کمالگرایی، ترس از شکست، ذهنیت عقب ماندن و جبران آن، نگرانی از آینده و یا ده‌ها عنوان دیگر هم در کنار نقطه عطف به شما فشار می‌آورد که درس خواندن را رها کنید. چگونه؟
فرض کنید که من فردی کمالگرا باشم آنگاه انتظار دارم، همه بخش‌های زندگی‌ام، مرتب و منظم باشند، هیچ عامل مزاحمی نباشد، درس‌ها را زود بیاموزم، کتابی داشته باشم که همه نکات تستی را گفته باشد، تست‌ها را در کمترین زمان ممکن حل کنم، بالاترین درصدها را کسب کنم، خواب و غذا به موقع باشد و مشکل فکری هم پیش نیاید و… . حالا من با این ذهنیت‌ها، وقتی پشت میز بنشینم، با کوچکترین اتفاقی، به هم می‌ریزم و درس خواندن را کنار می‌گذارم.
یا تصور کنید که من از شکست می‌ترسم و برای همین دست و دلم به درس خواندن نمی‌رود زیرا حس می‌کنم که هر چقدر هم بخوانم، باز هم ممکن است شکست بخورم و آبرویم برود. یا به این فکر کنید که مثلاً من اگر احساس عقب افتادن و جا ماندن از زندگی را داشته باشم آنگاه با خودم عهد می‌بندم که هر طور شده گذشته را جبران کنم و نه تنها قبول شوم بلکه بهترین نتیجه را بگیرم و همین باعث می‌شود که فشار سنگینی را روی دوش خودم حس کنم و با کوچکترین عاملی مثل کم درصد گرفتن روی تست‌ها، لرزه به اندامم می‌افتد که دیدی لیاقت جبران گذشته را ندارم؟
با این حساب، دومین مأموریت شما یافتن دلایل دیگری است که در کنار آن نقطه عطف یعنی شروع سال دوازدهم، باعث شده که به صورت سینوسی درس بخوانید و کار را ادامه ندهید.
برای اینکه بتوانید این مأموریت را درست و دقیق انجامش دهید یک ایده جذاب وجود دارد و آن هم این است که در لحظه رها کردن درس‌ها، احساس خود را بسنجید و بررسی کنید. مثلاً من الآن سه روز است که پشت سر هم درس خوانده‌ام و حالا تمام وجودم می‌گوید که باید درس خواندن را رها کنم. در همین لحظه حساس، احساسی که باعث می‌شود تا به خودم بگویم درس را رها کن، چیست؟ این احساس سرنخ‌های لازم را برای پیدا کردن ریشه مشکلات در اختیارتان قرار می‌دهد.
3- ما انسان‌ها در سه وضعیت می‌توانیم باشیم: الف) در حال موفقیت، ب) وسط ماندن، پ) زندگی عادی و روتین. از بین این سه وضعیت، حالت (ب)، کمترین مصرف انرژی را دارد و صد در صد مطلوب مغز هم هست که هر طور شده در این شرایط بمانیم. حالا چرا این وضعیت بهترین حالت برای کم ‌مصرف کردن انرژی است؟
به این دلیل که وقتی وسط می‌مانید، افکار و اندیشه‌های بزرگی مثل رتبه برتر شدن، موفقیت، رسیدن به بهترین رشته‌ها و… را دارید ولی از نظر عملگرایی در سطح یک زندگی عادی که باید در آن شغلی معمولی داشته باشید نیز تلاش نمی‌کنید. اینجاست که خوش به حال مغز می‌شود.
با این اوصاف، نشانه وسط ماندن چیست؟ اینکه افکار و آرزوهای بزرگ داریم و عملگرایی نزدیک به صفر. این‌طور می‌شود که وقتی می‌خواهیم درس بخوانیم تا به افکار بزرگی که داریم، دست پیدا کنیم، مغزمان مانع می‌شود و هرگاه هم می‌خواهیم وارد زندگی عادی شویم، مغزمان می‌گوید که پس تکلیف آرزوهای بزرگت چه می‌شود؟
برای برون‌رفت از وضعیت وسط ماندگی، باید تکلیف را یکسره کنید. یا باید به اندازه هدفتان زحمت بکشید یا باید خیلی سریع وارد زندگی معمولی شوید. خیر و برکتی در وسط ماندن نیست. هیچ افتخاری ندارد که فکرهای بزرگ و عملگرایی کوچک داشته باشیم. فکر و عمل باید بتوانند با هم هماهنگ باشند. یکی بزرگ و دیگری کوچک باشد، اذیت می‌شویم.
پس به این هم فکر کنید که مجبورید از این وسط ماندن خارج شوید. فقط ابتدا بیایید و دو مأموریت توضیح داده شده را به سرانجام برسانید و بعد در شرایط فکری نرمال به این فکر کنید که قصدتان حالت (الف) است یا (پ)؟
4- اگر تصمیم گرفتید که (الف) را انتخاب کنید حالا باید بدانید که ضمن انجام دو مأموریت گفته شده، موظفید که موقع درس خواندن، به افکار و احساسات درونی خود بی‌توجه بشوید زیرا طبق روالی که برای شما شکل گرفته، اگر به شروع به درس خواندن کنید، قطعاً بعد از چند روز دوباره حس رها کردن، به هم ریختگی و تمام حال و هوای این چند سال به سراغتان می‌آید زیرا مغزتان از این‌ها امتیاز گرفته و کار را به همین سادگی رها نمی‌کند.
