پرسش و پاسخ روحیه برای کنکور

سلام من پشت کنکوری تجربی هستم یک مشکلی که دارم اینه نمیتونم زیاد بشینم پشت میز و درس بخونم و بشدت اذیت میشم همش دلم میخواد زود تموم شه از جام بلند شم و برم توی گوشی و خونه الکی چرخ بزنم توی گوشی هم هیچ دلیلی ندارم برای چرخیدن فقط بیهوده پارسال هم ازمون قلمچی میدادم همین حالت بودم سر جلسه قرار نداشتم باید همش بلند میشدم خیلی بهم فشار میومد
نمیدونم سالهای قبل چطور دوازده ساعت روزانه درس میخوندم الان با فشار شدید پنج ساعت میخونم از وضعیت م خستم میخوام خودمو نجات بدم اخرین فرصت من هست اما بازم ….. دیگه بخاطر اینکه فقط بشینم درس بخونم با خودم میگم حالا یکم مطلب بخونم بهتر از اینه هیچی نخونم حداقل اینه به برنامم عمل میکنم همینطوری به اجبار میشینم پشت میز و بی کیفیت درس میخونم و گاهی که میخوام کیفیت حفظ بشه هر ده دقیقه پاوز میکنم و بلند میشم با این وضعیت هیچکدوم از کارهام جلو نمیره همینطوری هم هیچی نخوندم و از همه عقبم موقع تست زدن که دیگ انگار تحت عذاب خیلی شدیدی قرار میگیرم و به اجبار دارم تست میزنم فقط دلم میخواد ازش فرار کنم
همه میگن اگه از وضعیت خودت خسته باشی و بخوای تغییر کنه حتما درس میخونی مگه از من بدترم هست ؟؟؟ اوضاع زندگیم خیلی بده از همه چی هم خسته شدم و با تمام وجودم میخوام تموم شه… بهم راهکار عملی بدین ممنون میشم
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. اگر بخواهم اصلی‌ترین ریشه مشکلتان را از روی پیامی که برایم نوشته‌اید، بیان کنم، به جمله آخر می‌رسم که فرموده‌اید: «بهم راهکار عملی بدین». قصه از همین‌جا شروع می‌شود؛ چطور؟ برایتان توضیح خواهم داد:
از اولین خاطره ثبت شده ما درباره درس خواندن و یادگیری بگیر تا همین حالا، بارها این جمله را شنیده‌ایم که مطالعه را باید با علاقه انجام داد و این تصور را در ذهنمان ساختند و ساختیم که عده‌ای دانش‌آموز هستند که با تمام وجود مشغول درس خواندن هستند. آن‌ها با یک شور و علاقه خاصی پشت میز می‌نشینند و ساعت‌های طولانی را مطالعه می‌کنند به طوری که حتی متوجه گذر زمان نمی‌شوند.
گوشه گوشه‌ی ذهن ما را این‌طور شکل دادند و شکل دادیم که گویی اگر هدف داشته باشی و با تمام وجودت چیزی را بخواهی آنگاه قبل از صدای زنگ گوشی از خواب برمی‌خیزی و زودتر از دیگران درس خواندن را شروع می‌کنی و بیشتر از همه مطالعه می‌کنی. شور و شوق وجودت را فرا می‌گیرد و حتی هیپوتالاموس هم یادش می‌رود اعلام گرسنگی و تشنگی کند.
همیشه یک خود کم بینی و عدم رضایت از خویشتن در وجود یکایک ما ریشه دوانده چون در لحظه لحظه عمری که در مدرسه و خانواده سپری کردیم، این دغدغه را داشتیم که چرا ما مثل آن دانش‌آموزان جادویی و توانا نیستیم که از شوق درس خواندن خواب از سرشان می‌پرد و برای ثانیه‌ای هم نمی‌شود که تمرکزشان به هم بخورد. چرا درس خواندن برای ما با اجبار و زور همراه است؟
چرا باید با هزار فشار و سختی از خواب بلند شوم؛ کلی تلاش کنم تا پشت میز بروم و با زور و اجبار، خودم را پشت میز نگه دارم و چند خط درس بخوانم و تازه در تمام مدت درس خواندن، نه تنها با حس بی‌قراری و بی‌تابی باید مقابله کنم، بلکه این فکر را هم دارم که این خواندن زوری است و مثل آن دانش‌آموزان علاقمند و با ذوق نیستم که خود به خود سمت مطالعه می‌آیند و ساعت‌های طولانی را درس می‌خوانند.
از اینجا اشتباه بزرگی کلید می‌خورد که شما نیز در انتهای پیامتان به آن اشاره کردید. کدام؟ بله «راهکار عملی». وقتی ذره‌ای شبیه تصورات ذهنی‌مان نیستیم و گمان می‌کنیم که تعدادی دانش‌آموز و کنکوری جادویی وجود دارند که بی توقف و با علاقه، مشغول پر کردن ساعت‌های بیداری با درس و کتاب هستند؛ هیچ بعید و عجیب نیست که دنبال راهکارهای عملی بگردیم.