یعنی با وجود اینکه تمام توضیحات گفته شده را انجام بدهید، باز هم این حس و حال رها کردن هست؟ بله دقیقاً. شما همچنان این فکر مزاحم رها کردن را خواهید داشت و اذیتتان می‌کند ولی این بار به دلیل ریشه‌یابی و فهم خوب موضوع، به راحتی می‌توانید تحمل کنید. در واقع شما از امروز به بعد، پاسخ را عوض می‌کنید. یعنی چی؟
یعنی تا به امروز این‌طور بوده که تا حس و حال رها کردن می‌آمده، به سرعت قبول می‌کردید و رها می‌کردید و به امید ماه یا سال بعد منتظر می‌نشستید ولی بعد از انجام مأموریت‌های گفته شده در این متنی که برایتان نوشتم، آگاه می‌شوید و با آگاهی که به دست می‌آورید، به محض مواجه شدن با حس و حال رها کردن درس‌ها، مقاومت می‌کنید و درس خواندن را با هر زور و اجبار و احساس و فکری که هست ادامه می‌دهید تا روند تغییر کند.
نکته کلیدی این است که روزهای اول، فشار مغز بیشتر هم می‌شود. یعنی اگر قبل از این ماجرا، فشار مغزتان روی 50 بود و با 50 تا به راحتی شما را از درس خواندن دور می‌کرد، حالا که مقاومت می‌کنید، فشار مغز هم بالاتر می‌رود و به 100، 200 یا بیشتر می‌رسد. این عددها فقط برای درک اتفاقی است که می‌افتد و مثال است تا بهتر جا بیفتد. بنابراین با افزایش افکار درون مغزتان یا احساس ناامیدی، ترس، وحشت، نگرانی، آشوب و… به خودتان نگویید: اوه، بدتر شد، همان رها کنم بهتر است.
چون‌که مغز دقیقاً با همین هدف شوکه شدن و در بحران رفتن می‌خواهد که فشار را بالاتر ببرد. تنها کاری که باید کنید این است که هر چقدر هم فشار افزایش یافت یا حتی تغییر شکل پیدا کرد، کار درست یعنی درس خواندن را با هر کیفیت و زوری که هست انجام دهید تا زلزله درونی‌تان به پایان برسد.
بله دقیقاً عین زلزله خواهد بود. درونتان می‌لرزد ولی اگر مستحکم باشید و درس خواندن را ادامه دهید، این زلزله عبور می‌کند و کم کم ساعت مطالعه متولد می‌شود و اوضاع را بهتر می‌کنید.
یادآور می‌شوم که مطالعه هرگز تبدیل به عادت نمی‌شود و موظفید هر روز فشار بیاورید حتی اگر تا مدت‌ها هیچ فکر منفی نداشتید باز هم خیال نکنید که کار تمام است زیرا مغزتان می‌تواند در فرصت‌های بعدی، باز هم آن فکر را تولید کرده و به شما شوک دهد. در نتیجه از الآن تا همیشه، زورکی، با اجبار و همراه با فشار درس می‌خوانید و کار را جلو می‌برید. موفق‌ترین باشید.

سلام من یه چندسالی هست که دارم کنکور میدم و اوایل خیلی عالی شروع میکنم اما اواسط راه خسته میشم و دیگه ادامه نمیدم! سر همینم هیچ سالی رتبم به پزشکی نمیخوره. امسال اما تصمیم گرفتم جدی تر باشم و تا حالا هم خوب بودم یعنی دی ماهی که همیشه ول میکردم و نمیخوندم رو با موفقیت پشت سر گذاشتم و هنوزم دارم ادامه میدم اما مشکل حال حاضر من خانوادم هستن.
خانوادم هرروز و هر دقیقه منو با اطرافیان مقایسه میکنن و اصرار دارن برم دانشگاه بدون کنکور ثبت نام کنم. جناب جدیدی من فقط برای صرف وعده های غذایی خانوادمو میبینم ولی تو همون تایم کار خودشونو میکنن
سر میز صبحانه چون بقیه خونه نیستن مادرم با بغض ازم میخواد دست از لجبازی بردارم و برم دانشگاه و وقتی مخالفت میکنم سرزنشم می‌کنه اما من بعد اون دعوای هر روزه پا میشم میشینم پشت میزم و درسمو میخونم، تایم ناهار نوبت خواهرمه که از سرکار برگشته و شروع می‌کنه به مقایسه و گیر دادن به من: میگه x و y همکلاسی بودن x همون سال اول رفت بدون کنکور الان ازدواج کرده، یه بچه داره و لیسانسشم گرفته و تو یه مدرسه غیرانتفاعی تدریس می‌کنه اما y تازه دو ساله که رفته دانشگاه و بیکاره! آخرشم مثل x قراره یه لیسانس داشته باشه اما چندسال خودشو عقب انداخته‌. هرچی میگم زندگی مسابقه نیست که بگیم کی از کی عقب افتاده قبول نمیکنه! میگه تو بچه ای نمی‌فهمی.
تایم شامم نوبت برادرمه. انقد رو پدرم تاثیر گذاشتن که قسم خورده اگه امسال قبول نشی دیگه نمیذارم چشمت به دانشگاه بیفته.
من تو این جو خونه باید چیکار کنم؟ انگار همه منتظرن امسالم نشه و همگی بریزن سرم و سرزنشم کنن.
جناب جدیدی من همون سال اولم می‌تونستم برم دانشگاه ولی نرفتم چون هدفم یه چیز دیگه ای بود، نمی‌خواستم معلم یا کارمند بشم! میخواستم پزشک باشم و خودمم می‌دونم امسال آخرین باریه که میتونم کنکور بدم چون سال بعد معدل یازدهمم به کنکور اضافه میشه و شرایط خیلی خیلی سخت‌تر.
من باید پرونده کنکورو همین امسال ببندم حتی به خاطرش میتونم شبانه روز درس بخونم ولی بعد حرفای خانوادم انگار انرژیم تحلیل می‌ره، دلسرد میشم، غصه میخورم که چرا زودتر تمومش نکردم؟ به هر زبونی که فکر کنید باهاشون صحبت کردم که این چند ماهو بیخیال من بشید ولی فایده نداره که نداره….
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. در پیامتان نکات مهمی وجود دارد که با شماره‌گذاری درباره هر یک از آن‌ها توضیحاتی را ارائه خواهم داد:
1- در همان یکی دو خط اول، به این موضوع اشاره می‌کنید که شروع عالی دارید اما در وسط راه خسته شده و رها می‌کنید. دقت کرده‌اید که وقتی بخشی از بدنمان درد می‌گیرد، متوجه می‌شویم که بیماری یا مشکلی وجود دارد که نیاز است به پزشک مربوطه مراجعه نموده و درمان را آغاز کنیم.
این جملات شما هم دقیقاً شبیه همان درد است که برای درک مشکل و یافتن راه‌حل برای درمان کردن، هشدار می‌دهد. به بیان دیگر، بایستی بررسی شود که چرا شروع عالی دارید ولی در وسط راه خسته شده و رها می‌کنید؟
برای آنکه جرقه‌ای در ذهنتان ایجاد شود و بتوانید چرایی آن را بیرون بکشید، چند مثال می‌زنم:
الف) بعضی از کنکوری‌ها در وسط راه، کار را رها می‌کنند چون حاضر به پرداخت هزینه‌های روحی زندگی هدفمند نیستند. در منوی بالای سایت کلبه مشاوره، در بخش «آغاز» به این هزینه‌ها اشاره کرده‌ام. این هزینه‌ها مثل صورت حساب‌هایی هستند که یک داوطلب بایستی هر روز آن‌ها را پرداخت کند اما برخی، یک جایی همان وسط‌های کار، دیگر این صورت حساب‌ها را پاس نمی‌کنند و راه خود را خاتمه یافته می‌بینند.
ب) عده‌ای دیگر از کنکوری‌ها، کار را رها می‌کنند چون حاضر نیستند درد درس خواندن را اولویت قرار دهند و به دنبال روش‌هایی هستند که احساسات مثبت ایجاد شود تا بتوانند درس بخوانند و از همین جهت، هر چند روز یک بار به دنبال روشی برای راضی کردن مغز خود برای درس خواندن هستند و چون این اتفاق زود گذر است، کلافه و سر گردان شده و رها می‌کنند.
پ) بخشی از کنکوری‌هایی که در وسط راه، درس خواندن را متوقف می‌کنند، به دلیل داشتن افکار کمال گرایانه است که به چنین کاری دست می‌زنند. در واقع آن‌ها انتظارات غیر واقعی دارند که چون برآورده نمی‌شود، مسیر را ادامه نمی‌دهند.
ت) کنکوری‌هایی هم هستند که به دلیل ترس از شکست، حاضر نیستند همه صد خود را در کنکور بگذارند زیرا می‌خواهند به بقیه بگویند که من نخواندم و اگر می‌خواندم قبول می‌شدم تا با این جمله از هویت خود دفاع کنند. این موضوع را در مطلب «هوش و استعداد» به طور کامل باز کرده‌ام که چگونه این افراد با یک برنامه خود تخریبی، تیشه به ریشه خود می‌زنند.
ث) دانش‌آموزانی هم کنکور را در وسط راه رها می‌کنند چون تحمل طولانی بودن مسیر را ندارند و توقع دارند همان روز، نتیجه تلاش خود را ببینند حال آنکه گاهی ماه‌ها تلاش باید کنید تا دانه‌ای که زیر خاک بوده، ریشه بدواند و سر از خاک بیرون بکشد. همین که بین تلاش و کسب نتیجه، فاصله طولانی وجود دارد، آن‌ها را ناامید می‌کند.
دلایلی دیگری مثل شک کردن به هدف، احساس اینکه اگر فلان کار را می‌کردند بهتر بود، ترس از آینده و بی‌معنی بودن درس خواندن، مقایسه کردن خود با دیگران و… نیز می‌تواند باعث رهایی شود.
خلاصه اینکه هر داوطلب کنکوری که وسط راه، درس خواندن را کنار می‌گذارد، داستان مخصوص به خودش را دارد و نمونه‌های بالا، فقط جهت ایجاد جرقه ذهنی در شما بود و لازم است که فکر کرده و داستان خود را مشخص کنید که چرا باید وسط راه رها کنید.
این اولین مأموریت شماست که جلوی این رها شدن را با درک دلیل و پیاده کردن راه‌حل بگیرید و زندگی خود را به وضعیت بهتری ارتقا دهید. در ضمن این موضوع که همیشه در دی‌ماه رها می‌کردید ولی امسال خوانده‌اید، برای من نوید این را می‌دهد که در حال فشار آوردن برای برون‌رفت از این حالت هستید اما باز هم تحلیل کرده و خود را مستحکم‌تر کنید.