این فقط اشتباه ما نیست، بلکه در سطحی بزرگتر، نویسندگان و سخنران زیادی را می‌بینید که پیرامون همین «راهکار عملی»، هر روز قصه‌ها می‌بافند و ترفندها تراوش می‌کنند. تمام کتاب‌هایی که به اسم انگیزشی چاپ شده، همه سخنرانی‌های انگیزشی، کل کلیپ‌ها و موسیقی‌های انگیزشی و سایر موارد از این دست، در تلاش برای همان «راهکار عملی» هستند. راهکار عملی برای با قرار کردن ما پشت میز، برای انگیزه گرفتنمان، برای آنکه درس خواندن را با حوصله زیاد انجام دهیم.
خودم را جای شما گذاشتم و در گوگل نوشتم: «حوصله درس خواندن ندارم چه کار باید کنم؟». این راهکارها را از سایت‌های فارسی صفحه اول گوگل دریافت کردم:
– برای خودتان، هدفی را تعیین کنید که باعث انگیزه‌اش می‌شود.
– برای جلوگیری از خستگی هنگام مطالعه، از تکنیک پومودورو استفاده کنید.
– کارهای مورد علاقه خود را انجام دهید.
– درس خواندن را به بازی تبدیل کنید مثلاً خود را معلم درس فیزیک تصور کنید و در قالب معلم بازی درس بخوانید.
– همه وسایل دور و برتان، باید کتاب و دفتر باشد و جو خواندن به راه بیندازید.
– اتاق خود را مرتب کنید و شلخته نباشید تا حس درس خواندن برگردد.
– رقابت و حسادت درسی درست کنید تا در اثر این رقابت درس بخوانید.
– حس عذاب وجدان خود را تحریک کنید تا با درد عذاب وجدان به سمت انجام کار بروید.
– می‌توانید روی کاناپه یا مبل درس بخوانید و مجبور نیستید محیط خشکی مثل میز مطالعه را انتخاب کنید.
– راحت‌ترین لباستان را به تن کنید، خوراکی‌های مورد علاقه را کنار خود بگذارید و آرام آرام بخورید و درس بخوانید.
– استعداد خود را درست تشخیص بدهید و در رشته‌ای درس بخوانید که به آن علاقه دارید.
– به تفریحات اهمیت بدهید تا حس بیشتری برای درس خواندن داشته باشید.
– درس‌های خود را در طول زمان تقسیم بندی کنید تا انگیزه برای خواندن آن‌ها داشته باشید.
– نزد کودکان کار بروید، سختی و گرفتاری آن‌ها را ببینید تا انگیزه بگیرید.
– به این فکر کنید که اگر درس نخوانید چه آینده بدی در انتظارتان هست تا بترسید و درس بخوانید.
– فایل‌های سابلیمینال، فیلم‌های انگیزشی و آهنگ‌های شاد گوش کنید تا حس درس خواندن پیدا کنید.
به زبان انگلیسی هم جست و جوی خودم را ادامه دادم و چند سایت صفحه اول گوگل را بررسی کردم. راه‌حل‌های سایت‌های انگلیسی این موارد بود:
– وقتی زمان مطالعه‌تان است، تماس‌های دریافتی گوشی خود را ببندید تا تماس کسی را دریافت نکنید.
– به خودتان احترام بگذارید و برای همین احترام، درس بخوانید.
– درس‌های خود را بازه بندی کنید و در هر بازه زمانی، مقداری از آن را بخوانید و کمی استراحت کنید و سپس بازه بعدی را شروع کنید.
– روی کاری که انجام می‌دهید تمرکز کنید و به توانایی‌های خود ایمان داشته باشید.
– از انجام کارها نترسید.
– خاطرات خود را بنویسید و سعی کنید به خودتان دلداری بدهید که حتماً در ادامه، روز بهتری را سپری خواهید کرد.
– خود را بغل کنید و به خویش بگویید که می‌دانم حوصله نداری و یا نگرانی‌هایی داری که موجب می‌شود از درس فرار کنی اما با محبت به خویش، سعی کنید فضا را برای مطالعه فراهم کنید.
– به خودتان یادآوری کنید که اگر درس بخوانید و به هدفتان برسید آنگاه چه پاداش‌هایی دریافت خواهید کرد. با درس خواندن به شغل مورد نظر می‌رسید و درآمد خواهید داشت و این یک شروع خوب برای مسافرت‌ها و ترتیب دادن میهمانی‌هاست. درس بخوانید تا به این پاداش‌ها برسید.
– تخته ویژن بخرید و خانه‌هایش را تکمیل کرده و هر روز، آن را نگاه کنید (در فروشگاه‌های خارجی تابلوی اختصاصی به نام تابلوی ویژن یا هدف‌گذاری وجود دارد و اهداف خود را با کاغذ رنگی می‌نویسید و درون آن می‌چسبانید و روی دیوار نصب می‌کنید تا هر روز دیده شوند به امید اینکه شاید بشود با این راهکار، انگیزه بگیرید و پشت میز بمانید و بی‌قراری نکنید).
– اتاق و میز مطالعه خود را تمیز کرده و مرتب نمایید تا احساس بی‌حوصلگی نکنید.
– بابت انجام هر کاری به خود پاداش بدهید و از طریق جایزه بازی به درس خواندن ادامه دهید.
– اوقات فراغتی داشته باشید که با دوستان به گردش بروید و قدم بزنید تا حوصله درس خواندن داشته باشید.