2- از بیرون که به پیامتان می‌نگرم، متوجه این نکته می‌شوم که ذهن و مغز خود را برای این برنامه‌ریزی کرده‌اید که رفتار و گفتار خانواده خود را کنترل و مدیریت کنید؛ حال آنکه این موضوع به هیچ وجه در اختیار شما نیست. یعنی چه؟
وقتی بدنه پیام ارسالی شما را می‌خوانم، به وضوح مشخص است که از مطلوب‌های خود در رابطه با خانواده صحبت می‌کنید و دوست دارید، خانواده شما را مقایسه نکند، فشاری نیاورد، خودشان را درگیر دانشگاه رفتن یا نرفتن شما نکنند و… . بله این‌هایی که شما می‌خواهید، خواسته‌های کاملاً درستی است اما کنترل این خواسته‌ها در دست شما نیست. این موضوعاتی است که خانواده باید خودش به آن نتیجه برسد که رفتار درست چیست و شما هر روز و هر شب هم توضیح دهید، تأثیری روی آن‌ها ندارد. پس چه باید کرد؟
انرژی، تمرکز و حساس‌شدگی خود را از صحبت‌های خانواده بردارید. آن‌ها بر حسب وظیفه و بر اساس دید خودشان، گمان می‌کنند که باید آن صحبت‌ها را بکنند زیرا خود را دلسوز شما می‌دانند و اگر به صفحه «آغاز» سایت کلبه مشاوره بروید، یکی از همان هزینه‌های روحی که به ناچار باید در مسیر موفقیت پرداختش کنید، همین دلسوزی‌هاست.
پدر شما بدخواه شما نیست و بر اساس مغز خودش به این نتیجه رسیده که باید به دخترش کمک کند اما چون نگاه متفاوتی با شما دارد، صحبت‌هایی می‌کند که باعث اذیت شما می‌شود. همین موضوع برای مادر و خواهر و برادرتان هم هست. آن‌ها خانواده شما هستند و می‌خواهند با تمام وجود به خواهرشان کمک کنند که موفق شود و فقط از دریچه نگاه خود به موضوع می‌نگرند و نظر می‌دهند.
ما باید آن‌ها را درک کنیم، خانواده‌ها جانشان را هم برای یکدیگر می‌دهند. چطور آن‌ها را درک کنیم؟ وقتی یکی از آن‌ها مشغول مقایسه شماست، به این فکر کنید که او می‌خواهد به عنوان پدر، مادر یا خواهر و برادر، نقش خوب بودن را بازی کند و صد خودش را بگذارد تا به شما کمک کند. نه لجبازی کنید، نه جواب بدهید و یک به دو کنید. بلکه اجازه بدهید آن‌ها نقش خوب بودن را بازی کنند و آرام شوند.
آن‌ها نیاز دارند که به آرامش ذهنی برسند که به خواهرشان کمک کرده‌اند و چرا باید مانع این بشوید که به آرامش برسند؟ شاید بگویید با این حرف‌ها، حال من بد می‌شود. نه از این به بعد نمی‌شود. چرا؟
چون شما متوجه شدید که پشت فکر آن‌ها، فقط محبت، مهربانی و ایفای وظیفه پدر مادری یا خواهر برادری است و تمام تلاش خودشان را می‌کنند که دست شما را بگیرند و پشت این حرف‌ها هیچ نیت بدی وجود ندارد پس نیازی به جنگیدن نیست. صبحانه بخورید و بگذارید مادرتان با آن صحبت‌ها، وظیفه‌اش را انجام دهد و بعدش بروید و درس بخوانید.
ناهار میل کنید و فضا بدهید خواهرتان صحبت‌هایی را از قبل آماده کرده و با خودش کلی وقت گذاشته که چطوری باید این‌ها را بگویم تا خواهرم زندگی بهتری را دنبال کند را برایتان بگوید و لذت ببرید از اینکه خواهری دلسوز دارید اما بعد از ناهار باز هم بروید و درس بخوانید.
برادر و پدرتان هم همینطور. شما که آگاه هستید، به جای آنکه تمام وقت و انرژی خود را صرف کنترل کردن رفتار افرادی کنید که کنترلش دست شما نیست، فقط این موقعیت را بدهید که آن‌ها حرف‌های خود را بزنند و به جای نگرانی از اینکه این صحبت‌ها روی من اثر منفی می‌گذارد به این بیندیشید که چون آگاه شده‌اید و می‌دانید که از روی خیرخواهی این صحبت‌ها را می‌کنند، هیچ تأثیری روی درس خواندن شما ندارد و اتفاقاً چون وسعت قلب پیدا کرده‌اید و اجازه می‌دهید آن‌ها نقش خودشان را ایفا کنند، از نظر فکری در آرامش بیشتری هم خواهید بود.
اینکه شما در انتهای پیامتان از تحلیل رفتن انرژی و خستگی صحبت کرده‌اید، به خاطر همین است که می‌خواهید آن‌ها را کنترل کنید یا در ذهنتان در حال جنگیدن با حرف‌های آن‌ها هستید و به قول معروف، ذهن و مغزتان را برنامه‌ریزی کرده‌اید که روی این صحبت‌ها حساسیت نشان دهد و معلوم است که خستگی ذهنی به بار می‌آورد.