– در جلسه‌های حمایتی ثبت‌نام کنید و هر جلسه آن را شرکت کرده و با بقیه صحبت کنید تا از این جلسات، حس خوبی بگیرید.
– کلیپ‌ها و موسیقی‌های انگیزشی را ببینید و گوش دهید.
در کنار این راه‌حل‌ها، توصیه‌هایی که از کتاب‌ها و سخنرانی‌های انگیزشی آموخته‌ایم را هم اضافه کنید. راهکارهایی مثل خیال‌پردازی، کمک به دیگران، فنگ شویی، لباس قرمز پوشیدن، یوگا، مراقبه و موارد مشابه دیگر.
همه دنبال راه‌حلی عملی برای این هستند که ما انگیزه پیدا کرده و درس بخوانیم. چه سایت‌های فارسی و چه انگلیسی، چه کتاب‌های انگیزشی و چه کتاب‌های موفقیت، چه سخنرانی‌های انگیزشی و چه کلیپ‌های انگیزشی، همگی می‌خواهند با یک روش خارق‌العاده و متفاوت از نفرات قبلی، شاهکاری را رو کرده و مثل شعبده‌بازها از زیر پارچه، پرنده انگیزه را ظاهر کرده و ما را به وجد بیاورند اما نه الآن و نه در هیچ زمانی، هرگز راه‌حلی نخواهد آمد که بی‌قراری ما را درمان کند و انگیزه مطالعه را در ما ایجاد نماید؛ چرا؟
چون درس خواندن، ورزش کردن، رژیم گرفتن، مسواک زدن و هر کار کوچک و بزرگ دیگری که ارتباطی با بقا و زنده ماندن ما نداشته باشد، توسط مغز حیوانی پذیرفته نیست و با مخالفت آن رو به رو می‌شود. مغز حیوانی اجازه نمی‌دهد که کارهای غیر مرتبط با بقا به سادگی انجام شوند و هر بازی احساسی و روانی را به راه می‌اندازد که جلوی آن را بگیرد و از این طریق باعث ذخیره شده مصرف انرژی شود.
وقتی انتهای پیام خویش، از من «راهکار عملی» خواستید، معنا و مفهومش این بود که از من می‌خواهید کاری کنم که درس خواندن برای مغز حیوانی، پذیرفتنی باشد. یک راهی، روشی، حیله‌ای، حقه‌ای، ابزاری، تکنیکی، کلکی و یا چیزی که بشود مغز را راضی کرد تا اجازه درس خواندن بدهد.
به بیان دیگر، درس خواندن برای مغز ما انسان‌ها یک عمل دردناک است و وقتی دنبال راهکار عملی هستیم، به این معناست که قصد داریم با یک ایده، خلاقیتی به خرج دهیم که درس خواندن دردناک نباشد و مغز بپذیرد که برای کاری که به بقا ربط ندارد، انرژی مصرف کند.
هیچ راه‌حلی نه الآن، نه در آینده، پیدا نخواهد شد که بتوانید درد درس خواندن را دور بزنید، کاهش دهید، از بین ببرید یا بی‌اثرش کنید. این دردی است که هم الآن و هم در آینده نسبت به درس خواندن وجود دارد و بهتر است که ذهنیت شما پذیرش درد و تحمل آن باشد.
مغز را نمی‌توان برای بلندمدت گول زد و وادارش کرد که نسبت به درس خواندن، انگیزه بسازد و حالش خوب باشد. این درد درس خواندن است که با شکل و شمایل مختلف به شما خودش را نشان می‌دهد. یک روز در قالب بی‌حوصلگی، فردا با ظاهر کمالگرایی، پس فردا در جلد خود کم بینی و روز بعد در قیافه ناامیدی، ترس و دلهره. مغز، هزار چهره برای درد می‌سازد و هر بار آن را یک طوری بَزَک می‌کند و به خورد ما می‌دهد تا دست برداریم از درس خواندن.
دست از ذهنیت ساخته شده دوره کودکی و نوجوانی برداریم. هیچ عده جادویی وجود نداشتند و ندارند که با علاقه درس بخوانند و گذر زمان را فراموش کنند. درس خواندن برای همه دانش‌آموزان دنیا، دردناک و همراه با تحمل فشار و درد بوده است. همه ما زورکی درس می‌خوانیم ولی برای حفظ ظاهر، بعضی از ما آن را با پوشش علاقه برای دیگران توصیف می‌کنیم.
ما با اجبار، زور، فشار، درد و با کلی کلنجار پشت میز می‌رویم و با تمام وجود خودمان را به هر قیمتی که شده پشت میز نگاه می‌داریم و به آن ادامه می‌دهیم. دست از راهکار عملی بردارید و به جای آن، بپذیرید که درد را همین حالا، بدون هیچ حیله و کلکی، بدون هیچ وقفه‌ای، بدون هیچ حقه و جادویی، بدون هیچ دست دست کردنی، تحمل کنید.