اما اگر با وسعت قلبی که از آن صحبت کردم، اجازه بدهید صحبت‌های خود را بکنند و مجادله نکنید، آنگاه خواهید دید که صحبت‌های آن‌ها نه تنها باعث آزارتان نمی‌شود بلکه لذت داشتن خانواده‌ای دلسوز را هم خواهید برد.
به خاطر داشته باشید که وقتی آگاه می‌شوید، باید از این آگاهی استفاده کنید. الآن آگاه شدید که خانواده مهربانی دارید که از سر خیرخواهی و از زاویه دید خودشان می‌خواهند به شما کمک کنند و اگر بخواهید جلوی این نقش مفید بودن را بگیرید یا سر این موضوع با آن‌ها چانه بزنید، هم آنان را خسته می‌کنید و هم خودتان را ولی وقتی اجازه بدهید که این عزیزان، صحبت‌های خودشان را بکنند و حتی به آن‌ها بگویید که ممنون هستید که برای شما نگران هستند و حرص می‌خورند و خودتان هم به جمع‌بندی برای زندگی خود رسیده‌اید، قطعاً هر دو طرف به آرامش می‌رسید. موفق‌ترین باشید.

سلام من متوجه شدم بیشترین چیزی که تاثیر میذاره روی بوجود اومدن چنین ویژگی فضای مجازی هست ی چیز مرتبط با کنکور بخوام بگم اینه که مثلا توی گروه ها کانال هاو…. همه درمورد این حرف میزنند ک میخوان فلان رشته تاپ قبول شن بشخصه تا حالا ندیدم کسی بگه میخوام برم ی رشته بدون کنکور دانشگاه پیام نور بخونم البته بجز موقع اعلام نتایج ک این رو هم توی چنین شبکه هایی اعلام نمیکنند نتیجه این میشه ب دام افتادن کسایی مثل من که اصلا هیچوقت نفهمیدن هدفشون چیه و چی میخوان اصلا چطور ینفر میتونه انقدر عاشق رسیدن به فلان رشته باشه؟؟؟ واقعا علاقه وجود داره اینجا یا فقط تلقین؟؟
یکی از دلایل اصلی دیگش ادمای اطراف هر شخصن ک زیادی بهش پروبال دادن و باعث شدن طرف فکر کنه ادم غیر معمولی هست
بشخصه تا توی شرایطش قرار نگرفتم و کلی رنج نکشیدم نتونستم از رویاهایی ک ساخته بودم توی ذهنم بیدار شم البته اگه الانم تونسته باشم بیدار شم هیچ کدوم از این رشته های تاپ مثل دندون و پزشکی رو کافی نمیدیدم و حس میکردم نمیتونن چیزایی ک میخوامو بهم بدن ولی میدونید درونم چی بود من حتی ی لحظه هم نمیتونستم باور کنم چنین رشته هایی قبول شم دلیلشو هنوزم نمیدونم ولی الان بنظر منطقی تر شدم تنها چیزی که میدونم اینه ی رشته میخوام که خوندنش بیهوده و عمر تلف کردن نباشه و از طرفی فهمیدم هرگز نمیتونم رشته های پیراپزشکی مثل رشته ای ک قبول شدمو بپذیرم و با در نظر گرفتن یکسری چیزهای دیگه میرسم ب همون رشته های توان بخشی اما هنوز کمالگرایی داره اینجا خودشو نشون میده؟؟؟ نمیدونم واقعا چون که من اصلااا از خودم مطمئن نیستم که بتونم از پسش بربیام یا نه شاید واقعا نشه و توی این مسیر موندن برام اشتباه بزرگی باشه با توجه به شرایط روحیم اما تنها انتخابی ک‌برام باقی مونده از طرفی با خون و جراحت سروکار ندارم درامدشون خوبه و جواب این چهارسال عمرم ک برای کنکور گذاشتمو میده حداقلش اینه ی رشته درست حسابی قبول شدم و این سالها موندنم بی فایده نبوده
یچیز دیگه ک‌متوجه شدم کمالگرایی با اعتماد بنفسم رابطه داره اینطوری که از خودت راضی نمیشی همیشه سعی میکنی بهترین چیزهارو کنار هم ردیف کنی ی مثال بخام بزنم اینطوری بودم که وقتی میخواستم ی مهمونی برم اگر ی کفش مناسب لباسم نداشتم که بهش بیاد کلا نمیرفتم و همه چیزو کنسل میکردم اما یمدته سعی میکنم در هر شرایطی خودم رو دوست داشته باشم و دارم با چیزای کوچیک شروع میکنم مهم نیست اگه همه چی اونطور ک میخوای نشه و من فقد باید انجامش بدم گاهی اینو یادم میره و بعد یاداوریش میکنم و کارمو انجام میدم
چیزهایی ک تا اینجا دستگیرم شده و تونستم با زندگی خودم تطابق بدم اینان مرسی که وقت میذارید و میخونید
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. جمع‌بندی تلاش‌های شما برای آشنایی با کمالگرایی عبارت است از ۱- تاثیر محیط مثل گروه‌های مجازی و واقعی، ۲- تاثیر اطرافیان از نظر پر و بال دادن و باد کردن شخص مورد نظر، ۳- تعیین استانداردهای سطح بالا به طوری که هیچ انسانی در دنیا وجود ندارد که به آن خواسته‌ها به طور یکجا و کامل برسد اما آن انسان کمال گرا، همه آن‌ها را با هم می‌خواهد.
همین مسیر شناخت کمالگرایی را ادامه بدهید چون تقریبا روی ریل درستی هستید و هر بار به شناخت بیشتری درباره تاثیرات منفی کمالگرایی می‌رسید. حالا ضمن آنکه هر روز درس می‌خوانید و کلی افکار منفی، مزاحم و تکرار شونده دارید و در منفی‌ترین شرایط ذهنی و روحی هستید اما حتی اگر شده یک مطالعه بی‌کیفیت و بی‌ارزش را انجام می‌دهید، به سراغ جمع کردن خاطرات خود بروید. در اولین پیام تان، خاطراتی درباره ترس از اتاق عمل، جراحی و سایر موارد از این دست نوشته بودید که باعث شده بود که روی هدف‌گذاری تان اثر منفی بگذارد.
این خاطرات از کجا می‌آیند؟ تا چه حد مهم هستند و تا چه حد یک بزرگنمایی یا ابزاری برای مغز حیوانی برای جلوگیری از ورود شما به یک رشته خاص؟ به سراغ جمع کردن این خاطرات بروید تا بتوانید به درجه بهتری از منطق برسید. در سایت کلبه مشاوره، دوره خاطره‌شناسی و احساس‌شناسی به شما کمک می‌کند تا این پیشرفت را رقم بزنید.
پس ماموریت شما از امروز به بعد چیست؟ ۱- ادامه دادن آشنایی با کمالگرایی، ۲- ورود به دنیای خاطرات و‌تر و تمیز کردن آن‌ها و نظم بخشیدن به آنان، ۳- ادامه دادن درس خواندن حتی با وجود افکاری مثل مطالعه سطحی، بی‌کیفیت و بی‌ارزش. بعد از آنکه خاطرات خود را دسته‌بندی کردید و به نظم فکری رسیدید، بیایید و پیام بگذارید و پیشرفت خود را توضیح دهید تا قدم بعدی را معرفی کنم. موفق‌ترین باشید.

سلام من فرزند آخر خانواده هستم و……………………………….
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. معذرت می‌خوام که پیام شما را به طور کامل نمایش ندادم زیرا موضوعی که از زندگی شخصی خود مطرح کرده‌اید را بهتر است که به صورت اختصاصی درباره‌اش پاسخ دریافت کنید. برای همین در صورت تمایل به ایمیل انتهای سایت، پیامی بدهید تا توضیحاتم درباره آن موضوع را ارائه دهم. موفق‌ترین باشید.

سلام درسته من تا سال دهم نمراتم بالا بود بدون مشاور و بدون رقابت و بدون استرس و باید و نباید های بقیه به روش خودم درس میخوندم ولی از سال یازدهم که همه گفتن دیگه باید کنکوری بخونیم روش مطالعه مون برنامه ریزی هامون همه چیز باید تغییر کنه و زیاد درس بخونیم دچار سردرگمی شدم.
اولش گفتم 3 ماه تابستون فقط تفریح میکنم و بعدش دیگه فقط درس می خونم در حالیکه تمام تابستون ها کلاس های تقویتی داشتم که مدرسه مون اجباری برگزار میکرد و من تمام این کلاس هارو کنسل کردم یا نخوندم.
از طرفی با همکلاسی هایی که اصلا درس نمیخوندن دوست شدم نه تنها اینکه دنیاشون با من متفاوت بود و فقط باعث شد بیشتر خودمو گم کنم چون هم دنبال اهداف اونا باشم هم خودم سال تحصیلی که شروع شد تقریبا 4 فصل اول همه کتاب هارو تابستون تدریس کرده بودن و دیگه تدریس نکردن و من عقب بودم هم برگشتن از اون وضعیت برام سخت بود هم همش کادر مدرسه بهم فشار وارد میکردن که ما انتظار بیشتری از تو داریمو…
چند تا مشاور از سازمان سنجش و رتبه برتر های قبلی هم برامون آورده بودن و اونا هم برای هر درس 3 4 تا کتاب کار گفته بودن باید حل کنیم و من همش برنامه ریزی میکنم که بتونم همه اینارم حل کنم تازه چند دور چون گفتن حداقل 3 دور هم باید انجام بدیم و تمام اینا باعث شدن من همش دنبال کتاب باشم یا محاسبه که چه طوری هم کتاب هارو حل کنم هم مرور.
از طرفی فیلم های آموزشی هم هست مثلا در درس های محاسباتی نیاز به تدریس ندارم با تست و رفع اشکال هم میتونم پیش برم ولی چون بقیه از اموزش ها استفاده میکنند و میگن تکنیک های حل سریع یاد میدن منم میشینم نگاه میکنم.
قبلا فکر میکردم اشکال از برنامه ریزی هاست ولی دیدا فهمیدم همه اینا بخاطر اینکه من نظم و کنترل ندارم بخاطر همین نمیتونم سوالات بیشتری حل کنم. رقص باله رو هم تازه شروع کردم دومین جلسه هستم وشاید بهتره امسال بیخیالش بشم. متشکرم.