راز درس خوان شدن در همین است که من بپذیرم دردش را همین حالا تحمل کنم و دنبال پاس دادن درد به فردا، آخر هفته، ماه بعد، سال بعد و سایر زمان‌ها نباشم. از این نقطه، راه دانش آموزان و کنکوری‌ها با یکدیگر متفاوت می‌شود زیرا پرسشی روی میز می‌آید که جوابش برای هر فرد، ممکن است متفاوت با دیگری باشد. این سؤال چیست؟ چرا من درد را تحمل نمی‌کنم و آن را به تعویق می‌اندازم؟
دانش‌آموزی در جواب این سؤال می‌گوید چون کمالگرا هستم؛ کنکوری دیگری به این نتیجه می‌رسد که وسواس دارد؛ نفر بعدی چنین می‌اندیشد که ترس از شکست باعث تحمل نکردن درد درس خواندن می‌شود؛ دیگری می‌گوید به دلیل عقب افتادن‌هایم، درس خواندن برایم سخت شده است؛ شخصی هم بیان می‌دارد به خاطر دقیقه نودی بودن، دائماً این درد را عقب می‌اندازم و همین‌طور هر فردی بنا به شخصیت، آموخته‌ها و شرایط زندگی، دلیل یا دلایل خاص خودش را برای پرداخت نکردن هزینه دردناکی، مطرح می‌کند. با این شرایط، هرکسی که درد را تحمل نمی‌کند؛ موظف است از خویش دلیلش را بپرسد و پس از بیرون آمدن علت، به سراغ درمان آن برود تا زمینه برای تحمل درد فراهم آید. موفق‌ترین باشید.

سلام من بعضی از ساعت های برنامه کنکورمو دراز می کشم روی تختم و درس می خونم به نظر شما این کار من ایرادی داره یا حتما باید بیام پشت میز درس بخونم ممنون میشم جواب بدید.
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. سوال شما مرا به یاد مطلبی انداخت که در وبلاگ سابق کلبه مشاوره درباره‌اش نوشته بودم. آن وبلاگ الان در دسترس نیست ولی آنقدر سوال شما اهمیت دارد که تصمیم گرفتم در یک دوره جداگانه به این موضوع بپردازم و همین حالا می‌توانید از منوی بالای سایت، در بخش توسعه فردی و زیر بخش گام سوم: تکنیک‌ها و ابزارها، مطلب «بهداشت مطالعه» را کلیک کرده و بخوانید. سعی می‌کنم هر روز، بخشی را به آن اضافه کنم. زمان اضافه شدن هر جعبه را در درون آن خواهم نوشت که در جریان باشید.
اما برای جواب فعلی پرسش شما اینطور می‌گویم که دراز نکشید چون برای انحناهای ستون فقرات، چشم و گردن ضرر دارد و در ضمن باعث زمینه‌سازی و فرو رفتن به خواب و خیال‌پردازی خواهد شد. جواب بلند و همراه با جزییاتش را در دوره بهداشت مطالعه خواهم نوشت. برای آنکه بیشتر متوجه اهمیت پرسش خود شوید این را می‌گویم که رعایت بهداشت مطالعه باعث کاهش خستگی جسمی و افزایش ساعت مطالعه خواهد شد. همین دو موضوع تا چه اندازه بر درصد یک کنکور اثر دارد؟ سوال شما به ظاهر ساده است ولی در باطن، سوالی بسیار اساسی و کلیدی می‌باشد که در آن دوره، جزییاتش را خواهم نوشت. موفق‌ترین باشید.

سلام من میخوام بدونم مغز چرا این کار رو میکنه چرا یکی مثل من از ابتدایی تا قبل پشت کنکوری شدنم خیلی خوب درس میخوندم و حتی از خواب و خوراک هم میگذشتم تا بتونم نمره خوبی بگیرم اما وقتی پشت کنکوری شدم دیگه نتونستم مثل قبل بخونم و از هر چی کتاب هست فراری شدم من چرا تا زمانی که دبیرستان بودم به مغزم گوش نمی کردم اما الان هر طوری اون بخواد رفتار میکنم چطوری یکدفعه ورق برگشته و به جای اینکه مثل همون سال ها تلاش کنم بیخیال خودم و زندگیم شدم؟
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. هرگاه یک روندی داریم و بعد از مدتی خبری از آن نیست، بایستی دنبال شوک‌ها در دوره تغییر رویه بگردیم. آن‌طور که برایم نوشته‌اید از کلاس اول ابتدایی تا پایان اولین کنکورتان با قدرت مشغول خواندن بوده‌اید و جلوی فشارهای مغز حیوانی ایستادگی می‌کردید اما از پشت کنکور شدنتان، این روند تغییر کرده است؛ با این توصیفات، سؤالی که روی میز می‌آید، این است که: بعد از پایان اولین کنکور و شروع پشت کنکور ماندن و حتی چند ماه قبل‌تر از آن، چه اتفاقات، اخبار، حوادث، شنیده‌ها و بازخوردهایی را تجربه کرده‌اید که به صورت شوکی عمل کرده و ذهنیت شما را تغییر داده است؟
برای آنکه ایده بگیرید و بتوانید فهرستی از آن‌ها را مطرح کنید چند مثال می‌زنم:
1- ممکن است یک داوطلب کنکور دقیقاً در شرایط مشابه شما به این دلیل دچار افت تحصیلی و روحی شده باشد که تشویق و حمایت‌های زمان مدرسه را در پشت کنکور ندارد. او از کلاس اول ابتدایی تا سال دوازدهم، مرتب توسط کادر مدرسه و همکلاسی‌ها تشویق می‌شده و به چشم می‌آمده و همین هم به او انرژی می‌داده که هر بار بیشتر از قبل تلاش کند و نمرات بهتری بگیرد تا باز هم پاداش‌های کلامی بیشتری از کادر مدرسه دریافت کند.
حالا که او پشت‌کنکوری شده، خبری از معلم و مدیر نیست. تشویق‌های مدرسه تمام شده و دیگر چشم‌هایی نیست که او را ببیند و به دلیل همان نگاه‌ها، سراغ کیف و کتاب برود و درس بخواند.
چنین داوطلب کنکوری وابسته به تشویق شده و در یک فرایند شرطی شده با خودش به این نتیجه رسیده که فقط در صورت وجود تشویق، درس خواندن را انجام می‌دهد و اگر ناظر بیرونی حذف شود او نیز تمایلی برای تلاش کردن ندارد.
2- پشت‌کنکوری دیگری دقیقاً در وضعیت مشابه شما ممکن است با این ذهنیت دچار افت شده باشد که همیشه زیر فشار امتحان و سخت‌گیری معلم درس خوانده و این‌طور شرطی شده که حتماً باید امتحانی در کار باشد تا او درس بخواند. اگر او می‌دانست که چهار روز دیگر امتحان درس x را دارد آنگاه با تمام قوا درس می‌خواند زیرا نمی‌خواست نمره کمی در مدرسه بگیرد ولی از وقتی پشت‌کنکوری شده و خبری از فشار معلم نیست، او نیز احساس می‌کند که فشار ناظر بیرونی نیست و درس خواندنی که عمری برای ترس از امتحان می‌خواند را دیگر نمی‌تواند بخواند.
این دسته از کنکوری‌ها به دنبال روشی مثل کنکور آزمایشی می‌گردند که حالت فشار آزمون را با آن بسازند ولی متأسفانه ناکام می‌مانند و هر بار می‌گویند کاش یک جایی مثل مدرسه بود که همان ترس و دلهره دادن‌ها می‌بود تا درس بخوانم؛ غافل از اینکه ذهنیت آن‌ها اشتباه است و بایستی به فکر درمان شرطی شدن روی فشار ناظر بیرون باشند.
3- ممکن است یک داوطلب کنکور در وضعیت شما به این دلیل دچار افت تحصیلی و روحی شده باشد که انتظار خود و اطرافیانش این بوده که همان سال اول و در کنکور اول نتیجه کامل را بگیرد و با پشت‌کنکوری شدن و محقق نشدن آن انتظار، ذهنیتش نسبت به خود و توانایی‌هایش به هم ریخته و گمان می‌کند که قدرت لازم برای قبولی را ندارد و در کنکور بعدی هم نتیجه نمی‌گیرد و از این رو دلیلی برای خواندن نمی‌بیند.
ذهنیت و انتظارات پیش از شروع یکی از دلایل ریزش کنکوری‌هاست که توضیح داده‌ام که هیچ فرمولی وجود ندارد که مشخص کند یک داوطلب کنکور در چه تاریخی قبول می‌شود. اگر این قاعده علمی را می‌پذیرفت، از این جنبه ضربه نمی‌خورد و درس خواندن را با تحمل فشارهای مغز حیوانی ادامه می‌داد.
4- کنکوری دیگر در وضعیت مشابه شما به دلیل احساس خستگی از مطالعه و کتاب‌های درسی دچار افت تحصیلی و روحی شده است و به این نتیجه رسیده که هیچ ظرفیتی برایش نمانده که درس بخواند و از اتاق مطالعه و کتاب‌ها حالش به هم می‌خورد و فقط به فکر راه‌حلی برای فرار از این وضعیت است.
5- کنکوری دیگری با همین وضعیت شما ممکن است به این دلیل افت تحصیلی و روحی را تجربه می‌کند که عمری رقابتی درس خوانده و حالا که می‌بیند بعضی از همکلاسی‌هایش رشته‌های دیگری را قبول شده‌اند و پشت کنکور نمانده‌اند و با کم و زیادش وارد یک رشته شده‌اند با خودش می‌گوید که نکند نباید پشت کنکور می‌ماندم و مثل دوستانم یک رشته‌ای را می‌زدم و می‌رفتم. از این رو انگیزه‌اش را از دست داده و می‌خواهد مثل دیگران باشد.
این‌ها مثال‌هایی بود تا ایده بگیرید و از خود بپرسید که شوک و خاطرات زندگی خودتان چیست؟ گمان نکنید که فقط این 5 موردی که نوشتم تعیین کننده است. به هیچ وجه، هر چیزی که شوک باشد را بایستی بیرون بکشید زیرا روی تغییر رویه مطالعاتی‌تان نقش بازی می‌کند. موفق‌ترین باشید.