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. آنچه در پیام شما نیاز به بیان جزییات دارد را به ترتیب شماره‌گذاری توضیح می‌دهم:
1- ما برای موفقیت در کنکور به دو بال نیاز داریم: الف) سواد متناسب با کنکور، ب) توانایی مدیریت شرایط روحی و ذهنی چه برای روزهای قبل از کنکور و چه برای روز کنکور. هرگاه شما به سمت کسب این دو بال در حرکت باشید، قطعاً به موفقیت در کنکور می‌رسید. حالا چه با برنامه خودتان و چه با برنامه دیگری.
بررسی اینکه بقیه برای کنکور چه کار می‌کنند تا شما هم همان کار را کنید، یا چون بقیه از فیلم آموزشی و کلاس کنکور آنلاین یا حضوری استفاده می‌کنند پس باید شما هم شرکت کنید و یا کلاً تمرکزتان روی دیگران باشد و بر اساس آن‌ها بخواهید خود را تنظیم کنید، نتیجه‌ای جز آشفتگی و به هم ریختن شرایط روحی ندارد.
هر کسی پایه تحصیلی، شرایط سوادی، قدرت تست‌زنی، سرعت یادگیری و استقامت خاص خودش را دارد. به طور مثال، در پیامتان فرموده‌اید که هیچ مشکلی با مسائل کنکور ندارید و آن‌ها را حل می‌کنید. حالا وقتی دارید خیلی تمیز و مرتب یادش می‌گیرید، تستش را می‌زنید و با رفع اشکال، پیشرفت خود را تضمین می‌کنید، چرا باید وقت بگذارید و فیلمی را که نیاز ندارید و فقط چون بقیه می‌گویند را ببینید؟
توجه داشته باشید که ما به دنبال سریع‌ترین روش یادگیری هستیم تا وقت بیشتری برای مرور و تست داشته باشیم. اگر در درسی بتوانیم با درسنامه به تسلط برسیم، چرا فیلم ببینیم؟ فیلم دیدن برای وقتی است که پایه درسی‌مان در آن درس لطمه دیده یا کلاً معلم خوبی نداشته‌ایم که درست مفاهیم را منتقل کند و در اکثر تست‌ها لنگ می‌زنیم.
طبق همان خاطره‌ای که در سال یازدهم برایتان رخ داده و برایم تعریف کردید، این ذهنیت را در ذهنتان ایجاد کرده‌اند که باید دنبال کننده بقیه بشوید. شما به جای تمرکز روی دیگران، لطفاً روی این تمرکز کنید که با برنامه درسی‌تان، سریع‌ترین راه یادگرفتن، تست‌زنی با چرخه‌های تکرار، مرور با چرخه‌های تکرار، رفع اشکال و روز جبرانی و هنر آزمون دادن را کسب کنید.
فراموش نکنید که کنکور یک آزمون رقابتی نیست. شما اگر به سواد و درصد لازم برای رشته و دانشگاه مورد نظرتان برسید، آن رشته را قبول می‌شوید و هیچ ربطی به این ندارد که بقیه چه کار می‌کنند. از امروز، فقط روی بالا کشیدن سوادتان تمرکز کنید و برنامه‌تان را به سمتی ببرید که سواد شما را افزایش دهد و درگیر اینکه بقیه با چه روشی و کتابی و فیلمی درس می‌خوانند و چطور هستند، به هیچ وجه نباشید.
به تجربه برایم ثابت شده که ما برای موفقیت به لاک نیاز داریم که مثل لاک پشت، سرمان را در آن کنیم و در دنیای یک نفره زندگی کنیم و تمام تمرکزمان روی خودمان باشد تا بتوانیم با مرتب کردن ذهنمان به تسلط روی مهارت مورد نیازمان برسیم.
2- هم از پیام قبلی و هم این پیام، چنین دریافت می‌کنم که یک حساسیت هم روی «تفریح و استراحت» دارید. نشانه‌هایش چیست؟ مثلاً در پیام قبلی، چالش قرار دادن یا ندادن زمان استراحت بین بازه‌های مطالعاتی خود صحبت کردید و در این پیام از تابستانی که به خودتان قول داده بودید که کلاً تفریح کنید. از سوی دیگر، کلاس رقص ثبت نام کرده‌اید که به نظر می‌آید، پشت آن هم یک ذره تفریح و تنوع در ذهنتان بوده است.
این نشان می‌دهد که ترسی از تفریح نداشتن، یکنواخت شدن زندگی، یک بعدی نبودن زندگی، کم آوردن در کنکور و سایر کلیدواژه‌های مشابه این‌ها دارید. لطفاً از منوی بالای سایت در بخش توسعه فردی به مطلب «کلک‌های مشترک مغز» بروید و فایل‌های صوتی را گوش دهید تا این ذهنیت نیاز به تفریح و استراحت را اصلاح کنید و از این سمت فشاری روی شما نباشد.
3- تحقیقات قدرتمندی در جهان داریم که این موضوع را به اثبات رسانده‌اند که شخصیت هر یک از ما، شبیه افرادی می‌شود که بیشترین ارتباط را با آن‌ها داریم. به طور مثال، اگر اکثر افرادی که در دور و بر من هستند، دنبال خوش‌گذرانی، بی‌هدف زندگی کردن، روزمرگی و این طور مباحث باشند، بعد از مدتی، اگر آگاه نباشم روی من هم اثر می‌گذارند و علایق من هم چیزی شبیه به همین‌ها می‌شود.