سلام مشکل منم چیزی مشابه کاربری هستش که در مورد تاثیر خانواده بیان کردند اما از این نگاه که من از جو‌ای که در روز‌های آینده قراره پیش بیاد میترسم:
۱. به علت تعطیلات برادرم میاد خونمون من از الان غصه آمدنش رو دارم چون حالا فهمیدم که خیلی لوسه، همیشه دوست داره بقیه مشکلشو حل کنند سره کوچکترین چیزی همه رو درگیر خودش میکنه مثلا دفعه قبل اومده بود دندان شو کشیده بود و عصب کشی تا دو ماهی که مرتب وقت ویزیت داشت ما رو درگیر خودش کرده بود اول در انتخاب دکتر که هرکسی رو قبول نمیکرد بعد هر ویزیت برای خودش استراحت مطلق و آبمیوه و… سفارش میداد حرف نمی‌زد میگف درد دارم کوچک‌ترین کاری میکردیم اذیت میشد کولر نباید روشن میکردیم…از این داستانا بعدشم تا جلسه بعد ویزیت از دکتر ایراد میگرفت که مواد رو ریخته رو لثه و…حالا اینکه غذا و نوشیدنی و وسایلاشو باید هی براش میاوردیم و وقتی نمیخواستیم انجام بدیم میگفت نوبت شما هم میرسه (درصورتیکه که منم انجام دادم همین مراحلو، چند ساعت خوابیدمو فقط یک عدد بستنی خوردمو بعدش درسامو خوندم و دردی هم نداشتم) الان هم چند روز دیگه قراره بیاد، من استرس اینو دارم که این بار با چه قصه‌ای میاد و من چه طوری میتونم واکنشی نشون ندم و درس خودمو بخونم.
۲. از حال و هوای عید، از اینکه قراره تفریح و طبیعت گردی خانواده بیشتر باشه و من هر بار باید خودمو کنترل کنم و نرم چون واقعا الان به این نتیجه رسیدم که هیچی جز درس خوندن حال منو خوب نمیکنه برم بیرون که چی؟ ولی باز میترسم برن و من خونه بشینم ولی باز درس نخونم چون احساس عقب ماندگی میکنم و خودمو سرزنش کنم تو بهترین سال‌های عمرم، خانه‌نشین شدم، و از هیچ چیزی نمیتونم لذت ببرم، چاق شدم، زشت شدم…
۳. از بس اینستا رو الکی چک کردم خسته شدم دیگه نمیخوام برم ولی نمیتونم ترکش کنم، شبی که اینستا باز میکنم یا فیلم میبینم یا با کسی صحبت میکنم واقعا نمیتونم صبحش درس بخونم، اینو تجربه کردم زیاااد، و کلی اذیت شدم ولی باز اینکارو تکرار میکنم حتی اینکه زمان اینستا رو کم کنم هم حواب نمیده چون باز تو اون تایم ذهنمو متلاشی میکنه و فرداش روم تاثیر میزاره، نمیدونم با چه رفتاری جایگزینش کنم، من توی اینستا فقط قسمت مد و زیبایی شو دنبال میکردم چون همه بهم میگفتن با سلیقه و زیبا هستم منم فکر میکردم به طراحی علاقه دارم ولی الان به دردم نمیخوره اصلا بدم میاد من نمیخوام زیبا باشم، چون فقط باعث شد اذیت بشم و درسامو نخونم
4. نمیخوام با کسی صحبت کنم چون فکر میکنم میتونم مشکلشون رو حل کنم و الان به این توصیه من نیاز دارند که مثلا بگم مامان، این رفتار اشتباهه یا به خواهرم ریاضی یاد بدم تا امتحانش ۲۰ بگیره و از برنامه خودم عقب بمونم ولی آخرش بهم بگن بسه، حالا برو کنکورتو بخون یا ده سال دیگه هم قبول نمیشی، خصوصا این آخرین بار رفتار خواهرم خیلی ناراحتم کرد، من ۵ساعت تمام باهاش ریاضی کار کردم، سوالاتشو حل کردم، هر سوالو چندین بار به روش‌های مختلف ازم پرسید، منم توضیح دارم، از برنامه خودم عقب افتادم، آخرش فهمیدم همه رو خودش میدونسته، داشته منو محک میزده که بلدم بهش درست یاد بدم یا نه، تا بعدش تازه سوالاتشو ازم بپرسه.
من واقعا کلافه‌ام، الان در حال جمع‌بندی هستم که تغییر سال هم داره روم فشار میاره که نتونستم امسال هیچ دستاورد دلخواهی داشته باشم من میخوام انسان درس خون‌تری بشم که فقط تو لاک خودشو مسیر خودشه، و این‌ها مواردی بودند که فکر میکنم نیاز دارم پرونده شونو ببندم.ممنونم
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. متن شما را به طور کامل خواندم و با وجود اینکه به جنبه‌های مختلفی از زندگی خود اشاره کرده بودید ولی همه این‌ها در واقع در یک جمله خلاصه می‌شود: سخت زندگی کردن.
برای سخت زندگی کردن، توضیحات گسترده‌ای می‌توانم بدهم و حتی کِشش این را دارد که یک دوره مستقل درباره‌اش بنویسم ولی فعلاً برای پاسخ به پرسشتان و دقیقاً بر اساس زندگی که برایم نوشته‌اید می‌توانم بگویم که مصداق‌های سخت زندگی کردن در روزمره شما این موارد است:
1- لوس بودن یا نبودن برادر را به خودتان پیوند می‌زنید.
2- وارد جزییات رفتاری برادر شدن و آن‌ها را به زندگی خود گره زدن
3- مقایسه برادر با خود و زجر کشیدن بابت تفاوت‌ها
4- توجه به رفتارهای ریز برادر و جملاتی که می‌گوید و آمار تمام رفت و آمدهایش را داشتن 5- گره زدن تصمیم شخصی خود به گشت و گزار خانواده و بزرگ کردن این اتفاق
6- بزرگ و دردناک دانستن کنار گذاشتن شبکه اجتماعی به طوری که خود را در برابرش ناتوان و از پیش بازنده می‌پندارید.
7- درگیر مشکل درسی و رفع اشکال خواهر شدن و زجر کشیدن بابت اینکه ایشان مشغول تست گرفتن از شما برای سطح سوادتان بوده است.
افرادی که سخت زندگی می‌کنند، همواره درد بیشتری را نسبت به آنچه واقعیت دارد، درک می‌کنند. مثلاً اگر برادر شما، برادر من بود، بابت رفتارش 5 واحد درد می‌کشیدم ولی شما 1000 واحد درد می‌کشید (این اعداد را همین‌طوری مثال زدم که بحث روشن شود و معنای علمی ندارد).
رفتار برادر شما دردناک است ولی نه 1000 واحد. نه آن‌قدری که بابتش چاره‌اندیشی کنید و برنامه درسی خود را به بود و نبود ایشان گره بزنید اما از آنچه که سخت زندگی می‌کنید آنگاه این رفتارها بزرگنمایی می‌شوند و به عنوان یک فاکتور اثرگذار روی مطالعه نقش بازی می‌کنند و آزارتان می‌دهند.
این موضوع را می‌توانید برای سایر شماره‌هایی که زدم نیز بررسی کنید. این‌هایی که در زندگی‌تان رخ می‌دهد همگی دردناک هستند اما نه آن اندازه‌ای که حسش می‌کنید. وظیفه شما از این لحظه به بعد در اندازه واقعی دیدن مشکلات است.
به بیان دیگر، موظف هستید از این روحیه حساس و بزرگنمایی کننده دور شوید و راه حل اورژانسی و مختصر آن چنین است که با هر اتفاقی رو به رو شدید که داشتید برایش داستان‌سرایی می‌کردید و شاخ برگش می‌دادید همان‌جا متوقفش کنید و اولویت را برنامه درسی‌تان قرار دهید. این تمرین خیلی خوبی است که با تکرار کردنش می‌توانید جلوی پر و بال دادن به موضوعات و دردناک کردنش را بگیرید و به جای آن بلافاصله وارد برنامه درسی شوید.
در واقع، پروژه زندگی شما از این لحظه به بعد، داستان نساختن از رفتار خود یا دیگران است. مستقل از اینکه آن‌ها چه تصمیمی می‌گیرند یا چگونه هستند، می‌توانید فشار آورده و برنامه درسی خود را پیش ببرید. از رفتار دیگران برای خود چماق درست نکنید و بر سر خود نکوبید. حذف داستان از این لحظه کار اساسی شماست. موفق‌ترین باشید.

سلام خیلی وقته که به یه مشکلی بر خوردم که میخواستم مطرح کنم اطرافیانم تلاش کمی برای زندگی دارند و رو من تاثیر گذاشته مثلا وقتی برنامه می ریزم صبح پر انرژی بلند شم درس بخونم وقتی می بینم که خونوادم تا 10 خوابیدن بی حس می شمو میگیرم میخوابم نه این که بخوام مثل اون ها رفتار کنم ولی با خودم میگم چرا این ها رفتارشون اینطوریه و چون مدت زمان زیادی تو خونه هستم روم تاثیر منفی گذاشته چی کار کنم ممنون.
رضا جدیدی پاسخ داد:
سلام وقت بخیر و نیکی. اگر قرار باشد برای آنچه بیان کردید یک عنوان انتخاب کنم به عبارت «تطابق دادن خود با دیگران» می‌رسم. دقیقاً همین رفتاری که شما از خود نشان می‌دهید و سعی می‌کنید خود را مطابق دیگران تنظیم کنید. این یک خطای مغز در تصمیم‌گیری است که به این صورت توضیحش می‌دهم:
مغز می‌گوید اگر کسی را قبول داری یا عضوی از خانواده‌ات است، مشابه او رفتار کن چون همه رفتارها و کارهای او درست است یا اگر هم درست نباشد، به محض اینکه مانند او رفتار کنی از زیر بار سرزنش و تمسخر خارج خواهی شد. در واقع مغز برای اینکه بابت تصمیم‌گیری و انتخاب، انرژی مصرف نکند، پیشنهاد الگوبرداری را می‌دهد تا بدون نیاز به فکر و تحلیل، همان کاری را کنید که افراد مورد قبولتان می‌کنند.
البته شاید بگویید پس چرا درباره درس خواندن، مغزم از کسی که قبولش دارم تقلید نمی‌کند؟ چون مغز همیشه این چِک و بررسی را دارد که آن کاری که قرار است از دیگری کپی‌برداری کنید یک کار پر مصرف از نظر انرژی نباشد زیرا مصرف انرژی برای مغز یک خط قرمز است و جلوی این کپی کاری را می‌گیرد. در واقع مغز هرجا به نفع صرف جویی در مصرف انرژی باشد این الگوبرداری را تجویز می‌کند.