با این شرایط، حذف دوستانی که همخوانی با سبک زندگی و هدف‌گذاری‌تان ندارند، از لطف‌هایی است که به خودتان می‌کنید. ما باید به خودمان کمک کنیم تا بهتر شویم. نمی‌شود که دست به هیچ چیزی نزنیم و همه چیز را مثل سابق نگه داریم و بعدش انتظار داشته باشیم معجزه‌ای رخ دهد و زندگی بهتری برای ما ساخته شود.
4- ذهنیت «عقب هستی»، «قبول نمی‌شوی»، «بقیه از تو جلوترند»، «اشتباه کردی»، «یازدهم را از دست دادی و کلاً جا ماندی» و… نیز یا در حال فشار آوردن است و یا بعداً قرار است فشار بیاورد. از همین حالا آگاه باشید که مغزتان روی آن خاطره قطعاً بازی می‌کند و احساس نالایقی، خود کم بینی، جا ماندن، عقب افتادن و هرگز نرسیدن را تولید می‌کند تا بیشتر سرکوب شوید و درس و برنامه را اجرا نکنید.
5- از آنجایی که می‌دانم معلم‌ها، مشاوران، مدیران و کادر مدرسه، سایت کلبه مشاوره را دنبال می‌کنند، این بخش را با احترام، برای آنان می‌نویسم: دانش‌آموزان یک مدرسه، باید برای هدف شخصی خودشان درس بخوانند نه بر اساس انتظارات کادر مدرسه.
شما به عنوان کادر مدرسه، این وظیفه را به دوش می‌کشید که برای دانش‌آموزان، راه را هموار کنید، مشکلاتشان را حل کرده و همیارشان باشید و از همه مهمتر، به آن‌ها بیاموزید که بر اساس نیازشان زندگی کنند. با گفتن «من از تو توقع بیشتری داشتم» به هیچ فردی انگیزه داده نمی‌شود که گمان می‌برید با گفتن این جمله، معجزه می‌شود.
هر انسانی حق اشتباه دارد، حق دارد بخواند یا نخواند. او را در چارچوب ذهنی خود قرار ندهید و فکر نکنید باید مثل چیزی باشد که شما انتظار دارید. او باید شبیه چیزی باشد که نیازهایش می‌گوید. او نباید به خاطر فشار امتحان و معلم یا ترس از تغییر رفتار شما درس بخواند. وابسته کردن یک دانش‌آموز به نیروی بیرونی، نتیجه‌ای جز دقیقه نودی شدن ندارد.
تا چه موقع قرار است مدیر و معلم به دانش‌آموز بگویند که «اگر ما امتحان نگیریم شما هیچ‌کدام نمی‌خوانید» و بعد از گفتن این جمله، حس مثبتی به خودشان بدهند که خدایا من چقدر کادر آموزشی دلسوزی هستم. شما با این رفتار، تعداد زیادی دقیقه نودی تحویل جامعه داده‌اید.
جمله درست چیست؟ اینکه معلم و مدیر بگویند: «نیازتان چیست؟ چرا مدرسه می‌آیید؟ دنبال چه هستید؟ آیا برای نیاز خودتان کاری هم می‌کنید؟ مثلاً هر فردی در این دنیا، حتی اگر از ثروتمندترین خانواده بیاید، باز هم باید شغلی داشته باشد، شغلتان را انتخاب کرده‌اید؟»
دانش‌آموزان هدفمند که هدفشان از مسیر کنکور می‌گذرد، خودشان از معلم می‌خواهند که از ما امتحان بگیر تا نقاط ضعفمان بیرون بزند نه اینکه معلم با افتخار از این صحبت کند که من با امتحان کاری می‌کنم که شما درس بخوانید. این درس خواندنی که پشت آن تهدید و ترس از نمره امتحان است، اگر به کنکور برسد که در همان هفته اول به رهایی می‌رسد چون کنکوری محترم، دیگر فشار معلم و امتحان را ندارد.
آن وقت با دانش‌آموزانی رو به رو هستیم که با اعتیاد به نیروی بیرونی برای فشار آوردن به کنکور می‌رسند و حالا دنبال کنکور آزمایشی هستند تا شاید جایگزین معلم و تهدیدهایش شود و درس بخوانند. چقدر این جمله را شنیده‌اید که کنکوری‌ها می‌گویند: «برویم کنکور آزمایشی ثبت نام کنیم تا با فشارش درس بخوانیم و به خودمان سخت بگیریم».
این ذهنیت اعتیادی، همان هدیه نامبارکی است که معلم مدرسه به دانش‌آموزش تقدیم کرد. تازه فرد در کنکور آزمایشی ثبت نام می‌کند ولی چون مزه معلم و ترس از آن را برایش نمی‌سازد، بعد از مدتی دوباره رها می‌کند و دنبال کسی می‌گردد که مثل دوران مدرسه، او را تحت فشار قرار دهد.
به جای تهدید یا بیان اینکه از فلانی انتظار بیشتری داشتید یا اینکه در این کلاس فقط سه نفر قبول می‌شوند و بقیه هیچ و… به این تمرکز کنید که دانش‌آموزان بیاموزند برای نیاز خودشان کاری انجام دهند.
6- سازمان سنجش هیچ مشاوری ندارد که تازه بخواهد به سمت مدارس بفرستد یا مدیر مدرسه‌ای خواهش کند که به مدرسه‌شان بیاید. هر فردی خودش را مشاور سازمان سنجش معرفی کند، طبق اطلاعیه رسمی سایت سازمان سنجش، متخلف است. موفق‌ترین باشید.