پس مغز ما انسان‌ها اگر آگاه نباشیم بعد از مدتی به چند نفر اعتماد کرده و از آن‌ها تقلید می‌کند تا برای تصمیم‌گیری و انتخاب، انرژی مصرف نشود و به خاطر تشابه در رفتار با آن‌ها، مورد حمایت هم قرار بگیریم و تمسخر و سرزنشی هم در کار نباشد. به نظر می‌رسد همه چیز بر وفق مراد است اما مشکل از جایی شروع می‌شود که برای یک هدف شخصی، موظف هستید سبک خاصی از زندگی را دنبال کنید و با فرمول زندگی خانواده یا افراد مورد قبول، نمی‌توانید به آنچه در ذهن دارید، دست یابید.
اینجاست که مجبورید متفاوت رفتار کنید و از آنجا که مغز ما مخالف مصرف انرژی است، این متفاوت رفتار کردن را به عنوان یک خطر معرفی می‌کند و افکار منفی، مزاحم و تکرار شونده‌ای می‌سازد تا استرس بگیریم و نگران شویم و در نهایت دست از تغییر برداریم و به همان کپی کاری ادامه دهیم.
آنچه توجهتان را به آن جلب می‌کنم، هزینه‌های مربوط به هدفمند زندگی کردن است. وقتی یادتان برود هدفی که دارید چه هزینه‌هایی دارد و بایستی برای رسیدن به آن هدف، هزینه‌هایش را پرداخت کنید آنگاه کپی کردن از الگوهایی که مناسب آن هدف نیستند را ادامه می‌دهید تا از استرس و نگرانی افکار مزاحم مرتبط با خطر «متفاوت رفتار کردن» در امان بمانیم.
یکی از این هزینه‌ها، هزینه متفاوت زندگی کردن است. با وجود اینکه اطرافیانتان تلاشی نمی‌کنند ولی شما برای رسیدن به موفقیت مجبورید متفاوت زندگی کنید؛ به عبارت دیگر، نمی‌توانید هدف متفاوتی داشته باشید ولی خود را با اعضای خانواده مطابقت دهید.
اگر سبک زندگی دیگران برای شما خوشایند است و آن را می‌پسندید پس لطفاً هدفتان را مثل آن‌ها کنید و اگر سبک زندگی‌شان را نامناسب می‌دانید، پس دست از تطبیق دادن بردارید و هزینه متفاوت بودن را پرداخت کنید. این پرداخت در راه رسیدن به هدفتان یک ضرورت است. اجازه بدهید که تمام افکار مزاحم مرتبط با این متفاوت بودن در مغزتان جریان یابند و در تمام آن شرایط به درس خواندن ادامه دهید و برنامه‌تان را اجرا کنید حتی اگر احساس می‌کنید که بی‌کیفیت و بی‌ارزش است. همین ادامه دادن است که باعث تغییر در رویکردتان می‌شود و بعد از طی دوره نهفتگی تغییرات، به شرایطی می‌رسید که مطابق با نیاز خود رفتار می‌کنید نه بر اساس تطابق با اطرافیان.
مورد دیگری که در صحبت‌های شما وجود دارد و باید درباره آن صحبت کنم، این جمله است: «چون من مدت‌زمان زیادی تو خونه هستم». اگر به من بگویند 10 جمله خطرناک یک کنکوری را بیان کن حتماً یکی از آن 10 جمله، همین جمله‌ای است که شما در صحبت‌هایتان نوشته‌اید. چرا؟ چون مغز توانسته یک پیوند قوی بین در خانه بودن و مشکلات ایجاد کند.
در چنین حالتی، عامل مشکلات یا درگیری با مسائل فعلی، این است که مدت زیادی در خانه هستید و همین موضوع را اگر به عنوان دلیل برای هر مشکل ذکر کنید آنگاه ولع تفریح کردن به سراغتان می‌آید.
حتی گام بعدی مغز این است که فاز یکنواخت شدن زندگی، کسالت، افسردگی و… را شروع می‌کند و از آن بدتر اینکه تنوع‌طلبی را می‌تواند در شما گسترش دهد.
دقت کنید که در خانه ماندن شما باعث نشده از آن‌ها تأثیر بپذیرید بلکه توضیحاتی که داده‌ام باعث شده از آن‌ها کپی‌برداری کنید. در واقع حتی اگر 5 دقیقه هم آن‌ها را نمی‌دیدید باز هم مغزتان می‌گفت مثل خانواده‌ات رفتار کن مثل همان دوران کودکی.
در خانه بودن یا نبودن هیچ تأثیری ندارد و این فقط یک مقدمه‌چینی بسیار حساس مغز است تا شما را از خانه، اتاق مطالعه، میز درس و فضایی که در آن هستید بترساند و بعد در گام بعدی کلیدواژه‌های یکنواختی و افسردگی را به زبان بیاورد و در گام آخر، شما را به تنوع‌طلبی و ولع تفریح تشویق کند. امیدوارم با این توضیحات به راحتی مرزبندی خود را با خطاهای مغز مشخص کنید و در مقابل تمام خطرات به لطف آگاهی که کسب کردید، واکسینه شده باشید. موفق‌ترین باشید.